Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna jako składnik spadku

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-05-09

W maju 1990 r. rodzice podarowali jednej z moich sióstr dużą działkę. Kilka miesięcy później zmarła mama, tata przeprowadził postępowanie spadkowe. Otrzymaliśmy działki. Później tata przepisał mi gospodarstwo, a rodzeństwo zniosło w nim swoje udziały w zamian za nieruchomości otrzymane ode mnie. Nie porozumiałem się jedynie z siostrą, która dostała wcześniej wspomnianą nieruchomość. Czy istnieje możliwość uznania darowizny jako składnika spadku, tak by obniżyć np. koszt spłaty siostry?

Stosownie do przepisu art. 1039 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna została dokonana ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia”.

„Spadkodawca może włożyć obowiązek zaliczenia darowizny na schedę spadkową także na spadkobiercę ustawowego nie wymienionego w paragrafie poprzedzającym” (art. 1039 § 2 K.c.).

Według § 3 art. 1039 K.c. „nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte”.

Nie można przyjąć, że działka, którą otrzymała Pana siostra, była drobną darowizną. Dlatego też można zaliczyć tę darowiznę jako składnik spadku.

Jeżeli rodzice podarowali działkę wspólnie, to należy przyjąć, że Pana zmarła mama podarowała córce połowę tej nieruchomości.

Art. 1040 K.c. wskazuje, iż „jeżeli wartość darowizny podlegającej zaliczeniu przewyższa wartość schedy spadkowej, spadkobierca nie jest obowiązany do zwrotu nadwyżki. W wypadku takim nie uwzględnia się przy dziale spadku ani darowizny, ani spadkobiercy zobowiązanego do jej zaliczenia”.

W wyroku Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 2 marca 2005 r., sygn. akt III CK 28/2005 (LexPolonica nr 374383), wskazano, iż jeśli spadkobierca otrzymał od spadkodawcy darowiznę, która przewyższyła wartość schedy spadkowej, nie musi zwracać nadwyżki, ale równocześnie nie jest uwzględniony przy dziale spadku. Do jej oszacowania przyjmuje się wartość z chwili działu spadku. Takie uregulowanie zawiera kodeks cywilny, przemawiają też za tym względy sprawiedliwości.

Odnośnie wartości darowizny zastosowanie ma przepis art. 1042 § 2 K.c: „wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili działu spadku”.

Przy zaliczaniu na schedę spadkową nie uwzględnia się pożytków przedmiotu darowizny (art. 1042 § 3 K.c.).

Zaliczenie na schedę spadkową, stosownie do przepisu art. 1042 § 1 K.c., przeprowadza się w ten sposób, że „wartość darowizn podlegających zaliczeniu dolicza się do spadku lub do części spadku, która ulega podziałowi między spadkobierców obowiązanych wzajemnie do zaliczenia, po czym oblicza się schedę spadkową każdego z tych spadkobierców, a następnie każdemu z nich zalicza się na poczet jego schedy wartość darowizny podlegającej zaliczeniu”.

Gdyby udało się Panu doprowadzić do uznania darowizny jako składnika spadku, to ewentualna spłata na rzecz siostry byłaby dużo niższa lub w ogóle nie byłoby mowy o żadnej spłacie.

Zaliczenie na schedę spadkową można by przeprowadzić w ten sposób, że wartość darowizny podlegającej zaliczeniu dokonanej przez mamę na rzecz córki doliczy się do spadku po niej, a następnie oblicza się schedę spadkową każdego ze spadkobierców.

Wniosek o dział spadku może zostać złożony w sądzie zarówno przez Pana, jak i przez innych spadkobierców. Do wniosku należy dołączyć odpis księgi wieczystej nieruchomości, w której udział wchodzi w skład spadku po mamie, a także wskazać postanowienie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku po mamie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Kto będzie powołany do dziedziczenia spadku?

Kto będzie powołany do dziedziczenia spadku? Mój mąż ma brata i siostrę. Brat, mąż i ja mieszkamy w Anglii, zaś siostra w Polsce na tzw....

Czego mogę domagać się od drugiej żony ojca po jego śmierci?

Po śmierci mamy (2009 r.) nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Ojciec ożenił się ponownie. Zmarł w 2013 r. Z tego, co wiem, spadkobiercami...

Intercyza a dziedziczenie

Do tej pory byłem kawalerem, nie mam dzieci. Mam zamiar wstąpić w związek małżeński; moja przyszła żona jest po rozwodzie i ma dwie dorosłe...

Dział części spadku

Zmarł mój ojciec, który był prezesem i wspólnikiem w spółce z o.o. Czy można przeprowadzić częściowy dział spadku ...

Spłata spadkobierców

W postanowieniu o nabyciu spadku po tacie większość nieruchomości przypada mi. Moi bracia otrzymują po 10%. Czy możliwa jest spłata pozostałych...

Odziedziczenie nieruchomości a obniżenie podatku od nieruchomości

Zależy nam na obniżeniu podatku od nieruchomości. Podczas budowy pensjonatu zmarł mój syn, który był właścicielem nieruchomości. Ja i najbliższa...

Postępowanie spadkowe i skłócone rodzeństwo

W 2010 r. zmarł nasz ojciec, trzy lata później – mama. Jest nas troje rodzeństwa – ja i dwie siostry. Otrzymałem 11 lat temu...

Jak sprawiedliwie podzielić nieruchomości?

Ja i siostra otrzymałyśmy spadek po zmarłych rodzicach. Są to nieruchomości rolne i budowlane oraz stary, rozwalony dom. Siostra chce przejąć...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »