Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co mówi prawo o długach zmarłego?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2015-08-20

Dwa lata temu zmarł mój brat – nie miał żony ani dziećmi. Wraz z siostrą jesteśmy spadkobiercami, ale nie założyliśmy sprawy spadkowej. Teraz dostaliśmy pismo, że brat miał niespłacone kredyty. Czy mogę prosić bank o wgląd do umowy kredytowej? Co mówi prawo o długach zmarłego w tej sytuacji?

Zasadniczo długi przechodzą na spadkobierców. Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

§ 2. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

§ 3. Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej”.

Z chwilą śmierci spadkodawcy wstąpiliście Państwo w jego miejsce jako dłużnicy.

Spadek to ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na jego następców prawnych. Spadkobierca (spadkobiercy) w zasadzie wchodzą w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca. Oznacza to, że w skład spadku wchodzą nie tylko prawa i obowiązki, ale także uzasadnione prawnie nadzieje na nabycie prawa (ekspektatywy).

Dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc mające charakter cywilnoprawny. Nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, nawet jeżeli pewien przepis, wskazując krąg osób, na które przechodzą prawa i obowiązki, odwołuje się do określenia „spadkobiercy”, jak np. art. 97 i nast. ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60).

W zasadzie na spadkobierców przechodzą prawa i obowiązki wynikające ze stosunków zobowiązaniowych, których podmiotem był spadkodawca. Dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki niezależnie od źródła, z którego dany stosunek obligacyjny wypływa.

I zasadniczo musicie spłacić ten dług jako spadkobiercy, pod warunkiem:

  • że na dzień śmierci nie był przedawniony,
  • że uchylicie się od skutków prawnych oświadczenia (tu braku oświadczenia o odrzuceniu spadku) – oczywiście, jeśli brat nie miał innego majątku, tylko długi, lub przyjmiecie spadek z dobrodziejstwem inwentarza – jeśli długi przewyższają masę dodatnią spadku.

Co do pierwszego punktu nie ma wątpliwości – jeśli umowa kredytowa była wymagalna 3 lata przed śmiercią, a nie zostało wszczęte postępowanie sądowe czy egzekucyjne – dług jest przedawniony.

W innym wypadku przedawnia się po 10 latach.

Zgodnie z art. 1019:

„§ 1. Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

§ 2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

§ 3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przejęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd”.

Uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia może nastąpić jedynie przed sądem (art. 1019 § 1 pkt 1). Zgodnie z art. 690 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku sąd przeprowadza rozprawę. Należy sądzić, że wobec obowiązku zatwierdzenia przez sąd uchylenia się spadkobiercy od skutków prawnych złożonego oświadczenia (art. 1019 § 3) przeprowadzenie rozprawy ma na celu ustalenie, czy w konkretnej sprawie oświadczenie zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby. Ciężar dowodu spoczywa na spadkobiercy. Zatwierdzenie przez sąd uchylenia się spadkobiercy od skutków prawnych złożonego oświadczenia ma charakter konstytutywny (por. A. Szpunar, Wady…, s. 32).

Spadkobierca uchylający się od skutków złożonego oświadczenia ma obowiązek złożyć jednocześnie oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1019 § 1 pkt 2). Z tym uregulowaniem w sferze materialnoprawnej ściśle związane są uregulowania procesowe. Zgodnie z art. 690 § 2 Kodeksu, jeżeli wskutek prawomocnego zatwierdzenia przez sąd uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia zmienia się krąg osób, co do których nabycie spadku zostało już stwierdzone, sąd po przeprowadzeniu rozprawy zmienia z urzędu postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i orzeka w tym przedmiocie. Sądem właściwym jest sąd spadku (art. 628).

Prawo do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wygasa po upływie terminów przewidzianych w art. 88 § 2. Nie ma natomiast znaczenia, czy jest ono wykonywane po stwierdzeniu nabycia spadku lub po dziale spadku, czy też przed tymi zdarzeniami.

Błąd lub groźba może doprowadzić do tego, że spadkobierca w terminie określonym w art. 1015 § 1 nie złoży żadnego oświadczenia co do spadku. Art. 1019 § 2 daje takiemu spadkobiercy prawo uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu. Stosowne oświadczenie złożone przed sądem uchyli wówczas działanie fikcji prawnej określonej w art. 1015 § 2.

Zasadniczo macie Państwo prawo do wglądu do umowy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Egzekwowanie długów spadkowych

Ja i mój brat dziedziczymy po mamie. Ja dostałem jedno mieszkanie, brat drugie – zgodnie z testamentem. Zostały jednak także długi. Brat ma...

Odpowiedzialność dorosłych dzieci za długi rodziców

Czy i jaka odpowiedzialność ciąży na dorosłych dzieciach za długi ich rodziców? Czy może się tak zdarzyć, że kiedy rodziców by zabrakło...

Czy po złożeniu oświadczenia o odrzuceniu spadku wierzyciele mogą dochodzić egzekwowania długów?

Mój ojciec zmarł rok temu, pozostawił po sobie spore długi. Ustawowymi spadkobiercami jesteśmy ja i moja mama. Odrzuciłyśmy wraz z moim dzieckiem...

Kto spłaca długi po śmierci kredytobiorcy?

Dwa tygodnie temu zmarła moja siostra, pozostawiając męża i pełnoletniego syna. Mąż jest na emeryturze kolejowej, a ona była na rencie...

Pismo ze spółdzielni o zadłużeniu

Moja mama otrzymała ze spółdzielni mieszkaniowej mojego zmarłego dziadka list informujący o zadłużeniu mieszkania po dziadku na 17 tys. zł. Mama...

Oświadczenie o odrzuceniu spadku – termin, formalności

Po śmierci rodziców oraz braci pozostało mieszkanie (znajdujące się w budynku mieszkalnym) na parterze, natomiast pierwsze piętro zamieszkuje nadal...

Odrzucenie długów zmarłej siostry

Siostra zmarła 3 lata temu i został po niej duży, niespłacony kredyt bankowy. Szwagier, jej córka i wnuki oraz moja mama zrzekli się spadku po niej....

Kto dziedziczy, gdy najbliżsi krewni to dziecko i rodzice?

Zmarł nagle nasz syn, który żył w związku nieformalnym, ma kilkuletnie dziecko. Matka dziecka w jego imieniu przyjmie spadek z dobrodziejstwem...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »