Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Choroba psychiczna spadkobiercy, problem ze spłatą

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2019-05-22

Przed 3 laty zmarł mój ojciec. Do chwili śmierci zamieszkiwał z moim przyrodnim bratem i byłą żoną. Dom, w którym mieszkali, został wybudowany w trakcie trwania małżeństwa. Podczas sprawy o rozwód przeprowadzono podział majątku wspólnego. Ojciec podzielił swój majątek pomiędzy mnie i przyrodniego brata po połowie w swoim testamencie. Mój przyrodni brat choruje na zespół Aspergera. Sprawa o należną mi z tego domu spłatę nie została jednak rozstrzygnięta, albowiem sąd rodzinny nie podjął żadnej decyzji w tym zakresie. Mam 1/4 udziału i chciałbym otrzymać te pieniądze, ale chyba ze względu na chorobę brata sąd nic nie postanowił. Co powinienem zrobić? Brat ma orzeczenie o niepełnosprawności, a więc jego prawnym opiekunem zawsze będzie matka.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.), Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że jeżeli domaga się Pan spłaty swojej części z nieruchomości i sprawa dotyczy działu spadku, zniesienia współwłasności celem następczego uzyskania określonej, korzystnej dla Pana kwoty pieniędzy, sąd będzie zmuszony uzyskać opinię biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność ustalenia wartości domu, celem następczego ustalenia wartości udziału każdego z Państwa. Jak rozumiem, dom ma w całości przypaść żonie Pana ojca ze spłatą na rzecz Pana i Pańskiego przyrodniego brata. To powoduje, że matka przyrodniego brata musi uzyskać zgodę sądu rodzinnego na taki dział spadku. Sąd rodzinny zmuszony jest bowiem, zgodnie z przepisami prawa, wyrazić zgodę na dział spadku w ten sposób, że nieruchomość ma przypaść jego matce, a jemu ma przypaść określona spłata.

O ile Pan nie jest zainteresowany nabyciem nieruchomości w całości i spłatę pozostałych współwłaścicieli, nie ulega wątpliwości, że będzie Pan musiał uzbroić się w cierpliwość. Sąd w toku sprawy o dział spadku nie może dokonać działu, o ile nie uzyska zgody sądu rodzinnego na taki dział w zakresie Pańskiego przyrodniego brata.

Nie widzę jednocześnie możliwości, by dom miał przypaść przyrodniemu bratu, albowiem wówczas nie będzie Pan miał żadnego zabezpieczenia w zakresie spłaty. Osobiście uważam, że albo nieruchomość w całości przejmuje żona zmarłego ojca z obowiązkiem Pańskiej spłaty określonej terminowo (o ile nie wchodzi w grę spłata jednorazowa), albo Pan – także z określonym terminem spłaty pozostałych współwłaścicieli.

Rozłożenie na raty znajduje swój wyraz w treści art. 320 K.p.c., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia – wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia.

Wskazać należy na stanowisko, które wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II CSK 383/14, w którego tezie stwierdzono, że „przepis art. 320 k.p.c. określa szczególną regułę wyrokowania, dotyczącą przedmiotu orzekania, dającą sądowi możliwość uwzględnienia także interesów pozwanego, w zakresie czasu wykonania wyroku, a interesów powoda przez uniknięcie bezskutecznej egzekucji. Mimo umiejscowienia go wśród przepisów postępowania, ma on charakter materialnoprawny, ponieważ modyfikuje treść łączącego strony stosunku cywilnoprawnego, w odniesieniu do sposobu i terminu spełnienia świadczenia przez pozwanego i w tym zakresie jest konstytutywny.”

Przepis art. 320 K.p.c. upoważnia sąd orzekający do wzięcia pod rozwagę przy wydawaniu wyroku, czy jego orzeczenie będzie mogło być wykonane bez potrzeby przeprowadzania egzekucji, zwłaszcza czy pozwany będzie w stanie spełnić zasądzone świadczenie jednorazowo. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest ustalenie, że w danej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony; decydują o tym okoliczności konkretnej sprawy. W zasadzie chodzi o okoliczności dotyczące pozwanego dłużnika, jego sytuację osobistą, majątkową, finansową, rodzinną, które powodują, że nierealne jest spełnienie przez niego od razu i w pełnej wysokości zasądzonego świadczenia. Przyjmuje się, że np. za zastosowaniem omawianego przepisu przemawia sytuacja, w której pozwany uznaje powództwo i podnosi, że nieuregulowanie długu jest spowodowane wyłącznie jego złą sytuacją majątkową. Rozważając rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, sąd orzekający nie może jednak nie brać pod rozwagę sytuacji wierzyciela. Również jego trudna sytuacja majątkowa może bowiem co do zasady przemawiać przeciwko rozłożeniu zasądzonego świadczenia na raty, ponieważ sąd nie powinien działać z pokrzywdzeniem wierzyciela.

Reasumując, proszę przeanalizować, czy nie warto byłoby przejąć dom i spłacić pozostałych współwłaścicieli w ratach, bądź na podstawie art. 320 K.p.c. domagać się spłaty swojego udziału w ratach.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Powołane z ustawy – dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek

Przez 15 lat żyłam w nieformalnym związku z mężczyzną, prowadziliśmy wspólne gospodarstwo domowe,  mam z nim dwoje...

Jak wygląda dziedziczenie w rodzinie gdy umiera rodzic?

Jak wygląda sprawa dziedziczenia w naszej rodzinie majątku po rodzicach, gdy umiera jedno z nich lub umierają obydwoje? Ja jestem rozwódką...

Dziedziczenie mieszkania w kredycie

Żona zmarła we wrześniu, na chwilę obecną załatwiam sprawę u notariusza. Mamy wspólne mieszkanie spółdzielcze własnościowe, żona nie zostawiła...

Uzyskanie postanowienia o nabyciu spadku, aby towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaciło środki

Mam 23 lata, wychowywała mnie babcia, która zmarła przed paroma laty. W 2015 r. zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe i dział spadku....

Dziedziczenie przez nieślubne dziecko

Jestem kawalerem, mam nieślubne dziecko, po śmierci jednak chciałbym, aby mój majątek dziedziczyło moje dziecko i aby stał się jego własnością....

Ciągnik po zmarłym

Mam pytanie dotyczące spadku po zmarłym. Chodzi o ciągnik. Właściciel zmarł kilka lat temu i nadal pozostaje jego właścicielem. Pozostała tylko żona...

Spadek do podziału między siostry przyrodnie

Mam 13-letnią córkę. Niedawno zmarła jej babcia, która posiadała mieszkanie. Babcia miała syna (ojca mojej córki), a on 3 córki, w tym dwie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »