Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.
Opublikowane: 2013-08-12 Autor: Iryna Kowalczuk

Umowa dożywocia a zachowek

Rodzice chcą przekazać mi dom i zabudowania gospodarcze na podstawie umowy dożywocia. Czy moje rodzeństwo (dwie siostry) będzie miało prawo do zachowku?

Umowa dożywocia jest najlepszym sposobem, żeby uchronić się przez wypłatą ewentualnego zachowku.

Według art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.): „jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”.

Stosownie do art. 908 § 2 K.c.: „jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia”.

Jak więc wynika z przepisów, w zamian za przeniesienie na Pana rzecz własności nieruchomości zobowiąże się Pan do opieki nad rodzicami, dostarczania im środków utrzymania, mieszkania itp.

Z przepisów K.c. wynika, że strony umowy dożywocia mogą swobodnie kształtować treść obowiązków nakładanych na nabywcę nieruchomości w związku z umową dożywocia. W takiej umowie strony same określają, co należy rozumieć pod pojęciem dożywotniego utrzymania. Dopiero w braku postanowień umownych ważne są obowiązki określone w art. 908 K.c.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Umowa dożywocia nie jest bezpłatnym przysporzeniem (darowizną) i dlatego, jeżeli zostanie zawarta, Pana rodzeństwo nie będzie mogło żądać zachowku od wartości nieruchomości zbytej na rzecz Pana tą umową (tak jakby to miało miejsce w przypadku darowizny czy dziedziczenia testamentowego).

Wartości nieruchomości przeniesionej przez spadkodawcę na nabywcę w zamian za dożywotnie utrzymanie, tj. wykonywanie umowy dożywocia, nie dolicza się do substratu zachowku. Dożywocie jest umową wzajemną i odpłatną i również przy liberalnym pojmowaniu darowizny w rozumieniu przepisów o zachowku nie może ona mieć znaczenia z tego punktu widzenia. Tak też stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 19 lipca 2006 r. (VI ACa 99/2006).

Nawet w razie obiektywnej niewspółmierności świadczeń nie ma tutaj częściowej darowizny (Z. Policzkiewicz-Zawadzka, Umowa o dożywocie, Warszawa 1971, s. 56 i n.; Z. Radwański, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 8, Prawo zobowiązań. Część ogólna, Warszawa 2004, s. 618; odmiennie: J. Hubert, Darowizna połączona z dożywociem, PN 1948, t. 1, s. 451-452; J. Korzonek, glosa do orzeczenia SN z 28 czerwca 1945 r., C I 5/45, PiP 1946, nr 5-6, s. 185; W. Hans, Dożywocie w nowym kodeksie cywilnym, NP 1965, nr 4, s. 377).

Zawarcie umowy dożywocia jest najlepszym sposobem na uniknięcie zapłaty zachowku po śmierci każdego z Pana rodziców. Po spisaniu umowy dożywocia nie będzie Pan musiał płacić zachowku na rzecz rodzeństwa.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Kto jest uprawniony do zachowku?

Moi rodzice nie żyją. Miałem dwie siostry – jedna zmarła kilka miesięcy temu. Okazało się, że przed śmiercią spisała testament. Cały majątek ma dostać córka żyjącej siostry. Kto jest uprawniony do zachowku? Czy jako brat mogę domagać się zachowku?

Prawo do zachowku po ojcu

Posiadam testament zmarłego w 2009 r. taty, w którym zostałam powołana do całości spadku. Do tej pory nie złożyłam go w sądzie. Czy jeśli teraz założę sprawę spadkową, to mój brat będzie miał prawo żądać zachowku po ojcu? Jeśli tak, w jaki sposób zostanie policzona wartość mieszkania, które stanowi w zasadzie cały spadek?

Przedawnienie roszczenia o zachowek

Moja babcia zmarła 20 lat temu. Nie zostawiła testamentu, bo zmarła nagle, ale zawsze powtarzała, że przekaże mi swoje mieszkanie (byłam jej ukochaną wnuczką). Tymczasem po śmierci babci jej mąż (ojczym mojego taty) sprzedał mieszkanie i wszystkie wartościowe przedmioty bez porozumienia z moim ojcem, nie przekazując mu ani złotówki. Czy mojemu ojcu przysługuje roszczenie o zachowek? Czy jest jakiś termin przedawnienia? Czy ja obecnie mogę walczyć z dziadkiem o jakieś pieniądze, skoro mam wielu świadków na to, że zgodnie z wolą babci powinnam dostać mieszkanie?

Czy można uniknąć zachowku?

Moja mama postanowiła, że przepisze w testamencie cały dom na mnie. Czy można uniknąć wypłacenia zachowku na rzecz brata lub go zmniejszyć?

Zachowek dla wnuków

Babcia zmarła niedawno, a dziadek rok temu. Dziadkowie mieli 2 synów. Obydwaj żyją. Jeden z nich ma 3 synów (w tym mnie), drugi 2 córki. Dziadkowie jednemu z wnuków zapisali mieszkanie, a jednej z wnuczek – działkę. Prawdopodobnie przekazanie było testamentowe. Czy pozostałe wnuki (w tym ja) mogą się domagać zachowku?

Czy możliwe jest przekazanie spadku na rzecz Skarbu Państwa?

Rok temu otwarto testament po mojej babci. Otrzymałem większą część jej gospodarstwa rolnego, zostałem wpisany do ksiąg wieczystych. W miejsce nieżyjącego wuja wpisano moich dwóch kuzynów. Chcą oni teraz, bym odkupił do nich ich część gospodarstwa za 20 tys. zł w zamian za zrzeczenie się prawa do zachowku. Obawiam się, że sąd obarczy mnie różnymi opłatami. Czy mogę przekazać swoją część nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa? Czy to by mnie zwolniło z wypłacenia zachowku?

Opinie naszych Klientów ››



wizytówka