Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna majątku - czy należy się zachowek?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-07-31

Brat mojego ojca, bezdzietny kawaler, zmarł ok. 2005 r. Pod koniec swojego życia, jak się niedawno dowiedziałem, w akcie darowizny zapisał cały majątek na swojego bratanka. Wuj miał tylko dwóch braci, w tym mojego ojca. Czy mojemu ojcu należy się jakaś część spadku lub zachowku? Z kolei od strony mojej mamy dziadkowie (mama zmarła w 2012) zapisali za życia cały majątek (gospodarstwo rolne) najmłodszemu synowi. Po śmierci dziadków obdarowany zapisał cześć jednej siostrze w darowiźnie, resztę sprzedał. Czy mi po dziadkach z tego majątku należy się zachowek?

Darowizna majątku - czy należy się zachowek?

Zacznę od brata ojca. Zgodnie z Pani opisem przepisał majątek na bratanka. Zasadniczo brat byłby w gronie spadkobierców i miałby prawo do spadku. Ale w dniu śmierci wuja spadku już nie było, więc nie ma co dzielić.

Jeśli zaś chodzi o zachowek. Zgodnie z Art. 991 Kodeksu cywilnego: 

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Brat nie jest uprawnionym do zachowku, nie znajduje się w gronie ustawowym uprawnionych do zachowku. Rodzice rujka, czyli dziadkowie, mieliby prawo do zachowku, ale bratu on nie przysługuje. Co więcej, wuj zmarł w 2005 roku, więc jakiekolwiek roszczenia uległy już przedawnieniu.

Jeśli chodzi o rodzinę mamy, to tu w grę wchodziłby zachowek, bowiem to dziadkowie darowali majątek jednemu spadkobiercy z pominięciem pozostałych, mama więc jako córka miałaby prawo do zachowku.

Zgodnie z art. 993 „przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę”.

Poza wyjątkami wynikającymi z art. 994 wszystkie darowizny uczynione przez spadkodawcę podlegają doliczeniu, także wówczas, gdy przedmiot darowizny uległ zniszczeniu lub zużyciu. Nie jest także istotne, czy przedmiot darowizny znajduje się w majątku obdarowanego.

Jednak tu problemem jest upływ czasu. Dziadkowie zmarli odpowiednio w latach 2006, 2008. Kodeks nie określa terminu przedawnienia roszczenia o zachowek w sytuacji, gdy dziedziczenie oparte jest na przepisach ustawy. Tymczasem w praktyce czasami zdarza się, że roszczenie o uzupełnienie zachowku przysługuje spadkobiercy ustawowemu. Taka sytuacja może wystąpić np. wówczas, gdy do dziedziczenia dochodzą małżonek w zbiegu z rodzeństwem, a doliczeniu podlegają znaczne darowizny. W takiej sytuacji należy na zasadzie analogii art. 1007 § 2 i przyjąć, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem trzech lat od otwarcia spadku- stan prawny na dzień otwarcia spadku po dziadkach (obecnie po 5 latach). Mama miała szanse na dochodzenie zachowku od brata. Pani niestety nie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy mogę się zrzec zachowku na rzecz córki?

Kilka miesięcy temu zmarł mój ojciec. Przysługuje mi zachowek. Nie chcę jednak się o niego starać. Czy mogę się zrzec zachowku na rzecz córki? Jakie...

Co zrobić, aby nie spłacać rodzeństwa?

Co zrobić, aby nie spłacać rodzeństwa?

Rodzice sporządzili testament notarialny, w którym podzielili majątek (dom) na mnie i na mojego brata. Rodzice jeszcze żyją. Pozostałe rodzeństwo...

Jaki zachowek dla spadkobiercy pozbawionego spadku z powodu darowizny?

Moi rodzice wspólnie posiadali mieszkanie. Ojciec zmarł dawno temu. Po jego śmierci mama przekazała to mieszkanie w formie darowizny mojej jedynej...

Wydziedziczenie przez matkę - czy należy się zachowek?

Wydziedziczenie przez matkę - czy należy się zachowek?

Na podstawie aktu własności ziemi matka przepisała dom na siebie, będąc w drugim związku (po śmierci ojca), pomijając dzieci z pierwszego...

Darowizna ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia jej do schedy spadkowej

Darowizna ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia jej do schedy spadkowej

Dostałem od mojej babci (jako wnuczek) przed jej śmiercią w darowiźnie jej mieszkanie. W akcie notarialnym darowizny została wpisane:...

Zachowek dla dzieci które nie otrzymały darowizny

Zachowek dla dzieci które nie otrzymały darowizny

Czy dla braci którzy nie otrzymali darowizn należy się zachowek od obdarowanych dzieci? Niedawno zmarł mój tata. 13 lat temu przepisał (chyba darowizną)...

Darowanie nieruchomości w II grupie podatkowej a prawo do zachowku

Darowanie nieruchomości w II grupie podatkowej a prawo do zachowku

Moja ciocia posiada dwa mieszkania. Jedno otrzymała od zmarłego męża w formie darowizny ponad 10 lat temu (mieszkanie A), drugie otrzymała 10 lat temu...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »