Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dział części spadku

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2014-05-04

Zmarł mój ojciec, który był prezesem i wspólnikiem w spółce z o.o. Czy można przeprowadzić częściowy dział spadku (dotyczący tylko udziałów), aby można było powołać nowy zarząd, podjąć uchwały, zatwierdzić bilans? Czy pozostałą częścią spadku (mieszkanie) można podzielić się później? Spadkobiercami będą: mama, siostra i ja. Bardzo zależy nam na czasie.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym postępowanie spadkowe oraz umowny dział spadku, zarówno dotyczący całej masy spadkowej, jak i ograniczony z woli spadkobierców jedynie do części spadku, można przeprowadzić w ciągu jednego dnia na drodze notarialnej; nie ma zatem potrzeby kierowania wniosku do sądu. Wiadome jest powszechnie, że postępowanie sądowe ze swej natury trwa znacznie dłużej, włącznie z oczekiwaniem na uprawomocnienie się postanowienia w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, które warunkuje dział spadku pomiędzy spadkobiercami.

Jak stanowi przepis art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.), sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Owe przepisy odrębne to ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.). W celu notarialnego poświadczenia dziedziczenia wszyscy spadkobiercy, w Państwa wypadku ustawowi (jeśli zmarły ojciec nie pozostawił testamentu), powinni osobiście i jednocześnie stawić się w wybranej kancelarii notarialnej celem sporządzenia najpierw protokołu dziedziczenia, a potem aktu poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia notariusz rejestruje od razu po jego sporządzeniu w ogólnopolskiej bazie prowadzonej przez samorząd notarialny. Tego samego dnia mogą Państwo zawrzeć pomiędzy sobą umowę częściowego działu spadku i zniesienia współwłasności, dotyczącą tylko odziedziczonych udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wskazując wedle ustaleń, komu udziały te mają przypaść, czyli kto stanie się wspólnikiem spółki, mającym prawo decydowania m.in. o składzie zarządu.

Wedle treści przepisu art. 1037 § 1 K.c. dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy pomiędzy wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 1037 § 2 K.c.). Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku (art. 1038 § 2 K.c.). W razie sądowego działu spadku zasada jest inna: mianowicie powinien on obejmować cały spadek, a jedynie z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku (art. 1038 § 1 K.c.).

Dziedziczeniu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością poświecone są przepisy art. 183-184 Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.). Proszę w pierwszej kolejności przeanalizować umowę spółki, bowiem może ona ograniczać lub wyłączać wstąpienie do spółki spadkobierców zmarłego wspólnika, wskazując warunki ich spłaty. Ponadto umowa spółki może wyłączać lub w określony sposób ograniczać podział udziałów między spadkobierców w przypadku, gdy zmarły wspólnik miał więcej niż jeden udział. Z kolei, jeśli wedle umowy wspólnik mógł mieć tylko jeden udział, może on być podzielony pomiędzy spadkobierców; wskutek podziału nie mogą powstać udziały niższe niż 50 zł (art. 183 § 3 K.s.h.). Do chwili działu spadku obejmującego udziały wykonujecie Państwo swoje prawa w spółce przez jednego wspólnego przedstawiciela, zatem nie jest tak, że współdziedziczenie udziałów wyklucza podejmowanie decyzji przynależnych zgromadzeniu wspólników jako organowi właścicielskiemu.

Ponieważ umowa zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, jego części lub ułamkowej części udziału wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 180 K.s.h.), umowę częściowego działu spadku obejmującego udziały i zniesienie ich współwłasności można zawrzeć podczas jednej wizyty w kancelarii notarialnej. Formą obrotu i dysponowania udziałami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest forma aktu notarialnego, lecz forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi. Oznacza to, że to Państwo we własnym zakresie sporządzacie egzemplarze umowy, w wymaganej ilości, a jedynie podpisy pod jej treścią składacie w obecności notariusza.

Jeśli w chwili sporządzania notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia od śmierci ojca nie upłynie więcej niż pół roku, notariusz będzie obowiązany odebrać od każdego ze spadkobierców oświadczenia o przyjęciu spadku lub ewentualnie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza czy też o jego odrzuceniu (art. 1015 § 1 K.c.). Jeśli chodzi o koszty notarialnego postępowania spadkowego, to w świetle rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. Nr 148, poz. 1564 ze zm.) za przyjęcie oświadczenia spadkowego od każdego ze spadkobierców z osobna notariusz pobiera maksymalne wynagrodzenie (taksę) w wysokości 50 zł; za sporządzenie protokołu dziedziczenia – 100 zł; za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego – 50 zł. Wydanie wypisów sporządzonych aktów to koszt 6 zł za każdą stronę wypisu, natomiast poświadczenie własnoręczności podpisu na umowie działowej podlegać będzie wynagrodzeniu w maksymalnej wysokości 20 zł (za jeden podpis). Do każdej z podanych stawek należy doliczyć podatek od towarów i usług (VAT) w wysokości 23%.

Informuję również, iż jak stanowi przepis art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.), zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeśli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. W przypadku dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku lub z chwilą zarejestrowania notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. Ponadto dział spadku i nieodpłatne zniesienie współwłasności, jeśli następuje pomiędzy osobami zaliczonymi do pierwszej grupy podatkowej (m.in. rodzice, dzieci, rodzeństwo), jest całkowicie zwolnione z podatku (art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Z kolei, gdyby dział spadku nastąpił odpłatnie, z zastrzeżeniem obowiązku spłat lub dopłat, podlegałby opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f oraz ust. 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych – tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Spłata wierzycieli

Postanowiłem przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Obecnie prowadzona jest wobec mnie egzekucja komornicza (potwierdzona sądownie). Kwota zadłużenia...

Podatek od spłaty spadku

Po rodzicach dziedziczyłam ja i brat. Brat dostał dom, połowę jego wartości spłacił na moją rzecz. Ja miałam otrzymać samochód i dokonać spłaty...

Czego mogę domagać się od drugiej żony ojca po jego śmierci?

Po śmierci mamy (2009 r.) nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Ojciec ożenił się ponownie. Zmarł w 2013 r. Z tego, co wiem, spadkobiercami...

Szybkie przeprowadzenie sądowego podział spadku

Ja i brat mamy sprawę o podział spadku, w którego skład wchodzi nieruchomość i wkład mieszkaniowy. Ciotka posiada 50% spadku, ja...

Darowizna jako składnik spadku

W maju 1990 r. rodzice podarowali jednej z moich sióstr dużą działkę. Kilka miesięcy później zmarła mama, tata przeprowadził postępowanie spadkowe....

Spłata spadkobierców

W postanowieniu o nabyciu spadku po tacie większość nieruchomości przypada mi. Moi bracia otrzymują po 10%. Czy możliwa jest spłata pozostałych...

Podział odziedziczonego gospodarstwa

Od 19. roku życia prowadziłem gospodarstwo po ojcu razem z mamą. Niedawno mama zrzekła się na moją korzyść swojego udziału, więc 80% gospodarstwa...

Jak przekazać cały majątek jednemu ze spadkobierców?

Tato zmarł 11 lat temu, nieruchomość rodzinna, czyli dom i działka, we wszystkich dokumentach była zapisana na jego nazwisko. Mama zmarła przed...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »