Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy spisanie testamentu rozwiązuje sprawę dziedziczenia?

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2019-02-18

Ojciec jest ciężko chory. Mama żyje, rodzice mieli nas trzech. Dwóch braci nie żyje, jednak jest 5 ich dzieci – wnucząt taty. Ojciec ma pewną sumę na koncie w banku oraz mieszkanie własnościowe – oboje z mamą są jego właścicielami. Ojciec mówi, że chce mi wszystko przekazać, nie spisał testamentu. Kto w razie jego śmierci dziedziczy i w jakich częściach? Czy spisanie testamentu rozwiązuje sprawę dziedziczenia, jeśli tak, to jakiej treści?

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

Do przyszłej masy spadkowej po ojcu wchodzą oszczędności na rachunku bankowym oraz mieszkanie, które należy do majątku wspólnego z żoną (Pańską matką). Wolą ojca jest ustanowienie Pana jedynym spadkobiercą, jednakże dotychczas wyrażał jedynie taka wolę w formie ustnej, a nie pisemnej.

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż forma ustna rozporządzenia nie będzie wiążąca, co z kolei powoduje, że gdyby ojciec zmarł, dziedziczenie po nim odbędzie się na mocy ustawy. Zgodne z art. 931 K.c. – w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. Innymi słowy, spadek podzielony zostanie na 4 równe części (po ¼ każdy), z tym że części przypadające zmarłym dzieciom, tj. ich ¼, podzielona zostanie na ich dzieci (5 wnucząt).

Jeżeli chciałby Pan uregulować kwestię własności jeszcze za życia ojca, musiałby on spisać testament. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Spadkodawca może sporządzić testament także w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Protokół powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.

Każda z przedstawionych form jest dopuszczalna przez prawo, choć osobiście jestem zwolennikiem testamentu notarialnego, albowiem jego podważenie jest bardzo trudne, chociaż nie niemożliwe.

Poza tym wskazać należy, iż jeżeli ojciec ustanowi Pana jedynym spadkobiercom, wówczas mamie (jego żonie) i wnukom należeć się będzie zachowek. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

By zachowku nie płacić, ojciec musiałby żonę i wnuków wydziedziczyć. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

By wydziedziczenie miało moc, musi wskazywać nie tylko podstawę prawną, ale zawierać również wskazanie konkretnych okoliczności, które przemawiają za powołaniem się za jedną z trzech podstaw.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Dziedziczenie po mężu na podstawie brytyjskiego testamentu

Mąż ma podwójne obywatelstwo polsko-brytyjskie, od 30 lat mieszka w Anglii, tu posiada dom. Natomiast w Polsce jest właścicielem działek...

Czy testament napisany przed śmiercią jest ważny?

Mój tata zmarł 6 lat temu, przepisał wszystko na brata (mam dwóch, w tym jeden z drugiego małżeństwa taty i to właśnie on dziedziczył...

Odmowa ujawnienia testamentu przez siostrę

Tato zmarł 8 lat temu, 5 lat po jego śmierci ja i brat zostaliśmy poinformowani, że oboje rodzice spisali testament za dożywocie dla naszej siostry....

Zakwestionowanie testamentu i doprowadzenie do równego podziału spadku

Mama przed śmiercią sporządziła testament u notariusza, w który wyznaczyła mnie jedynym spadkobiercą, pomijając w dziedziczeniu mojego brata....

Czy świadkowie sporządzenia testamentu muszą być obecni na jego odczytaniu?

Czy świadkowie sporządzenia testamentu muszą być obecni na jego odczytaniu w sądzie?

Testament wzajemny z żoną

Chcielibyśmy spisać testament wzajemny z żoną . Zależy nam na tym, aby po śmierci jednego z nas dziedziczyło drugie, a po śmierci...

Czy żona może wydziedziczyć męża?

Jestem żonaty. W trakcie małżeństwa oraz przed jego zawarciem nie była podpisywana umowa majątkowa małżeńska. Z małżeństwa pochodzi dwoje...

Czy spadkobierca jest uprawniony znać treść testamentu przed śmiercią spadkodawcy?

Czy spadkobierca jest uprawniony znać treść testamentu notarialnego przed śmiercią spadkodawcy i przed jego otwarciem?

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »