Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.
Opublikowane: 2013-07-25 Autor: Bogusław Nowakowski

Formalności związane ze spadkiem

Rodzina wniosła sprawę do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej matce, która nie zostawiła testamentu. Każdy z pięciu spadkobierców otrzymał 1/5 majątku, w którego skład wchodzi gospodarstwo i działka. Od czego zacząć załatwianie formalności związanych ze spadkiem? W jaki sposób podzielić grunt, aby każdy ze spadkobierców mógł dysponować swoją częścią niezależnie od innych? Czy będziemy musieli zapłacić podatek? Kiedy założyć księgę wieczystą?

Dla niektórych spadkobierców data uprawomocnienia się postanowienia sądu jest datą początkową dla zgłoszenia spadkobrania do urzędu skarbowego w celu uzyskania zwolnienia z podatku od spadku.

Według art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn:

„1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

2. Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

3.W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

4.Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego”.

Jak wynika z tego przepisu, małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (dziadkowie), pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha są zwolnieni od podatku, o ile dokonają zgłoszenia spadkobrania w ciągu sześciu miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Dotyczy to spadków otwartych (data śmierci spadkodawcy – matki) po dniu 31 grudnia 2007 r.

Inni spadkobiercy niż wskazani powyżej powinni zgłosić fakt spadkobrania w ciągu 14 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu. Oni nie korzystają z całkowitego zwolnienia i są opodatkowani na zasadach ogólnych.

Nieruchomość ma obecnie pięciu współwłaścicieli. Aby każdy z nich mógł samodzielnie dysponować swoją częścią, konieczne jest dokonanie formalności związanych z działem spadku oraz zniesieniem współwłasności nieruchomości. Można to zrobić w sądzie na wspólny i zgodny wniosek lub na wniosek jednego ze spadkobierców. Sąd wydaje w tym zakresie postanowienie.

Druga ewentualność to zawarcie umowy działu spadku i zniesienia współwłasności u notariusza.

W obydwu przypadkach niezbędny byłby podział nieruchomości na działki w taki sposób, by wszyscy byli zadowoleni. Byłaby to propozycja sposobu zniesienia współwłasności. Najlepiej byłoby, gdyby w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności powstało sześć działek. Warto zlecić to geodecie, by załatwił wszystkie formalności, uzyskał niezbędne zgody oraz zgłosił zmiany do ewidencji gruntów.

Jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej, można ją założyć obecnie dla całej nieruchomości i wpisać do niej pięciu współwłaścicieli. Po dziale spadku i zniesieniu współwłasności w sądzie czterech współwłaścicieli złoży wnioski o odłączenie swojej działki z istniejącej księgi i założenie nowej księgi celem wpisania do niej swojej działki, ewentualnie po dokonaniu działu spadku i zniesieniu współwłasności każdy założy księgę dla swojej działki. W tym ostatnim przypadku w umowie zniesienia współwłasności notariusz powinien zawrzeć wnioski o odłączenie poszczególnych działek z istniejącej księgi i założenie dla niej nowej księgi (pobierze stosowne opłaty, a spadkobiercy poczekają na zawiadomienie z sądu o założeniu księgi wieczystej i dokonanych w niej wpisach).

Jeżeli w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności każdy otrzyma tyle, ile wynosi jego udział, nie powstanie z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kolejność formalności związanych ze spadkiem jest więc następująca:

  1. zgłoszenie do urzędu skarbowego;
  2. podział nieruchomości na sześć części (działek może być więcej) poprzez zlecenie tego geodecie;
  3. wybór – sądowy lub notarialny dział spadku i zniesienie współwłasności;
  4. dokonanie działu i zniesienie współwłasności;
  5. założenie ksiąg wieczystych i wnioski o wpisy prawa własności dla poszczególnych spadkobierców.
Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku

Mój dziadek przed śmiercią sporządził testament, ponieważ chciał, żebym odziedziczyła jego kawalerkę. Mieszkanie wykupił dziadek, ale to ja dałam mu pieniądze na ten cel. Syn dziadka (czyli mój wujek) żąda zachowku w wysokości 30 000 zł. Sądzę, że to za dużo, dlatego chcę załatwić sprawę sądownie. Zaznaczam, że wartość mieszkania to ok. 100 000 zł. Jak uregulować tę sprawę spadkową? Czy mam złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku? Co ma zawierać taki wniosek? Komu należy się zachowek i jak się go oblicza? Dodam, że dziadek miał wspomnianego syna i dwie córki. Żona dziadka zmarła kilka lat temu.

Umowa spadkobierców

Ja i mama odziedziczyłyśmy spadek po tacie. W skład spadku wchodzą m.in. środki finansowe – pieniądze na kontach, lokaty w obcych walutach, akcje i fundusz inwestycyjny. Chcemy na mocy umowy spadkobierców dokonać podziału środków finansowych, tak by płacić jak najmniejsze podatki z tego tytułu. Ja miałabym dostać akcje i fundusz inwestycyjny. Czy wystarczy nam zwykła umowa? Na jaki dzień określamy wartość majątku? Czy podział kont powinien być równy, by uniknąć podatku? Na co zwracać uwagę?

Uchylenie stwierdzenia nabycia spadku

Mój mąż zmarł kilkanaście lat temu, a jego wujek w ubiegłym roku. Ponieważ po wujku powinien dziedziczyć mąż, w jego miejsce wstąpił nasz syn. Mój mąż miał nieślubną córkę, której nie wskazałam do dziedziczenia, bo nie wiedziałam o jej istnieniu. Chcieliśmy z synem sprzedać odziedziczoną nieruchomość, ale podczas wizyty u notariusza dowiedzieliśmy się, że trzeba uchylić stwierdzenie nabycia spadku. Czy to prawda? Jak wygląda taka procedura?

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Kilka lat temu zmarł mój ojciec. Po jego śmierci uzyskaliśmy z sądu stwierdzenie o nabyciu spadku w postaci części mieszkania (ja, moja mama i rodzeństwo – dwie siostry i brat). Później zmarł mój brat, po którym dziedziczyły jego dzieci. W tym roku zmarła moja matka. Chciałabym wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Czy wnioskodawca może umieścić we wniosku wszystkie dziedziczące osoby? Czy należy zaznaczyć we wniosku to, że w spadku po ojcu odziedziczyliśmy już część mieszkania (a może trzeba dołączyć dokument nabycia spadku)? Jakie dokumenty i ile sztuk należy załączyć do wniosku? Czy powinniśmy podać, że chodzi tylko o część po mamie? Prawdopodobnie jedno z dzieci brata będzie się chciało zrzec swojej części na rzecz drugiego. Czy należy o tym wspomnieć we wniosku, czy będzie to już odrębna sprawa? Czy umieścić tę osobę we wspomnianym wniosku?

Wniosek o dział spadku dla matki

Moja siostra, która była panną, niedawno zmarła. Wraz z mamą potwierdziliśmy u notariusza nabycie spadku. Chcemy wystąpić do sądu z wnioskiem o dział spadku. Jesteśmy zgodni co do tego, że wszystko ma otrzymać mama. Czy możliwy jest taki podział? Jak powinien wyglądać taki wniosek, jakie dokumenty trzeba załączyć?

Współwłasność konta a dział spadku

Jakiś czas temu zmarła moja mama, która posiadała własne konto bankowe, do którego dopisała mnie jako współwłaściciela. Na konto mamy była przelewana tylko jej emerytura; ja miałem własne konto, na które wpływało moje wynagrodzenie, nie przelewaliśmy środków pomiędzy rachunkami (mama była też ustanowiona współwłaścicielem mojego konta). Po śmierci mamy na koncie została m.in. jej ostatnia emerytura i zasiłek pogrzebowy (to ja zorganizowałem pogrzeb, którego koszt wyniósł więcej niż 4000 zł). Uznałem, że mojemu bratu należy się część środków zgromadzonych na rachunku, przelałem mu więc około połowę tego, co było na koncie, i jednocześnie uczyniłem go pełnomocnikiem mojego rachunku na wypadek mojej śmierci. Niedawno brat wypłacił połowę sumy zgromadzonej na moim koncie, twierdząc, że pobranie tej kwoty traktuje jako dalszy ciąg działu spadku. Co mogę zrobić? Czy powinienem wytoczyć bratu sprawę karną, czy sprawę o dział spadku? Jakie środki wchodzą w skład spadku po mamie? Czy środki z mojego konta, którego mama była współwłaścicielem, mogły zostać potraktowane jako część spadku po niej?

Próba pozbawienia majątku spadkowego

Moi rodzice zmarli w 2007 r. i nie zostawili testamentu. Spadkiem po nich było mieszkanie. Wraz z siostrą notarialnie przyjęłyśmy spadek po połowie. Po roku moja siostra stwierdziła, że nic mi się nie należy. Czy może doprowadzić do przejęcia całego spadku? Co mam robić?

Opinie naszych Klientów ››



wizytówka