Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Częściowy dział spadku a odpowiedzialność za długi spadkodawcy

Autor: Krystian Lenowiecki • Opublikowane: 2014-09-04

Czy częściowy dział spadku (dotyczący tylko ruchomości) spowoduje podział odpowiedzialności za długi spadkodawcy? Podział nieruchomości ze spadku jest na razie niemożliwy.

W celu udzielenia odpowiedzi na zadane przez Pana pytanie prawne („Czy częściowy dział spadku […] spowoduje podział odpowiedzialności za długi spadkodawcy?”) należy przywołać następujące przepisy Kodeksu cywilnego:

„Art. 1034. § 1. Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów.

§ 2. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów”.

„Art. 1037. § 1. Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

§ 2. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 1038. § 1. Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku.

§ 2. Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku”.

Zasadniczo więc możliwe jest przeprowadzenie częściowego działu spadku – w razie umownego działu jest to możliwe w każdym przypadku, natomiast w razie sądowego działu jedynie w sytuacji wystąpienia owych „ważnych powodów” przemawiających za takim rozstrzygnięciem sądu rozpatrującego powyższy wniosek.

Treść artykułu 1034 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że dział spadku powoduje, iż spadkobiercy przestają odpowiadać solidarnie za całość długów spadkowych, a ich odpowiedzialność ustalana jest w stosunku do wielkości udziałów, które nabyli.

Wobec braku jasnego przepisu mówiącego, czy art. 1034 § 2 należy stosować w przypadku częściowego działu spadku, należy interpretację tego przepisu przeprowadzić w oparciu o wypracowane orzecznictwo sądowe oraz doktrynę prawniczą. Orzecznictwo sądowe, jak i doktryna prawnicza stoją na stanowisku, że art. 1034 § 2 Kodeksu cywilnego nie znajduje zastosowania w sytuacji częściowego działu spadku.

I tak, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2001 r. (sygn. SA/Rz 329/2000) w treści uzasadnienia stwierdzono, że:

„Przeprowadzenie działu spadku /art. 1035 i art. 1037 Kc/ zmienia charakter odpowiedzialności spadkobierców, albowiem od tej chwili ponoszą oni odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów /art. 1034 par. 2 Kc/. Zauważyć należy, że dział spadku nie obejmuje długów /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1972 r. – III CRN 477/71 – OSPiKA 1972, z. 9, poz. 174/. Umowny dział spadku czy też sądowy z ważnych powodów mogą być ograniczone do części spadku. Częściowy dział spadku /tak umowny, jak i sądowy/ nie powoduje urzeczywistnienia zasady odpowiedzialności za długi spadkowe, o jakiej mowa w art. 1034 par. 2 Kc. Spadkobiercy dalej odpowiadają solidarnie. Z drugiej strony nieobjęcie działem spadku przedmiotów o niewielkiej wartości w stosunku do aktywów spadku nie ma znaczenia dla zaistnienia zasady odpowiedzialności z art. 1034 par. 2 Kc. Na marginesie i tylko informacyjnie należy stwierdzić, że przez dział spadku rozumieć należy datę uprawomocnienia się postanowienia działowego, datę zawarcia umowy, w tym i umowy notarialnej /art. 1037 par. 1 i 2 Kc/. Od działu spadku zmienia się nie tylko charakter odpowiedzialności /wyłączenie solidarności, a wprowadzenie odpowiedzialności udziałami/, ale i charakter długu. W miejsce jednego długu pojawia się tyle długów, ilu jest dłużników /spadkobierców/. Od chwili działu każdy z nich ma byt samodzielny /E. Drozd op. cit., str. 381 i następna/”.

Natomiast K. Pietrzykowski (red.), M. Pazdan w pozycji książkowej Kodeks cywilny. Komentarz, t. 2, wyd. 6, Warszawa 2011, w komentarzu do art. 1034 Kodeksu cywilnego, stwierdzają m.in., że „z chwilą działu spadku (umownego lub sądowego) ustaje solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe. Skutek ten nie nastąpi w razie jedynie częściowego działu spadku”.

Zatem stwierdzić należy, że częściowe zniesienie współwłasności nie spowoduje podziału odpowiedzialności za długi spadkowe w stosunku do udziałów.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Jak odrzucić spadek z długami?

Moja mama zmarła ponad rok temu, zaś tata – 5 tygodni temu. Wiem, że rodzice byli zadłużeni w paru bankach. Jak odrzucić spadek z...

Czy w razie śmierci męża dziedziczę jego długi?

Mąż jest nałogowym hazardzistą, w związku z czym ma bardzo wysokie długi . Czy w razie śmierci męża ...

Termin odrzucenia spadku

Mój ojciec zmarł 20 marca. 1 kwietnia odrzuciłam spadek aktem notarialnym. Jednak dopiero po kilku tygodniach dowiedziałam się, że powinnam to zrobić także...

Odpowiedzialność za długi spadkowe ciotki

Prawie rok temu zmarła moja ciotka, która nie miała męża ani dzieci. Mieszkała ze swoją matką, a moją babcią, która ma obecnie 82 lata i żyje ze...

Czy dziecko urodzone za granicą przejmuje długi dziadków z Polski?

Czy dziecko urodzone za granicą przejmuje długi dziadków z Polski? A dokładnie chodzi o długi spadkowe po zmarłym dziadku, czyli moim ojcu. Ja...

Dziedziczenie długów spadkowych

Niedawno zmarła moja mama. Zostały po niej niespłacone kredyty. Nie mam pewności, czy nie pozostały jakieś inne zobowiązania. Mieszkałem razem z mamą...

Kto ponosi koszty przeprowadzenia spisu inwentarza?

Jestem spadkobiercą osoby zmarłej. Przyjęłam spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zmarły nie posiadał żadnego majątku. W urzędzie skarbowym...

Czy spadkobiercy mogą pozwać dłużnika spadkodawcy?

W roku 2010 moja mama pożyczyła wnuczce (córce swojego syna, a mojego brata) 40 tys. zł na wesele. Młodzi mieli oddać to w ciągu 2 lat, czego nigdy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »