Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co zrobić, gdy spadkodawca pozostawił po sobie długi?

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-09-15

Zmarł mój ociec, który pozostawił po sobie długi w bankach. Co muszę zrobić, żeby ich nie spłacać – zarówno ja, jak i moje dzieci?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe regulują przepisy Tytułu VII, Księgi IV Kodeksu cywilnego (K.c.), czyli ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zgodnie z przepisem art. 924 K.c. spadek (rozumiany jako suma praw i obowiązków zmarłego) otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 K.c.). Tak więc, formalnie, już z chwilą śmierci spadkodawcy wszelkie przysługujące mu prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na jednego lub kilku spadkobierców.

Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy. Nie jest to jednak nabycie definitywne. Spadkobierca może bowiem:

  1. przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste – spadkobierca odpowiada za długi spadkowe całym swoim majątkiem);
  2. przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w inwentarzu);
  3. odrzucić spadek (spadkobierca jest traktowany, jakby nie dożył otwarcia spadku, tak więc nie odpowiada za żadne długi).

Złożenie jednego z powyższych oświadczeń powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku (art. 1015 K.c.).

Co ważne, każdy spadkobierca składa takie oświadczenie osobno. Sześciomiesięczny termin złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku biegnie od momentu, gdy spadkobierca dowiedział się o swoim tytule powołania. Początek biegu tego terminu nie musi się pokrywać z momentem otwarcia spadku (śmierć spadkodawcy), a np. może być tożsamy z datą dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy. W związku z powyższym dla każdego spadkobiercy termin do złożenia stosownego oświadczenia może zacząć swój bieg w innym momencie.

Najprostszy sposób, aby pozbyć się odpowiedzialności za długi spadkowe, to odrzucenie spadku. Odrzucenie spadku, podobnie jak i przyjęcie spadku są oświadczeniami woli, które dla swej skuteczności spadkobierca musi złożyć w przepisanej formie i terminie. Można takie oświadczenie złożyć przed sądem, jak i przed notariuszem. W przypadku złożenia ustnego oświadczenia o odrzuceniu spadku przed notariuszem sporządza on protokół, który zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma formę aktu notarialnego. Sądem właściwym do przyjęcia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest sąd rejonowy, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Zgodnie z art. 640 Kodeksu postępowania cywilnego notariusz lub sąd przesyła niezwłocznie oświadczenie wraz z załącznikami do sądu spadku.

Odrzucenie spadku powoduje wyłączenie spadkobiercy z dziedziczenia, tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku.

Wystarczy zatem, że wyśle Pan pismo do sądu rejonowego właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania Pana ojca, w którym to piśmie wskaże Pan, że odrzuca po nim spadek. Do pisma należy dołączyć kopię aktu zgonu i Pana akt urodzenia lub też akt małżeństwa, jeżeli jest Pan żonaty. Alternatywnie może Pan udać się do najbliższego notariusza, u którego złoży Pan oświadczenie o odrzuceniu spadku.

Jeśli Pan odrzuci spadek a ma Pan małoletnie dzieci to również w ich imieniu powinien Pan odrzucić spadek. Dorosłe dzieci odrzucają spadek tak samo jak Pan.

Co się zaś tyczy odrzucenia spadku przez nieletnie dzieci to wskazać należy, że odrzucenie spadku przez osobę niepełnoletnią jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji rodzice nie mogą bez zgody sądu opiekuńczego dokonać takiej czynności ani wyrażać zgody na ich wykonanie (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tym samym rodzice muszą wystąpić do sądu opiekuńczego (którym jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, w którego okręgu mieszka dziecko) z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Z wnioskiem może wystąpić jedno z rodziców.

Sąd rozpatrując sprawę ocenia między innymi legalność czynności (odrzucenie spadku zwykle jest zgodne z obowiązującym prawem) i jej celowość, to znaczy, czy na odrzuceniu spadku nie ucierpi majątek dziecka. Ważne jest zatem dostarczenie dowodów, że spadek jest bardzo zadłużony i dla dzieci nie będzie korzystne jego przyjęcie. Tak więc we wniosku należy uprawdopodobnić, że przyjęcie spadku pozostaje w sprzeczności z dobrem i interesem dziecka.

Wniosek musi być opłacony – opłatą stałą w wysokości 40 zł. Potwierdzenie uiszczenia opłaty należy załączyć do wniosku.

Jeżeli postępowanie przed sądem rodzinnym przedłuża się to należy w ciągu 6 miesięcy od odrzucenia spadku przez Pana złożyć do sądu spadku oświadczenie o odrzuceniu spadku również w imieniu małoletnich dzieci, zaznaczając jednocześnie, że postępowanie przed sądem rodzinnym o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu dziecka wciąż się toczy (można w sądzie rodzinnym uzyskać stosowne zaświadczenie o tym, że sprawa jest w toku). Przerwie to wówczas bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie stosownego oświadczenia do czasu wydania zgody przez sąd rodzinny.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »