Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy roszczenie o zachowek to zawsze roszczenie pieniężne?

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 2015-08-15

Mam udział 11/16 w nieruchomości, a brat 5/16, ale korzysta z większej części. W sądzie toczy się sprawa o zachowek, który ja mam wypłacić bratu. Nie mam środków na zapłacenie zachowku, ani też zdolności kredytowej. Czy jest możliwość wykorzystania mojej części majątku na poczet zachowku? Brat twierdzi, że zachowek to roszczenie pieniężne i płaci się je w gotówce. W jaki sposób rozwiązać ten problem, który trwa już 7 lat? Od jakiego czasu liczą się odsetki i jak są oprocentowane?

Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Zacznę od końca: pyta Pan, od jakiego czasu liczą się odsetki i jak są oprocentowane, więc wyjaśniam, że od kwoty zachowku można żądać tzw. odsetek ustawowych.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Art. 359 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego stanowi bowiem, że odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.

Poniżej załączam Panu stawki odsetek ustawowych obowiązujące w wybranych okresach:

 Od dnia        Stawka

15/12/2008   13,00%

15/10/2005   11,50%

10/01/2005   13,50%

25/09/2003   12,25%

01/02/2003   13,00%

25/07/2002   16,00%

15/12/2001   20,00%

01/11/2000   30,00%

Niestety brak jest jednolitego stanowiska co do tego, od kiedy wymagane są odsetki – istnieje w tej materii sporne orzecznictwo, tj. sądy orzekają różnie. Często przyjmuje się, że dzień wymagalności roszczenia o zachowek to dzień doręczenie zobowiązanemu przedsądowego wezwania do zapłaty albo doręczenie pozwanemu odpisu pozwu, jeśli takiego wezwania nie było. Wymaga się jednak dla skuteczności takiego wezwania skonkretyzowania roszczenia, w tym wypadku roszczenia o zachowek. Konkretyzacja ma polegać na skierowaniu wezwania przez uprawnionego do zachowku przeciwko właściwemu zobowiązanemu z żądaniem zapłacenia określonej kwoty pieniędzy. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2009 r. III CSK 298/ ostatecznie żądana i zasądzona przez sąd wysokość zachowku nie ma znaczenia dla wymagalności samego roszczenia.

Z kolei np. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 1997 r., sygn. akt I ACa 690/97 stwierdził, iż roszczenie o zachowek staje się wymagalne z chwilą określenia przez sąd jego wysokości według cen z daty orzekania o nim i dopiero z tą datą staje się możliwe naliczanie odsetek za opóźnienie.

Z tym tylko, że odsetki przedawniają się z upływem 3 lat. Jak bowiem stanowi art.  125 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.

Co do głównego pytania o sposób załatwienia tej sprawy wobec braku środków i zdolności kredytowej powiem tak – rzeczywiście roszczenie o zachowek to roszczenie o zapłatę danej kwoty pieniężnej, ale są też dwie dodatkowe możliwości, np. rozłożenie zapłaty na raty, w tym celu proszę z powołaniem się na Pana sytuację majątkową wnioskować do sądu o rozłożenie kwoty zachowku na raty. Art. 320 Kodeksu postępowania cywilnego mówi bowiem, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia – wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia.

Druga możliwość to ugodowe załatwienia sprawy z bratem w ten sposób, że on zamiast zapłaty zgodzi się na przeniesienie np. udziałów w nieruchomości, tu niestety można tylko próbować osiągnąć kompromis, bo zmusić nikogo do tego niestety nie można, jako że rzeczywiście roszczenie o zachowek to roszczenie o zapłatę określonej kwoty.

Opis stanu faktycznego z czerwca 2014 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »