Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy gospodarstwo przekazane synowi po jego śmierci przypada bratowej?

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2018-03-21

Moi rodzice mieli czworo dzieci. W 1987 r. przepisali gospodarstwo za rentę na brata (był to akt notarialny, w którym jest napisane, że to umowa przekazania gospodarstwa). Brat był wtedy kawalerem. Kilka lat później zmarł tata. Brat się ożenił, pozostawiając gospodarstwo i mamę samą i wyjechał do miasta. Po jakimś czasie uległ wypadkowi, rok leżał w śpiączce, a potem zmarł. Do kogo w opisanej sytuacji będzie należało gospodarstwo? Czy wszystko przejmie bratowa, która w tym gospodarstwie nigdy nic nie robiła? Z tego, co jest mi wiadomo, brat raczej nie spisał testamentu.

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał
 Możliwość uzyskania rzetelnej informacji z domu
Krzysztof, 54 lata
Szybki kontakt z prawnikiem, rzeczowa porada, ludzkie podejście do sprawy. Tacy powinni być prawnicy.
Krzysztof
Jestem bardzo zadowolona z pomocy pana Janusza Polanowskiego której mi udzielił wyczerpującej odpowiedzi.Polecam wszystkim
Wiola
Jak zwykle szybko i rzetelnie.
Joanna
Jestem bardzo zadowolona z porady, jasna wyczerpująca odpowiedz na każde pytanie. Polecam.
Ewa
Dziękuję prawnikowi, który bardzo mi pomógł w zawikłanej dla mnie sprawie, nikt inny jak w "eporady24" nie pomógłby mi lepiej, wielki szacunek dla Pana !!! dziękuję za tak wyczerpujące informacje, opinia dla Pana to 5x2/5 ocen najwyższych, polecam wszystkim zainteresowanych swoimi problemami tylko w : eporady24...
Janina
Odpowiedz udzielona bardzo szybko, precyzyjnie, konkretnie. W końcu zrozumiałam dlaczego tak a nie inaczej mam postąpić. Jestem bardzo zadowolona z porady.
Agnieszka
Kompetentna i szybka odpowiedź powołująca się na konkretne przepisy prawne i orzeczenia Sądu. Miły kontakt Ekspertem.
Ewa, nauczyciel
O pomoc prawna zwracałam się już dwukrotnie. Pytania dotyczyły różnych zagadnień. W obu przypadkach otrzymałam profesjonalne, wyczerpujące odpowiedzi . Wytłumaczono mi moje prawa i obowiązki. Za każdym razem po zadaniu dodatkowych pytań na mój panel przychodziła informacja, która rozwiewała moje wątpliwości. Odpowiedzi są udzielane prawie natychmiast. 
Elżbieta
Jestem bardzo zadowolony ze szczegółowej i szybkiej odpowiedzi 
Piotr, logistyk, 49 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedź, która wyjaśniła wszystkie moje wątpliwości. Szybka i fachowa porada, bez wychodzenia z domu. Sprawa godna polecenia każdemu, kto takiej pomocy potrzebuje!
Teresa
Odpowiedz byla wyczerpująca i pomocna w mojej sytuacji.
Stanisława
Super!!! Odpowiedz na pytanie sprawnie i szybko zostało załatwione.
Gabriela, ekonomista. 61 lat
Szybka wyczerpującą porada, cena przystępna
Andrzej, kierownik wsparcia, 64 lata
Korzystam od czasu do czasu i otrzymuję wyczerpujące odpowiedzi.
Aleksandra
Dziękuję za udzielenie wyczerpującej informacji
lidia
Szybkość udzielenia porady bez wychodzenia z domu
Anna, 60 lat, księgowa
Bardzo szybkie i wyczerpujące odpowiedzi na zadane pytania. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania pytań dodatkowych związanych z poruszaną kwestią.
Daniel, 45 lat
5 piszę to jako b. doświadczony człowiek m.in. nauczyciel, socjolog, politolog, oficer LWP, ale kiedyś skończyłem 2- lata szkołę naczelników więzień itd, itd.
Franciszek, 77 lat

Przedstawiona przez Panią sytuacja wiąże się z trzema spadkami; ustawodawca określenie spadku sformułował w artykule 922 Kodeksu cywilnego (K.c.). Doszło już do otwarcia dwóch z tychże trzech spadków – do otwarcia spadku dochodzi wraz ze śmiercią spadkodawcy. Pani mama żyje, więc faktycznie jest ona przyszłym spadkodawcą, zaś spadek po niej spadkiem przyszłym. Z uwagi na czas śmierci Pani taty najprawdopodobniej przedawnił się ewentualny zachowek po nim (art. 991 i następne K.c.) – o ile w ogóle zachowek przysługiwał komukolwiek. Zachowek po Pani mamie to zagadnienie także ewentualne oraz przyszłe (ponieważ mama żyje). Spadek po Pani bracie i ewentualny zachowek po nim to zagadnienia do wyjaśnienia.

Powyższy wstęp jest przejawem akcentowania zagadnień konstrukcyjnych – i to w zakresie samych konstrukcji prawnych, z którymi wiąże się treść dokumentów. Zalecam nie tylko opracowanie strategii Pani działań, ale także o zapoznawanie się z dokumentami – głównie z księgami wieczystymi (prowadzonymi dla odnośnych nieruchomości) oraz z przynajmniej jednym aktem notarialnym, ponieważ dokładne zapoznanie się z dokumentami będzie niezbędne dla opracowania realnej strategii działania. Im więcej Pani się dowie (zwłaszcza na podstawie dokumentów), tym łatwiej będzie Pani chronić swe uprawnienia oraz zapewne pomagać w ochronie uprawnień Pani mamy. Wypisy aktów notarialnych powinny być dostępne w aktach ksiąg wieczystych (dobrze jest wcześniej telefonicznie ustalić czas przeglądania akt we właściwym sądzie) – „kontekst spadkowy” powinien ułatwić Pani uzyskanie dostępu do akt ksiąg wieczystych, ale taki dostęp powinien być łatwy dla Pani mamy (jako osoby stawającej do aktu notarialnego sporządzonego w roku 1987), przecież mama mogłaby działać przez swego pełnomocnika (art. 98 i następne K.c.), np. kogoś z grona swych dzieci.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Proszę zwrócić uwagę także na to, że w sprawach cywilnych pełnomocnikiem może być, między innymi, ktoś z bliskiego grona rodzinnego – art. 87 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Wspominam o aspektach związanych z Pani mamą, bo należałoby zadbać przynajmniej o jej uprawnienia. Proszę dokładnie (być może dosłownie „punkt po punkcie”) przeanalizować treść całego aktu notarialnego sprzed wielu lat, bo (niezależnie od rodzaju umowy, na podstawie której doszło do zbycia własności gospodarstwa rolnego) mogły zostać ustanowione na rzecz Pani rodziców ograniczone prawa rzeczowe (art. 244 i następne K.c.), np.: użytkowanie (art. 252 i następne K.c.) lub służebność osobista (art. 296 i następne K.c.) – do służebności osobistych zalicza się służebność mieszkania (art. 301 oraz art. 302 K.c.), która może mieć określone znaczenie także dla innych osób, ponieważ niekiedy służebność mieszkania pozwala uprawnionemu z tytułu tej służebności „przyjąć na mieszkanie” kogoś ze swego grona rodzinnego. Jeżeli na rzecz Pani mamy (a to ma praktyczne znaczenie po śmierci Pani taty) ustanowiono jakieś ograniczone prawo rzeczowe (np. służebność mieszkania), to należy niezwłocznie zawnioskować do sądu o ujawnienie takiej służebności w księdze wieczystej – o ile służebności nie ujawniono. Wpisanie ograniczonego prawa rzeczowego do księgo wieczystej przyda się dla ochrony uprawnień Pani mamy niezależnie od tego, kto dziedziczy po Pani bracie – chociażby dlatego, że na rynku mniejszą popularnością cieszą się nieruchomości obciążone służebnością osobistą (to uwaga na wypadek, gdyby ktoś dążył do sprzedania gospodarstwa rolnego, a zwłaszcza gruntu z domem). Wniosek o ujawnienie ograniczonego prawa rzeczowego w księdze wieczystej mogłaby skierować Pani mama (samodzielnie albo przez swego pełnomocnika) – niezależnie od tego, kto teraz (czyli po śmierci brata) stał się właścicielem obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym nieruchomości (art. 46 K.c.), nawet bez czekania na „załatwienie spraw spadkowych”.

Jeżeli Pani brat pozostawił po sobie prawnie wiążący testament (art. 941 i następne K.c.) co do całości spadku po sobie, to (z uwagi na art. 926 K.c.) ma miejsce dziedziczenie testamentowe (art. 941 i następne K.c.) – a nie dziedziczenie ustawowe; być może ktoś z grona rodzinnego wie o możliwym testamencie, a może zasadne okaże się (odpłatne) skorzystanie z rejestru testamentów (możliwe to jest w każdej kancelarii notarialnej w Polsce).

Jeśli zaś ma miejsce dziedziczenie ustawowe (art. 931 i następne K.c.) po Pani bracie, to fundamentalne znaczenie – także dla ewentualnego zachowku po nim (z uwagi na art. 991 K.c.) ma to, czy brat pozostawił po sobie zstępnych (dzieci…); niekiedy zstępnym jest dziecko urodzone po śmierci ojca (art. 927 K.c.). Jeśli chociaż jeden zstępny dziedziczy wraz z wdową po Pani bracie (art. 931 K.c.), wtedy Pani mama byłaby wyłączona od zachowku po swym synu.

Matka oraz rodzeństwo Pani brata dziedziczy po nim z ustawy wraz z wdową, o ile nie ma ani jednego zstępnego brata – art. 932 i następne K.c. Wdowie w takim przypadku przysługuje połowa spadku.

Proszę zwrócić uwagę także na to, że w skład spadku po bracie wchodzą zapewne także inne składniki majątkowe – poza odnośnym gospodarstwem rolnym (art. 553 K.c.); w tym np. zapewne połowa byłej już wspólności majątkowej małżeńskiej – art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.). Warto zwrócić uwagę na to, w skład jakiego majątku (osobistego Pani brata czy też wspólności majątkowej małżeńskiej) wchodziło odnośne gospodarstwo rolne – pomóc w tym może analiza ksiąg wieczystych lub zapoznanie się z ewentualnymi umowami między Pani bratem i jego żoną (oczywiście, umowami w formie aktu notarialnego).

Wracam do potrzeby dokładnej analizy aktu notarialnego z roku 1987, ponieważ od rodzaju zawartej wtedy umowy może sporo zależeć. Najprawdopodobniej (z uwagi na przedstawiony opis sytuacji) rzeczone gospodarstwo rolne wchodziło w skład majątku osobistego Pani brata. Chodzi jednak o coś więcej: o ewentualność zachowku (w praktyce zapewne wyłącznie przyszłego zachowku po Pani mamie). Jeżeli do przeniesienia własności (art. 155 K.c.) nieruchomości doszło na podstawie umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego następcy, umowy z następcą lub innej specyficznej „umowy rolniczej” (związanej z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników), to – z uwagi na ustalone orzecznictwo – wartości tak przekazanych składników majątkowych nie uwzględnia się przy obliczaniu zachowku, a dokładniej: przy obliczaniu substratu zachowku (art. 993 i następne K.c.). Jeśli zaś została wtedy zawarta umowa darowizny, to mogą być szanse na zachowek (bo umowę darowizny bierze się pod uwagę przy obliczaniu zachowku).

Wyjaśnieniu sytuacji powinno służyć zawnioskowanie o stwierdzenie nabycia spadku, a następnie dział spadku (być może z Pani udziałem).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Gospodarstwo rolne otrzymane w spadku

Otrzymałem w spadku połowę gospodarstwa rolnego. Istnieje jeszcze jeden współwłaściciel. Jak dokonać podziału nieruchomości? Czy mam szansę, aby otrzymać ją w całości?

Zrzeczenie się praw do mieszkania po rodzicach

Moi rodzice zmarli – matka 3 lata temu, ojciec w tym roku. Oboje byli współwłaścicielami mieszkania spółdzielczego własnościowego. Rodzice mieli 5 dzieci. Brat zmarł w 2007, nie pozostawiając spadkobierców. Gdy matka zmarła, nie przeprowadziliśmy procedury spadkowej. Teraz ojciec zmarł i jedna siostra zrzekła się po ojcu spadku. W tym mieszkaniu mieszka brat (jest zameldowany z dziećmi). Drugi brat i siostra chcą się zrzec praw do tego mieszkania, ja natomiast chcę je przyjąć. Czy rodzeństwo, brat i siostra, mogą u notariusza przekazać mi darowiznę i czy wtedy mogę posiadać większą część mieszkania?

 

Śmierć spadkobiercy odziedziczonego mieszkania

Po śmierci matki w 2013 r. otrzymałam wraz z siostrą w wyniku dziedziczenia mieszkanie. Obie zdecydowałyśmy, że mieszkanie sprzedamy w przyszłym roku (minie 5 lat od śmierci spadkodawcy). W tym celu dostałam notarialne pełnomocnictwo od siostry na wykonywanie wszystkich czynności związanych z mieszkaniem. Niestety moja siostra nieoczekiwanie zmarła. Była obywatelką innego państwa. Była rozwiedziona i nie miała dzieci. Czy mieszkanie mogę sprzedać w przyszłym roku, czy dopiero po następnych 5 latach, aby nie płacić podatku od sprzedaży (po przeprowadzeniu sprawy spadkowej)? Czy mogę sprzedać w przyszłym roku 1/2 mieszkania? Mieszkanie chce kupić kuzynka. Pełnomocnictwo, które uzyskałam, jest ważne do 2023 roku.

Co wchodzi do masy po zmarłym?

Zmarła pani M. na mocy testamentu zapisała swoim dwóm córkom spadek: działka ogrodnicza, lokata bankowa i udział w mieszkaniu po swoim zmarłym ojcu (matka zmarłej w tym czasie jeszcze żyła). Jednocześnie zapisem windykacyjnym przekazała swoje mieszkanie w całości swojemu wnukowi. Po śmierci pani M. jej matka Alina S. postanowiła przekazać w darowiźnie swoją część mieszkania swoim spadkobiercom: trójce żyjących dzieciom, a po zmarłej Annie S. jej dwóm córkom. Podjęła taką decyzję, ponieważ jest świadoma swojego wieku i chciała pomóc w uniknięciu zapłaty podatku od sprzedaży wyżej wymienionej nieruchomości po jej śmierci. Teraz jedna z córek Anny S. wystąpiła do jej wnuka o spłatę zachowku. Czy do masy spadkowej po zmarłej Annie S. zalicza się teraz darowiznę, jaką otrzymała otrzymała od babci, już po śmierci swojej matki? Co w ogóle wchodzi do masy po zmarłym?

Ubezwłasnowolniony spadkobierca

Po śmierci rodziców w spadku pozostało mieszkanie spółdzielcze własnościowe dla trójki dzieci. Spadkobiercami jest syn i dwie córki, jedna z nich jest ubezwłasnowolniona, niepełnosprawna i jej opiekunem prawnym jest druga siostra. Jak szybko można podzielić spadek i jak krok po kroku przeprowadzić działania oraz jakie dokumenty są do tego potrzebne (np. u notariusza)? Zastanawiamy się nad ewentualną darowizną. Jak wygląda obowiązek opiekuna prawnego, czy trzeba sprawę spadkową zgłosić do sądu?

Testament, zapis windykacyjny czy umowa dożywocia, co lepsze?

Mąż zamierza spisać testament na mnie. Posiada mieszkanie zakupione przed naszym ślubem, ma dwoje dorosłych dzieci z pierwszą żoną. My dzieci nie mamy. Z całego jego majątku najbardziej zależy mu, żebym to ja otrzymała mieszkanie. Zastanawia się, co byłoby korzystniejsze dla mnie: testament w całości na moją rzecz czy zapis windykacyjny na mieszkanie dla mnie. Z całego majątku zależy mu na oddaniu mi mieszkania. Posiadamy wspólnie jeszcze nowy samochód i na koncie wspólnym 50 tys. euro. Co jest korzystniejsze w tym przypadku?

Przywłaszczenie pieniędzy z konta zmarłej, które do niej nie należały

Przed dwoma laty wraz z matką sprzedaliśmy dom. Byliśmy współwłaścicielami po połowie. Przy sprzedaży pieniądze zostały przelane na konto matki. Tak zostało to ujęte w akcie notarialnym sprzedaży domu, czyli tylko jej numer konta. Jak pieniądze już spłynęły, matka przelała mi połowę z mojej części; drugą część miała mi przelać, gdy będę potrzebował. Za swoją część matka kupiła mieszkanie i wkrótce zmarła. Zdążyła jednak przepisać to mieszkanie na siostrę i upoważnić ją do swojego konta. Mnie w testamencie wydziedziczyła. Siostra przywłaszczyła sobie moją część pieniędzy. Jak mogę je odzyskać?

Wynajęcie mieszkania po zmarłej bez przeprowadzonej sprawy spadkowej

Jestem od 2 lat wdowcem. Mam troje dorosłych dzieci. Z uwagi na zły stan zdrowia (jestem osobą leżącą) od śmierci żony zamieszkuję u jednego z synów. Moje pozostałe dwoje dzieci wyparły się mnie, nie interesują się mną, nie kontaktują. Posiadam mieszkanie własnościowe, którego współwłaścicielką była małżonka, od jej śmierci sam opłacam za nie czynsz, a nie mieszkam w nim. Czy mogę to mieszkanie wynająć bez przeprowadzonej sprawy spadkowej?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »