Kategoria: Odpowiedzialność za długi

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Zrzeczenie się spadku po zmarłym teściu

Autor: Eliza Rumowska • Opublikowane: 2016-12-22

Teść zmarł 3 lata temu. Żona nie złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku. Czy jest jeszcze możliwe zrzeczenie się po nim spadku? Dowiedzieliśmy się właśnie, że teść żyrował kredyt szwagrowi. Okazuje się, że od kilku miesięcy teściowa ma potrącenia z emerytury na poczet długów po szwagrze. Obawiamy się, że po śmierci teściowej lub przy braku środków (emerytury) na pokrycie długów zobowiązania przejdą na żonę.

Eliza Rumowska

Jeżeli po śmierci dłużnika wierzyciel skierował swe roszczenia tylko do jednego ze spadkobierców i tylko od tego spadkobiercy żądała zapłaty – jednocześnie nie kierując do Pana żony (jako współdziedziczącej po ojcu wraz ze swą matką) żadnych żądań – to sytuacja jest dość komfortowa.

Oto bowiem – nawet bez pełnej znajomości natury tego zobowiązania – z opisu sprawy wynika, że od nabycia spadku po teściu (czyli od jego śmierci) upłynęło już 3 lata, a tyle wystarcza do przedawnienia roszczeń z umów okresowych, jakimi są też kredyty i pożyczki.

Kodeks cywilny stanowi bowiem w Rozdziale VI „Przedawnienie roszczeń”:

„Art. 117. [Przedawnienie roszczeń majątkowych]

§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.

§ 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

§ 3. (uchylony).

Art. 118. [Terminy przedawnienia]

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Art. 119. [Zakaz skracania i przedłużania]

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Art. 120. [Początek biegu przedawnienia]

§ 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

§ 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.

Art. 121. [Zawieszenie biegu przedawnienia]

Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu:

1) co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom – przez czas trwania władzy rodzicielskiej;

2) co do roszczeń, które przysługują osobom niemającym pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę – przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli;

3) co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu – przez czas trwania małżeństwa;

4) co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju – przez czas trwania przeszkody.

Art. 122. [Przedawnienie względem osoby niemającej pełnej zdolności do czynności prawnych]

§ 1. Przedawnienie względem osoby, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego albo od ustania przyczyny jego ustanowienia.

§ 2. Jeżeli termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata, jego bieg liczy się od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego albo od dnia, w którym ustała przyczyna jego ustanowienia.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio do biegu przedawnienia przeciwko osobie, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia.

Art. 123. [Przerwanie biegu przedawnienia]

§ 1. Bieg przedawnienia przerywa się:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;

3) przez wszczęcie mediacji.

§ 2. (uchylony).

Art. 124. [Skutki przerwania przedawnienia]

§ 1. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.

§ 2. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.

Art. 125. [Przedawnienie roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem albo ugodą sądową]

§ 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.”

Powyższe regulacje mogą więc w przyszłości (w razie śmierci teściowej) okazać się bardzo pomocne. Jednak już teraz warto zadbać o wszelkie informacje i dane, które do Pana żony nie dotarły, a które na pewno otrzymała teściowa, zanim doszło do wszczęcia egzekucji. Dzięki tym danym z dokumentów otrzymanych przez teściową uzyskacie Państwo wiedzę, na kiedy spłata była wymagalna, ile rat było do zapłaty i w jakich terminach. Także jak kształtuje się sytuacja ze spłatą (ściągalnością).

Niewątpliwie bowiem zobowiązanie zostało odziedziczone tak samo przez teściową, jak i przez Pańską żonę – skoro nikt spadku nie odrzucił. Dlatego warto już teraz zainteresować się stanem spłaty. Na pewno nie byłoby dobrym pomysłem kierowanie swych zapytań do wierzyciela, wówczas ten na pewno przypomniałby sobie o Pańskiej żonie i przeciw niej także skierował egzekucję. Wszelką wiedzę najlepiej uzyskać od teściowej i w zależności od uzyskanych dany – podejmować decyzje z odpowiednią ostrożnością, aby w razie problemów móc powołać się na zarzut przedawnienia i nie doprowadzić do odnowienia terminu wymagalności roszczenia.

Nie wiem, czy w okolicznościach tej sprawy jest to zasadne, ale na wszelki wypadek przywołam też zupełnie inną instytucję prawną, jaką jest uchylenie się od skutków oświadczenia w zakresie odrzucenia lub przyjęcia spadku. Wyjaśniam więc, że Kodeks cywilny stanowi:

„Art. 1019. [Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia]

§ 1. Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

§  2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

§  3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.”

Kodeks postępowania cywilnego reguluje tę kwestię następująco:

„Art. 690. [Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia]

§  1. W razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku sąd przeprowadza rozprawę.

§  2. Jeżeli wskutek prawomocnego zatwierdzenia przez sąd uchylenia się, o którym mowa w § 1, ulega zmianie krąg osób, co do których nabycie spadku zostało już stwierdzone albo zarejestrowany został akt poświadczenia dziedziczenia, sąd po przeprowadzeniu rozprawy zmienia z urzędu postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo uchyla zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia i orzeka w tym przedmiocie.”

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Maszyna rolnicza a spis inwentarza

Rok temu ja, mama i moja siostra odrzuciliśmy spadek po zmarłym tacie z powodu jego długów. Obecnie mamy dokonać spisu inwentarza. Kłopotliwa jest dla nas kwestia maszyny rolniczej – traktora. Mama 12 lat temu wzięła na siebie pożyczkę, traktor jest jej i go spłaca. Czy należy maszynę wciągnąć do spisu? Do kogo należy?

Odrzucanie spadku przez pełnomocnika

Mam pytanie o formalności, jakie muszę załatwić w sprawie odrzucenia spadku. Przebywam na terenie USA od 13 lat, mam dwoje małoletnich dzieci, które nie maja obywatelstwa polskiego. Właśnie dowiedziałam się, że zmarł mój ojciec, z którym nie miałam kontaktu od 20 lat. Jestem jego jedynym dzieckiem, a spadek to same długi. Chce więc odrzucić spadek. Jak to zrobić w imieniu swoim i dzieci? Wchodzi w grę tylko pełnomocnik, gdyż nie przyjedziemy do Polski.

W jakich proporcjach należy spłacić wierzycieli?

Mój ojciec zmarł, zostawiając długi. Przyjęliśmy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Spis inwentarza wykazał stan czynny spadku: 71.370.39 zł i stan bierny: 171.470,00 zł. Zadłużenia wobec firm podaję w załączniku. W jakich proporcjach należy spłacić wierzycieli?

Mąż zmarłej nie spłaca wspólnych długów, czy płacić będą dzieci?

Mieszkamy za granicą, nie jesteśmy małżeństwem, mamy dwoje dzieci. Półtora roku temu* zmarła mama mojego partnera, nic nie wskazywało na to, że czekają nas kłopoty. Niestety, po pewnym czasie zaczęły przychodzić pisma o kredytach, które wzięła zmarła i nie zostały spłacone. Myśleliśmy, że spłaca je mąż zmarłej, bo razem te pieniądze wydali, a ponadto ma po niej rentę, jednak on twierdzi, że nie ma z czego. Mój partner nie zrzekł się spadku po matce. Czy teraz można coś jeszcze zrobić w tej sprawie? Czy jej długi przeszły na partnera i na nasze dzieci i to my musimy je spłacać? Szacujemy, że jest tego ok. 15 tys. zł?

Czy spadek można odrzucić u notariusza, czy tylko w sądzie?

Zmarł mój teść*. Był rozwiedziony z teściową od 30 lat. Czy w tym przypadku muszę z całą rodziną odrzucić spadek, aby po nim nie dziedziczyć? Jeżeli trzeba przeprowadzić procedurę odrzucenia spadku, to czy muszę zrobić to w sądzie, czy wystarczy notariusz?

Przedawnienie długu po zmarłej babci

Jestem spadkobierczynią babci razem z ciotką, spadek został przez nas przyjęty u notariusza. Do ciotki zadzwoniła kobieta z firmy windykacyjnej z informacją, że babcia nie zapłaciła ostatniej raty za wymianę okien. Podobno ostatnie pismo zostało wysłane do babci w 2007 r., ale my nie posiadamy żadnych dokumentów, żadnych decyzji z sądu, kompletnie nic. Do mnie owa firma wysłała wczoraj dwa SMS-y, że mam dług i podane były dwie różne kwoty, które ponoć muszę zapłacić. Czy mogę powołać się na przedawnienie długu? Do kogo w tej sprawie pisać, skoro nie posiadam żadnych dokumentów? Czy do tej firmy, czy do sądu (jakiego?)? Po ilu latach takie roszczenie się przedawnia?

Kto musi odrzucić spadek po krewnym?

Niedawno zmarł krewny z mojej rodziny. Pozostawił same długi. Spadek odrzucili rodzice, następna w kolejności do dziedziczenia jestem ja. Czy wraz z mężem musimy odrzucić spadek? Czy nasze jeszcze nienarodzone dziecko w przyszłości również będzie musiało odrzucić spadek? W jaki sposób możemy odrzucić spadek?


Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »