Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna od babci

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2014-03-14

Ja i brat dostaliśmy darowiznę od babci w formie pieniędzy ze sprzedaży działki. Nasza mama, a córka babci, nie żyje. Żyje natomiast siostra mamy i jej syn, który otrzymał od babci mieszkanie w zamian za dożywotnią możliwość mieszkania w nim babci. Wiemy, że babcia sporządziła testament, w którym pominęła ciotkę. Czy po śmierci babci będziemy musieli zapłacić z bratem jakiś zachowek dla ciotki? Jak będzie wyglądało dziedziczenie?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Ze stanu faktycznego wynika, iż Pani babcia rozdysponowała majątkiem spadkowym za swojego życia w drodze darowizny i umowy dożywocia. W tym miejscu należy odnieść się do kwestii ważności rozporządzeń testamentowych. Otóż rozrządzenia testamentowe nie mogą zostać uznane za ważne. Babcia rozdysponowała majątkiem, który w chwili otwarcia spadku już nie stanowił jej własności. Należy rozważyć sytuację Pani i brata jako obdarowanych spadkobierców. Trudno w tym miejscu wskazać, jak sąd potraktuje testament, tj. czy będziemy mieli do czynienia z rozporządzeniem testamentowym (zapisem), czy też z powołaniem do dziedziczenia z testamentu.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Odnosząc się do zachowku, należy wskazać krąg osób uprawnionych do jego dochodzenia. Bez wątpienia do kręgu uprawnionych należy ciotka. Może ona dochodzić zapłaty zachowku od Pani i brata. Podstawę prawną dla roszczenia ciotki stanowić będzie art. 1000 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

§ 2. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

§ 3. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny”.

Należałoby obliczyć wartość udziału spadkowego i wartość zachowku. Oczywiście ciężar dowodu spoczywać będzie na ciotce. W przypadku majątku ruchomego lub nieruchomego wycena i ustalenie udziału spadkowego nie nastręcza trudności. W przypadku darowizny środków pieniężnych uprawniony do zachowku musi wykazać wysokość darowizny, ale i zachowku. Zgodnie z § 1 cytowanego artykułu obowiązek zapłaty zachowku powstaje jedynie wówczas, gdy nadal jesteście Państwo wzbogaceni. W praktyce oznacza to, iż jeżeli w trakcie postępowania wykażecie, że środki zostały wydatkowane przed uaktualnieniem roszczenia o zachowek, wówczas nie będziecie Państwo zobowiązani do zapłaty. Obowiązany obdarowany odpowiada za zapłatę zachowku w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny. Jako termin krańcowy wydatkowania środków uważa się uzyskanie wiedzy o przysługującym obowiązku zapłaty zachowku (np. wezwanie do zapłaty skierowane przez uprawnionego).

Wobec śmierci Pani matki jest Pani z bratem także uprawnioną do zachowku. Stąd też odpowiadacie za zachowek w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny od babci oraz ponad swój zachowek. Oznacza to, iż udział spadkowy ciotki wynosi połowę wartości spadku, a Pani i brata po 1/4. Zachowek ciotki wynosi 1/2 udziału, tj. 1/4 spadku, a Państwa po 1/16 całości spadku. Odpowiedzialność Pani i brata ograniczona jest do nadwyżki ponad własny zachowek i w granicach wzbogacenia.

Niejasna jest dla mnie kwestia rozporządzenia mieszkaniem, tj. czy doszło do zawarcia umowy dożywocia, czy też ustanowienia służebności osobistej mieszkania. W pierwszym przypadku mieszkanie nie wchodzi w skład masy spadkowej i tym samym nie podlega przepisom o zachowku; w drugim stosuje się rygory dotyczące uregulowania prawnego zachowku. Będziecie mogli Państwo dochodzić od kuzyna uzupełnienia zachowku według ogólnych zasad. Do masy spadkowej wlicza się mieszkanie, które z darowiznami od babci stanowi podstawę obliczenia udziału spadkowego i wysokości zachowku.

Ze stanu faktycznego wynika, iż spadek ma charakter „pustego” (nic nie wchodzi w skład masy spadkowej), a całość majątku została rozdysponowana za życia spadkodawcy. W tej sytuacji sprawa o dział spadku jest bezprzedmiotowa.

Sprawa jest dość skomplikowana, ale istnieją szanse na jej pozytywne zakończenie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »