Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament a dochodzenie zachowku

Autor: Tomasz Ciasnocha • Opublikowane: 2013-04-15

Mam trzech braci i siostrę. Nasz ojciec sporządził przed śmiercią testament, w którym ustanowił spadkobiercami jednego z braci i siostrę. W swoim rozporządzeniu majątkiem pominął trzech synów (w tym mnie). Ponadto rozporządził majątkiem bez zgody współwłaściciela, którym jest moja żyjąca mama. Rodzice byli rozwiedzeni, ale nie odbył się żaden podział majątku. Czy testament jest ważny? Czy mogę dochodzić zachowku od rodzeństwa?

 

Poniżej wyjaśniam interesujące Pana sprawy spadkowe związane z ważnością testamentu oraz możliwością dochodzenia zachowku.

Nie znając treści testamentu, trudno mi powiedzieć, czy istnieje podstawa do stwierdzenia jego nieważności z powodu braków formalnych. Taka podstawa byłaby np. w przypadku braku podpisu testatora czy braku odręcznego napisania testamentu. Wady formalne skutkujące nieważnością z reguły nie wystąpią, jeżeli testament został spisany przez notariusza. Na wady formalne zwróci uwagę sąd w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku i w przypadku ich zaistnienia odmówi stwierdzenia nabycia spadku na podstawie testamentu.

Ponadto nieważność testamentu może wynikać z przesłanek określonych w art. 945 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.).

„Art. 945. § 1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.

§ 2. Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Wyżej wymienione przesłanki sąd uwzględni jedynie na zarzut stron postępowania i pod warunkiem, że zostaną one udowodnione.

Jeżeli nie istnieją przesłanki skutkujące nieważnością testamentu, sąd stwierdzi, że spadkobiercami po Pana ojcu są osoby wskazane w testamencie.

Pisze Pan, że ojciec w testamencie wymienił składniki majątkowe stanowiące własność jego byłej żony – Pana matki. Rozrządzenie w tej części jest bezskuteczne. Spadkodawca nie może bowiem zadysponować na wypadek śmierci cudzym majątkiem.

Sąd na podstawie testamentu ustali, w jakich ułamkach dziedziczą wskazani w testamencie spadkobiercy. W ten sposób staną się oni współwłaścicielami składników majątkowych stanowiących przedmiot odrębnej własności Pana ojca oraz współwłaścicielami – wraz z Pana matką – składników majątkowych będących przedmiotem prawa współwłasności Pana ojca i Pana matki (chodzi tu o rzeczy nabyte przez nich w trakcie trwania małżeństwa).

Co ze wspólnego majątku ojca i matki przypadnie spadkobiercom ojca, a co matce, sąd rozsądziłby dopiero w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Wniosek o zniesienie współwłasności może złożyć każdy ze spadkobierców ojca, jak również Pana matka.

Ponieważ ojciec pominął w testamencie synów, mogą oni dochodzić od spadkobierców należnego im zachowku.

Zgodnie z art. 991 § 1 K.c. zstępnym (dzieciom), którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Zachowku dochodzi się w odrębnym postępowaniu – po zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku. Przedmiotem roszczenia jest żądanie wypłacenia przez spadkobiercę określonej kwoty pieniężnej odpowiadającej wskazanej w art. 991 § 1 K.c. ułamkowej wartości spadku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Kto jest uprawniony do zachowku?

Moi rodzice nie żyją. Miałem dwie siostry – jedna zmarła kilka miesięcy temu. Okazało się, że przed śmiercią spisała testament. Cały majątek ma...

Wypłata zachowku po sprzedaży spadku

Dziadek i babcia mieli pięcioro dzieci. Babcia w testamencie zapisała mi spadek, zmarła w 2008 r. Dwa lata później nabyłam po niej w całości spadek i...

Wyrównanie zachowku

Zostałem obdarowany przez rodziców domem wraz z działką. Moje dwie siostry otrzymały od rodziców pieniądze na zakup działek oraz budowę domów. Darowizny...

Domaganie się wypłaty zachowku przez wnuka spadkodawcy

Ojczym mojego męża zapisał mi cały spadek w postaci działki rolnej. Wnuk spadkodawcy domaga się jak najszybszej wypłaty zachowku. Jak się dowiedziałam,...

Nieruchomość w testamencie a zachowek

Moja teściowa, która zmarła w ubiegłym roku, zapisała w testamencie nieruchomość mojej córce. Otwarcie testamentu nastąpiło na początku tego roku....

Spłaty z zysków gospodarstwa rolnego

W 1983 r. dziadkowie przepisali gospodarstwo rolne na moich rodziców w zamian za emeryturę. Od początku rodzice zajmują się gospodarstwem. Tama ma troje...

Prawo do wyższego zachowku

Pół roku temu zmarł mój syn. Całość spadku nabyła żona, a ja pozostałam jedyną osobą uprawnioną do zachowku, którego – mimo wezwań –...

Brak opieki nad rodzicami a żądanie zachowku

Po śmierci syna w 1991 r. rodzice sporządzili testament, w którym do spadku powołali swojego wnuka (syna zmarłego syna). W 2012 r., celem...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »