Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy lepiej zrzec się spadku, czy może tego nie robić?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-11-27

Otrzymałem wezwanie do sądu na sprawę spadkową. Wniosek złożyła babcia. Mój tata zmarł rok temu, a dziadek – 4 lata temu. Dziedziczy też córka babci. Wiem, że dziadkowie mieli dług, do spłaty jest pewnie jeszcze ok. 30 tys. zł. Spadek to mieszkanie warte ok. 110 tys. zł. Czy lepiej w mojej sytuacji zrzec się spadku (z długiem) na rzecz babci, czy też tego nie robić?

Jak rozumiem, w Pana sprawie mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym po śmierci Pana dziadka, ponieważ dziadek nie sporządził testamentu na wypadek swojej śmierci. Jeżeli tak, to spadek po dziadku został nabyty przez spadkobierców dziadka z chwilą jego śmierci. Aktualnie nie ma już możliwości odrzucenia spadku po dziadku z uwagi na to, że upłynął już termin 6 miesięcy od dnia jego śmierci. Zgodnie z art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”. Tak więc po śmierci Pana dziadka udział w spadku po nim odziedziczył Pana ojciec. Natomiast po śmierci Pana ojca jego udział przypadł w dziedziczeniu jego spadkobiercom, czyli m.in. Panu, jeżeli tata miał też innych spadkobierców, albo tylko Panu, jeżeli jest Pan jedynym spadkobiercą swojego taty.

Jeśli chodzi o zbycie udziału w spadku na rzecz Pana babci. Jak wskazuje art. 1051 K.c., spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lub w części. To samo dotyczy zbycia udziału spadkowego. Z powyższego przepisu wynika, że spadkobierca może zbyć udział w spadku na rzecz dowolnej osoby. W szczególności można spadek sprzedać, podarować, zamienić.

Stosownie do art. 1052 § 1 K.c. „umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do zbycia spadku przenosi spadek na nabywcę, chyba że strony inaczej postanowiły”.

Art. 1052 § 2 K.c. wskazuje, że „jeżeli zawarcie umowy przenoszącej spadek następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do zbycia spadku, ważność umowy przenoszącej spadek zależy od istnienia tego zobowiązania”.

Jeżeli więc zawrze Pan np. umowę darowizny udziału w spadku z babcią, to wówczas wszystkie udziały w przedmiotach, które przypadły Panu w wyniku dziedziczenia (np. udziały w nieruchomościach), przypadną nabywcy – czyli babci.

Umowa zobowiązująca do zbycia udziału w spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej spadek, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do zbycia spadku (art. 1052 § 3 K.c.). Zbycie spadku, a także udziału w spadku bez zachowania formy notarialnej (np. w formie pisemnej) jest nieważne.

Zgodnie z art. 1053 K.c. nabywca spadku (udziału w spadku) wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy. Oznacza to, że Pana babcia przejmuje w tym momencie od Pana wszystkie prawa i obowiązki, jakie na Panu ciążyły z tytułu dziedziczenia udziału w spadku po dziadku.

Jednakże nie mam dla Pana dobrych informacji, jeżeli chodzi o długi spadkowe. Należy tu wziąć bowiem pod uwagę art. 1055 § 1 K.c., zgodnie z którym nabywca spadku ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe w tym samym zakresie co zbywca. Ich odpowiedzialność względem wierzycieli jest solidarna. Co to dla Pana oznacza? Ano ni mniej, ni więcej tylko dokładnie to, że nawet jeżeli przekaże Pan swój udział w spadku po dziadku na rzecz babci, to i tak będzie Pan solidarnie z nią odpowiadał za długi spadkowe po dziadku, oczywiście do wysokości swojego udziału w spadku.

Co do zasady nabywca spadku lub udziału ponosi względem zbywcy odpowiedzialność za to, że wierzyciele nie będą od niego żądali zaspokojenia długów spadkowych (art. 1055 § 2). Oznacza to, iż w stosunkach wewnętrznych to nabywca zobowiązany jest do zaspokajania długów spadkowych. Jeżeli dopuści do tego, aby wierzyciel dochodził roszczeń bezpośrednio wobec zbywcy, to będzie on zobowiązany zarówno do zwrotu wartości spełnionego świadczenia, jak i do naprawienia poniesionej przez zbywcę szkody.

Jak zatem Pan widzi, nawet po zbyciu udziału w spadku na rzecz babci pozostaje Pan na równi z nią odpowiedzialny względem wierzycieli dziadka za długi, które po sobie pozostawił, z tym że wierzycieli tych, w braku odmiennej umowy między Panem a babcią, powinna zaspokoić babcia jako nabywca Pana udziału.

To, czy warto przekazywać babci swój udział, zależy od wielu czynników: po pierwsze, czy babcia będzie chciała od Pana udział odkupić, czy żeby dał jej Pan go w darowiźnie – tutaj chyba sprawa jest jasna, która opcja będzie dla Pana korzystniejsza (oczywiście ta z uzyskaniem spłaty). Po drugie – jak duży będzie Pana udział w spadku po dziadku? Jeżeli niewielki, to może Pan z czystym sumieniem się go pozbyć na rzecz babci, której udział w spadku po dziadku plus jej własny udział w majątku małżeńskim po dziadku będzie z pewnością większy niż Pana. Dlatego babcia będzie miała dzięki temu faktyczną możliwość zarządzania nieruchomością i dzięki temu może skuteczniej uda jej się spłacić długi po dziadku, niż gdy nieruchomość będzie rozdrobniona na wielu współwłaścicieli.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Dziedziczenie po bracie

Czy dziedziczę spadek po bracie , który był kawalerem, nie miał dzieci, a jego rodzice nie żyją?

Jakie przepisy stosuje się przy dziedziczeniu gospodarstw?

W skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne. Wujek zmarł w 1984 r., nie miał dzieci, ale był żonaty. Ustawowi spadkobiercy po nim to: żona (zmarła...

Jak sprawdzić, w jaki sposób brat wszedł w posiadanie całego spadku?

14 lat temu zmarł nasz tata, ja miałam wówczas 12 lat, młodszy brat był tak jak ja niepełnoletni. Natomiast cały majątek taty odziedziczył nasz najstarszy...

Dziedziczenie ustawowe, czyli kto dostanie spadek

Mam syna i wnuczkę po zmarłej córce. Moja żona nie żyje. Jaki udział w spadku po mojej śmierci otrzymają syn i wnuczka według...

Dziedziczenie testamentowe – czy można zablokować spadek?

Nasza matka jest osobą w podeszłym wieku i z wieloma dolegliwościami. Jest nas dwoje rodzeństwa ja i siostra. Przez cały czas ja razem z moją partnerką...

Odzyskanie spadku

Jestem jedynym spadkobiercą po mojej zmarłej siostrze, co potwierdza sporządzony u notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Prawdopodobnie siostra...

Macocha i jej prawa do majątku

Niedawno zmarł mój tata, nie zostawił testamentu. Posiadał konto w banku, którego współwłaścicielem był wraz z moją siostrą. Z tych...

Informacje dotyczące spadku

Jestem wnuczkiem zmarłej babci. Mój ojciec umarł dwa tygodnie po niej. Obie jego siostry twierdzą, że dom babcia zapisała im w testamencie. Do tej pory...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »