Zapytaj prawnika ›

Opinie naszych Klientów ››




wizytówka
Zapytaj prawnika ›

Porady Prawne – skutecznie i na czas

Masz problem rodzinny i potrzebna Ci porada prawna - zadaj nam pytanie

Kliknij tutaj i wpisz swoje pytania, a my wycenimy koszt realizacji usługi. Opisz swój problem prawny jak najdokładniej, ponieważ od tego zależy poprawność odpowiedzi prawnika.
1. Wpisz tytuł pytania:
2. Wpisz treść pytania:
3. Wprowadź dane kontaktowe:

Imię:

E-mail:

Bezpłatną wycenę otrzymasz do 2 godzin * W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 12 godzin.

Opublikowane: 2013-08-22 Autor: Małgorzata Rybarczyk

Dziedziczenie po ojcu

Moi rodzice się rozwiedli i samodzielnie podzielili majątek, nie spisując tego na papierze. Ojciec ponownie się ożenił, miał 3 dzieci. Mama nie żyje od kilkunastu lat. Ojciec zmarł niedawno. Czy mogę po nim dziedziczyć?

Okoliczność, że rodzice rozwiedli się i następnie podzielili swój majątek wspólny, nie powoduje wykluczenia dzieci, czyli Pana, z grona osób uprawnionych do dziedziczenia po osobie zmarłej – ojcu.

Kwestie dziedziczenia majątku zmarłego uregulowane są w Kodeksie cywilnym (K.c.) w Księdze czwartej, zatytułowanej Spadki.

W pierwszej kolejności do dziedziczenia powołani są spadkobiercy ustawowi, tj. osoby spokrewnione z osobą spadkodawcy. Zgodnie z zapisem art. 931 K.c.:

„ § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

Kodeks reguluje także kwestie dalszego dziedziczenia przez innych członków rodziny. I tak:

  1. W braku zstępnych spadkodawcy (tj. dzieci, wnuków i prawnuków) powołani są do spadku z ustawy małżonek zmarłego oraz rodzice zmarłego.
  2. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.
  3. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie żyje w chwili śmierci spadkodawcy, udział rodzica przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.
  4. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.
  5. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Ustalenie, czy dana osoba jest dzieckiem spadkodawcy, odbywa się na podstawie jej aktu urodzenia, w którym to spadkodawca powinien być wymieniony jako ojciec lub matka spadkobiercy. Na gruncie prawa spadkowego wszystkie dzieci spadkodawcy traktowane są jednakowo, niezależnie od tego, czy są dziećmi małżeńskimi czy pozamałżeńskimi. Na równi z dziećmi spadkodawcy dziedziczą przysposobieni (por. art. 937 K.c.).

Wyjątkiem od dziedziczenia ustawowego jest powołanie do spadku spadkobierców testamentowych. Warunkiem jednak takiego powołania jest istnienie testamentu, w którym osoba zmarła wyraźnie wskazuje, komu pozostawia swój majątek i w jakich częściach dokonuje przekazania majątku. Z tego co Pan pisze wynika, że ojciec nie zostawił testamentu, a zatem dziedziczenie odbywać się winno w oparciu o ustawowe kryteria.

Aby doszło do nabycia spadku, konieczne jest przeprowadzenie sądowego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. W takiej sytuacji, jeżeli chce Pan ustalić, jaki majątek pozostawił ojciec oraz ilu jest spadkobierców, a także ustalić swój udział i jego wartość w tym spadku, musi Pan przeprowadzić tzw. nabycie spadku. Postępowanie takie można przeprowadzić na drodze sądowej lub skorzystać z usług notariusza.

W pierwszym przypadku musi Pan złożyć wniosek do wydziału cywilnego – nieprocesowego sądu rejonowego właściwego dla miejsca śmierci spadkodawcy, czyli taty. We wniosku należy wskazać, kiedy zmarł spadkodawca, oraz podać listę wszystkich uczestników postępowania, w Pana sytuacji – pozostałego rodzeństwa oraz aktualnej żony ojca. Do wniosku należy załączyć odpis aktu zgonu, nie starszy jednak niż sprzed 3 miesiący przed dniem złożenia wniosku o nabycie spadku w sądzie. Odpis aktu zgonu i ślubu ojca, akty urodzenia Pana i rodzeństwa, a jeśli któreś z dzieci wstąpiło w związek małżeński i zmieniło nazwisko na nazwisko współmałżonka, to także akty ślubu. Akty otrzyma Pan w urzędzie stanu cywilnego (USC) właściwym dla danego zdarzenia po dokonaniu opłaty 22 zł i wskazaniu we wniosku, że odpis konieczny jest do postępowania spadkowego. Odpis aktu może Pan odebrać samodzielnie w USC lub wnosić o jego przesłanie pocztą do domu. Sąd na pierwszym posiedzeniu przyjmie od Pana, jako wnioskodawcy, zapewnienie testamentowe o braku innych spadkobierców i stwierdzi, że nabyli Państwo (Pan, rodzeństwo i żona ojca, jeśli nadal żyje) spadek w określonych częściach. Wniosek do sądu podlega opłacie w wysokości 50 zł.

Druga możliwość nabycia spadku jest to notarialne poświadczenie dziedziczenia. W tym celu wystarczy umówić się z wybranym przez siebie notariuszem, zabrać ze sobą dowód osobisty oraz odpis aktu zgonu i stawić się na spisanie protokołu. Protokół ten zostanie umieszczony w ogólnokrajowym rejestrze, w którym to każdy będzie mógł sprawdzić, kto rzeczywiście nabył spadek po ojcu. Przy postępowaniu u notariusza muszą Państwo uiścić opłatę 50 zł za sporządzenie aktu dziedziczenia, 100 zł za sporządzenie protokołu oraz opłaty dodatkowe, jak podatek VAT. Potwierdzenie takie można jednak uzyskać w ciągu jednego dnia, podczas gdy w sądzie oczekuje się około 3 miesięcy na wyznaczenie terminu. Jednak do nabycia spadku u notariusza konieczne jest, by wszyscy Państwo stawili się u niego wspólnie w celu sporządzenia aktu notarialnego.

Jako że jest Pan synem zmarłego, to w przypadku, gdy zgłosi Pan nabycie spadku po ojcu w urzędzie skarbowym (US) przed upływem 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się sądowego postanowienia o nabyciu spadku lub dnia złożenia oświadczenia u notariusza, to będzie Pan zwolniony z obowiązku zapłaty podatku. Zwolnienie od opodatkowania nie będzie przysługiwało, gdy informacja do US dotrze po upływie 6 miesięcy, ale także wtedy, gdy spadkobierca za wcześnie powiadomi fiskusa. „Zgłoszenia można dokonać po uprawomocnieniu się wyroku sądu stwierdzającego spadek, nie wcześniej. Dokonanie zgłoszenia przed tym terminem, podobnie jak po upływie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, jest nieskuteczne i nie zwalnia od opodatkowania” (wyrok WSA w Łodzi z 11 marca 2010 r., I SA/Łd 1022/09).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Porady Prawne – skutecznie i na czas

Masz problem rodzinny i potrzebna Ci porada prawna - zadaj nam pytanie

Kliknij tutaj i wpisz swoje pytania, a my wycenimy koszt realizacji usługi. Opisz swój problem prawny jak najdokładniej, ponieważ od tego zależy poprawność odpowiedzi prawnika.
1. Wpisz tytuł pytania:
2. Wpisz treść pytania:
3. Wprowadź dane kontaktowe:

Imię:

E-mail:

Bezpłatną wycenę otrzymasz do 2 godzin * W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 12 godzin.


Podobne materiały

Własność pojazdu

Wraz z ojcem byliśmy współwłaścicielami samochodu. Po śmierci taty samochód stał na podwórku. W międzyczasie wszyscy spadkobiercy (w tym ja) zrzekli się spadku. Obecnie chciałbym uzyskać własność pojazdu i przerejestrować go na mnie. Czy to możliwe? A może mogę go po prostu zezłomować?

 

Dziedziczenie nieruchomości

Moja babcia zmarła w 1993 r., zostawiając po sobie nieruchomość (dziadek zmarł wiele lat wcześniej, a nieruchomość w księgach wieczystych zapisana była na babcię). W jaki sposób należy przeprowadzić postępowanie spadkowe, jeżeli babcia miała siedmioro dzieci: mojego ojca, który zmarł w 1991 r. (po nim dziedziczę ja i brat), bezdzietnego syna, który zmarł w 2013 r., syna z trojgiem dzieci, który zmarł w 1994 r., syna z jednym dzieckiem (jego żona nie żyje), który zmarł w 1992 r., córkę z czworgiem dzieci mieszkających za granicą, która zmarła w 2009 r., oraz dwie żyjące córki. Czy krewni mieszkający za granicą muszą osobiście uczestniczyć w postępowaniu spadkowym?

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Mój mąż zmarł wiele lat temu. Zostałam na gospodarstwie rolnym z dwoma nieletnimi synami. W lutym odbyła się sprawa o dziedziczenie przez nas spadku. Młodszy syn kończy niedługo studia rolnicze i to jemu chcę przekazać gospodarstwo, bo przechodzę na emeryturę. Drugi syn mieszka za granicą, nigdy nie pomagał nam w gospodarstwie, ma do nas ciągle pretensje bez powodu. Czy mogę w jakiś sposób przejąć całe gospodarstwo, a następnie przekazać je młodszemu synowi? Czy mogę wydziedziczyć starszego syna?

Dziedziczenie majątku

Mój ojciec zmarł w 2007 r. Po jego śmierci nie przeprowadziliśmy podziału majątku. Spadkobierców jest pięcioro – matka i czworo rodzeństwa. Na jakich zasadach nastąpi dziedziczenie majątku po ojcu? Czy część niepełnoletniego brata będzie do dyspozycji matki? Czy będzie można sprzedać dom wbrew woli matki? Czy matka może sprzedać samochód po ojcu bez naszej wiedzy? Po śmierci taty matka pobrała pieniądze z jego polisy, która miała zostać przeznaczona na szkołę dla najmłodszego brata. Czy mogła tak postąpić?

Spadek po osobie ubezwłasnowolnionej

Przejęłam spadek po mojej matce, która była osobą ubezwłasnowolnioną (miała ustanowionego kuratora). Dowiedziałam się jednak, że przed śmiercią rzekomo dokonała darowizny nieruchomości na rzecz mojego kuzyna. Podobno istnieje także jakiś testament napisany bez zgody kuratora. Skąd wziąć zaświadczenie o ubezwłasnowolnieniu, aby udowodnić, że te dokumenty są nieważne?

Dziedziczenie przez dziecko z poprzedniego małżeństwa

Wraz z żoną planujemy kupić mieszkanie. Domyślam się, że po mojej śmierci będzie dziedziczyć zarówno nasze wspólne dziecko, jak również moje dziecko z poprzedniego małżeństwa. Co zrobić, aby w przyszłości wyżej wymienione mieszkanie przypadło tylko naszemu wspólnemu dziecku?

Dziedziczenie przez pasierba

Rok temu zmarła moja matka. Nie pozostawiła testamentu. Wspólnie z ojcem odziedziczyliśmy należącą do niej połowę mieszkania (nie mam rodzeństwa). Chciałbym się dowiedzieć, kto teraz będzie dziedziczyć po śmierci mojego ojca. Jestem żonaty, nie mam dzieci, za to moja żona ma syna z poprzedniego związku. Czy w takim wypadku możliwe jest dziedziczenie przez pasierba?

Spadek po ojczymie

Chciałabym spytać o kwestię związaną ze spadkiem po ojczymie. Moja mama po śmierci ojczyma odziedziczyła 25% mieszkania, drugie 25% otrzymała jego córka. W tej chwili mama ma więc 75% mieszkania, córka ojczyma – 25%. Ja – ponieważ ojczym mnie nie adoptował – nie mam nic. Czy córka ojczyma może się domagać spłaty swojej części mieszkania?

Dziedziczenie przez współmałżonka

Moja ciotka niedługo wychodzi za mąż. Wcześniej jednak sporządziła testament, w którym swoje mieszkanie zapisała mojej córce. W związku z tym chciałabym się dowiedzieć:

  1. Czy testament sporządzony przed ślubem pozostaje ważny?
  2. Czy współmałżonek dziedziczy majątek osobisty drugiego współmałżonka? Czy intercyza może coś tu zmienić?
  3. Czy po śmierci żony mąż będzie miał prawo do zachowku? Czy można się przed tym zabezpieczyć?

Postępowanie spadkowe w Austrii

Niedawno zmarł mój ojciec, który od wielu lat mieszkał w Austrii i miał obywatelstwo tego kraju. W skład spadku wchodzi mieszkanie (spadkobiercy chcą je sprzedać i podzielić pieniądze między siebie). Spadkobiercy to ja i moi dwaj przyrodni bracia (urodzeni i mieszkający w Austrii). Ja mieszkam w Polsce i nie znam języka niemieckiego. Jak wygląda postępowanie spadkowe w Austrii? Czy potrzebuję pełnomocnika?