Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy można załatwić sprawę poza sądem?

Eliza Rumowska • Opublikowane: 2016-05-25

Mam sprawę dotyczącą spadku. Zmarła mama, ojciec żyje. Jest dwoje braci. W jaki sposób można załatwić sprawę związaną ze spadkiem części mamy? Czy wszystko musi być załatwione sądownie, czy istnieją jakieś inne możliwości – poza sądem?

Eliza Rumowska

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Okolicznością istotną w świetle prawa powodującą nabycie spadku jest wprawdzie zgon spadkodawcy, jednak, aby dysponować takim spadkiem należy okazać się odpowiednimi dokumentami – tymi dokumentami są postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub  notarialny akt poświadczenia dziedziczenia Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek w chwili jego otwarcia z mocy samego prawa. Instytucją, która pozwala spadkobiercy na wylegitymowanie się swoim statusem przed innymi osobami, jest sądowe stwierdzenie nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zatem stwierdzenie nabycia spadku przez spadkobierców następuje w drodze:

  1. postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, które ma miejsce przed sądem,
  2. poświadczenia dziedziczenia dokonanego przed notariuszem.

Wybór zawsze należy do spadkobierców, z uwzględnianiem kilku wyjątków , w których wykluczone jest poświadczenie dziedziczenia notarialnie.

Zgodnie z art. 1025 § 1 sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Osobą uprawnioną do wszczęcia postępowania jest więc każdy, kto ma interes (o charakterze osobistym czy majątkowym) w powstaniu skutków prawnych związanych z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez osoby wymienione w orzeczeniu sądu [Kidyba A. (red.), Niezbecka E., Kodeks cywilny. Komentarz, t. IV. Spadki, 2012]. Wniosek należy skierować do sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. We wniosku należy wskazać osobę, po której ma nastąpić stwierdzenie nabycia spadku (osobę spadkodawcy), osoby, które są spadkobiercami oraz tytuł ich powołania do dziedziczenia, jednak sąd nie jest związany tym wskazaniem, a krąg spadkobierców ustala z urzędu. Ponadto wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien określać osoby, na których rzecz uczynione zostały zapisy windykacyjne, i przedmiot takiego zapisu. Sąd spadku wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, chociażby spadkobiercami okazały się inne osoby niż wymienione we wniosku (art. 677 Kodeksu postępowania cywilnego). Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku winien wskazywać także, czy w skład pozostawionego spadku wchodzi gospodarstwo rolne, a jeśli tak – należy wskazać jego powierzchnię i miejsce położenia.

Postępowanie przed sądem toczy się w trybie nieprocesowym. Do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy dołączyć:

  • tyle jego odpisów, ilu jest spadkobierców (uczestników postępowania),
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy,
  • odpisy skrócone aktów małżeństwa dla kobiet – spadkobierców,
  • odpisy skrócone aktów urodzenia dla mężczyzn – spadkobierców lub niezamężnych kobiet – spadkobierców.

Orzeczenie sądu ma charakter deklaratywny i pełni funkcję legitymacyjną (dowodową) względem osoby trzeciej. Spadkobierca bowiem może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku co wynika z art. 1027 Kodeksu cywolnego.

Jak stanowi art. 1025 § 2, domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Co powoduje, że dalsza sprzedaż nabytego spadku jest możliwa faktycznie dopiero po poświadczeniu dziedziczenia lub stwierdzeniu nabycia spadku. Stąd też spadkobiercy nie przysługuje roszczenie o uznanie za bezskuteczną umowy zbycia nieruchomości przez osobę, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, lecz spadkobiercą nie jest (wyr. SN z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II CK 438/04, Biul. SN 2005, nr 6, poz. 11).

Inną możliwością alternatywną stwierdzenia nabycia spadku jest poświadczenie dziedziczenia dokonane przed notariuszem. Akt poświadczenia dziedziczenia - tak samo jak stwierdzenie nabycia spadku przez sąd - jest podstawą domniemania, że osoba, która go uzyskała, jest spadkobiercą. Pod względem skutków prawnych obie te instytucje są więc zrównane.

Akt poświadczenia dziedziczenia notariusz sporządza na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach. Prawa o notariacie (art. 95a-95p). Zgodnie z tymi zapisami notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego tylko w sprawach niespornych oraz z wyłączeniem:

  • dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych,
  • gdy spadkobiercą ustawowym jest gmina lub Skarb Państwa,
  • gdy spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub nie posiadając żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej, albo w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą,
  • możliwości wydawania aktów w stosunku do spadków otwartych przed dniem 1 lipca 1984 r.

Sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia powinien być niezwłocznie zarejestrowany tzn. podlega przez notariusza wpisowi do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia poprzez wprowadzenie, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, danych z tego aktu. Dane wprowadzone do rejestru notariusz opatruje bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, stanowi judykacyjne poświadczenie nabycia spadku.

Z powyższego wniosek jest oczywisty – jeżeli z jakiegoś powodu uznaje Pan, że forma sądownego stwierdzenia nabycia spadku jest niedogodna, to proszę wybrać drogę nabycia spadku przez poświadczenie dziedziczenia notarialnie. Po nabyciu spadku każdy będzie mógł rozporządzać swoim udziałem, legitymując się postanowieniem lub aktem notarialnym poświadczenia dziedziczenia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »