Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy dalszej rodzinie należy się zachowek?

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-02-08

W 1987 roku zmarł mąż mojej ciotki. Obecnie myślimy o przeprowadzeniu sprawy spadkowej. Jakie przepisy będą obowiązywać, czy te z 1987 roku? Czy dalszej rodzinie należy się zachowek? Pytając wprost, czy prawo do zachowku ma siostra zmarłego wujka?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Nie napisała Pani, że wujek pozostawił po swojej śmierci testament, więc przyjmuję w dalszej odpowiedzi, że takowego nie ma, jak również że w skład spadku po wujku nie wchodzi gospodarstwo rolne.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Przepisy o zachowku znajdują się w art. 991 i następnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zmianami, dalej zwanej: „K.c.”). Prawo do zachowku ustanawia art. 991 K.c., zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

– roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu),

– roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny lub/i zapisu w testamencie.

O zachowek można wystąpić tylko i wyłącznie w ściśle określonym czasie. Do dnia 22 października 2011 r. termin na żądanie zachowku, w sytuacji braku testamentu, wynosił 3 lata od chwili śmierci spadkodawcy.

W dniu 23 października 2011 r. wprowadzone zostały zmiany w Kodeksie cywilnym, które zmieniły w sposób istotny dotychczasowe przepisy odnoszące się do przedawnienia roszczenia o zachowek.

Od tego dnia roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu lub pięciu lat od dnia otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy).

Nowy pięcioletni termin przedawniania roszczenia o zachowek ma zastosowanie również do roszczeń o zachowek powstałych przed dniem wejścia zmian do K.c., a więc przed dniem 23 października 2011 r., a które w tym dniu nie były jeszcze przedawnione.

Reasumując, do zachowku uprawnieni są wyłącznie zstępni (czyli dzieci, wnuki), małżonek oraz rodzice osoby zmarłej. Nikomu innemu z rodziny zachowek się nie należy. Po drugie, termin na żądanie zachowku po wujku minął 3 lata od chwili jego śmierci, czyli już dawno temu. Z tego też powodu zachowek nie należy się już nikomu, nawet osobom wyżej wskazanym, bowiem termin na jego żądanie uległ już dawno przedawnieniu.

W postępowaniu spadkowym zastosowanie będą miały przepisy obowiązujące w dacie śmierci Pani wujka, czyli w 1987 r.

Jeżeli osoba zmarła przed dniem 28 czerwca 2009 r. (czyli tak, jak Pani wujek), spadkobiercami ustawowymi są:

A. w przypadku, gdy zmarły pozostawił zstępnych (potomstwo):

  • dzieci, a jeżeli nie dożyły otwarcia spadku – wnuki, prawnuki itd.,
  • małżonek;

w takiej sytuacji zstępni i małżonek dziedziczą w częściach równych, z tym jednak, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 spadku, co ma znaczenie, gdy zmarły pozostawił więcej niż troje dzieci.

B. w przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa:

  • małżonek,
  • rodzice,
  • rodzeństwo, a jeżeli któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku – zstępni rodzeństwa (na przykład siostrzenica, bratanice, bratankowie, a dalej ich dzieci);

w takiej sytuacji udział małżonka wynosi 1/2 spadku, druga połowa przypada łącznie rodzicom i rodzeństwu, natomiast w razie braku zstępnych, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa cały spadek przypada małżonkowi.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »