Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Choroba alkoholowa a sporządzenie testamentu

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2014-05-22

Mój wuj, z którym mieszkałem do jego śmierci, sporządził 10 lat temu testament na rzecz swojej bratanicy. Czy fakt, że wuj był dotknięty chorobą alkoholową, może być podstawą do obalenia testamentu?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W odpowiedzi na Pana zapytanie informuję, iż podstawę prawną stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) dotyczące dziedziczenia.

Zgodnie z treścią art. 945 K.c.:

„Art. 945. § 1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.

§ 2. Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Jedną z przyczyn nieważności testamentu jest jego sporządzenie w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może wynikać w szczególności z choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Należy podkreślić, iż wystarczające jest, by wada istniała tylko w momencie składania przez spadkodawcę oświadczenia ostatniej woli. W rezultacie do nieważności testamentu dojdzie, jeżeli w chwili jego sporządzenia wystąpiły choćby przemijające zaburzenia czynności psychicznych (np. wskutek nadużycia alkoholu, przedawkowania lekarstw, wysokiej gorączki, braku snu), z drugiej natomiast strony testament może zostać ważnie sporządzony, gdy choroba psychiczna testatora uległa okresowemu cofnięciu (tzw. lucidum intervallum).

Bez wątpienia testament może zostać podważony także w razie złożenia oświadczenia woli w stanie upojenia alkoholowego. W postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 grudnia 2011 r. (I CSK 115/2011, opubl. LexPolonica nr 3057518, Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/2, OSNC 2012/C, poz. 61) wskazano, iż „nieważny jest testament sporządzony przez spadkodawcę, który z powodu wieku i chorób osłabiających jego aktywność i siłę woli nie jest w stanie przeciwstawić się naciskom i sugestiom osób trzecich, pod których opieką pozostaje (art. 945 § 1 pkt 1 k.c.)”.

Stwierdzenie u spadkodawcy choroby psychicznej nie powoduje samo przez się nieważności testamentu (art. 945 § 1 pkt 1 K.c.). W takim wypadku niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia zdolności testowania spadkodawcy w chwili sporządzenia przez niego testamentu.

Stąd też sam fakt, iż wuj dotknięty był chorobą alkoholową, nie przesądza, iż działał w stanie wyłączającym swobodne i świadome podjęcie decyzji.

Okoliczności te muszą być udowodnione w trakcie postępowania w drodze opinii biegłego sądowego.

Proszę także pamiętać, iż na wady oświadczenia woli można powoływać się nie później niż trzy lata od dowiedzenia się o wadzie i dziesięć lat od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Po tym terminie wzruszenie testamentu z powyższych przyczyn jest niemożliwe.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego?

Jakie są warunki prawidłowo sporządzonego testamentu ustnego ?

 

Testament holograficzny

Rodzeństwo – brat (A) i siostra (B) – wystąpiło do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po swojej matce. Na rozprawie pojawiła się córka B i...

 

Testament a potencjalni spadkobiercy ustawowi

Zmarła siostra mojego dziadka, która nie miała dzieci ani męża. Jej rodzeństwo i rodzice nie żyją. Zmarła uczyniła mnie spadkobiercą...

 

Testament zagraniczny

Moja matka mieszka od kilkudziesięciu lat w Kanadzie; ma obywatelstwo polskie i kanadyjskie. Ja mieszkam w Polsce. Chciałybyśmy się dowiedzieć,...

 

Odrzucenie testamentu

Moja synowa, która była wdową, zmarła dwa miesiące temu, ustanowiwszy mnie swoim jedynym spadkobiercą. Wydziedziczyła przy tym swoich dwóch wnuków (ich...

 

Ważność testamentu spisanego, gdy spadkodawca nie posiadał jeszcze majątku

Matka spisała testament na swojego zięcia i wnuka w momencie, gdy nie posiadała żadnego majątku, czy taki testament jest ważny? Sprawa wygląda tak:...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »