Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie po mężu gdy nie mamy dzieci

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2018-12-28

Mój mąż ze swoją siostrą posiadają wspólnie mieszkanie, które otrzymali w darowiźnie od matki. Było to jeszcze przed naszym ślubem. Teściowa żyje i zamieszkuje wspomniane mieszkanie. Dodam, że nie mamy dzieci. Czy w razie śmierci męża połowę mieszkania dziedziczy jego siostra, czy ja?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję bardzo państwa odpowiedzi na zadane pytania bardzo mi pomogły dziękuję za fachową pomoc pozdrawiam.
Adam, technik budowlany, 37 lat
Szybkość i jasność udzielonej porady
Henryk, 69 lat, Emeryt
Dziękuję bardzo za pomoc
Justyna, 40 lat
Jestem bardzo zadowolona, że sięgnęłam po tę formę pomocy, po prostu ceny w tradycyjnych kancelariach są nie do przyjęcia, a czasem potrzeba zwykłej podstawowej prawmiczej wiedzy, rozmowy wyjaśniającej. Polecam
Anna
Bardzo sprawna, szybka i kompetentna usługa prawna, która spełniła moje oczekiwania. W przyszłości z pewnością skorzystam znowu i polecę Państwa adres innym. 
Piotr, lekarz, 67 lat
Dziękuję bardzo za opracowanie umowy współpracy. Zawiera newralgiczne zapisy, które wg mnie jednoznacznie różnią się od umowy o pracę. Myślę, że instytucje kontrolne również będą miały takie zdanie. W przyszłości, po kontroli napiszę czy rzeczywiście tak się stało. Będę przyszłościowo korzystała z Państwa usług, a także polecę znajomym, którzy będą mieli taką potrzebę
Barbara
Doskonała i kompetentna obsługa prawna. Odpowiedzi na pytania wyczerpujące, poparte odpowiednimi odniesieniami do aktów prawnych. Bardzo szybka odpowiedz na dodatkowe, uzupełniające pytania.
Katarzyna, Informatyk, wykładowca akademicki, 46 lat
Dziękuję. Porada mi bardzo pomogła
Andrzej, elektronik, 50 lat
Profesjonalizm, rzetelność, zaangażowanie, cierpliwość (dot. dodatkowych pytań :) ), wyczerpujące odpowiedzi poparte przepisami prawa, wycena konkurencyjna :) Jestem bardzo zadowolona.
Jolanta, pracownik biurowy, 60 lat
Bardzo precyzyjna i wyczerpująca odpowiedz która mi bardzo pomogła. Dziękuję
Michał, 54 lata
Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedż.
Jolanta
Z usługi skorzystałam po raz kolejny. Uczciwe, wnikliwe i miłe podejście do problemu nieznanej osoby, z którą nie ma się bezpośredniego kontaktu. Serdecznie dziękuję
Elżbieta, 65 lat, technik technolog żywienia
Bardzo szybko i w sposób jasny otrzymałam odpowiedz. 
 
Agata
Po raz kolejny korzystam z Państwa pomocy, za pierwszym razem efekt był pozytywny, myślę że teraz również.
Ewa, 56 lat, ekonomistka
Dziękuję za pomoc. Pomogliście mi Państwo i rozwialiście wątpliwości.
Iza
Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał
 Możliwość uzyskania rzetelnej informacji z domu
Krzysztof, 54 lata
Szybki kontakt z prawnikiem, rzeczowa porada, ludzkie podejście do sprawy. Tacy powinni być prawnicy.
Krzysztof
Jestem bardzo zadowolona z pomocy pana Janusza Polanowskiego której mi udzielił wyczerpującej odpowiedzi.Polecam wszystkim
Wiola
Jak zwykle szybko i rzetelnie.
Joanna

Zacznijmy tę odpowiedź od zacytowania ustawowego określenia spadku, to jest od przywołania treści artykułu 922 Kodeksu cywilnego (K.c.):

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

„§ 1. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

§ 2 .Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

§ 3. Do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej.”

Pani mąż – jak każdy człowiek mający pełną zdolność do czynności prawnych (art. 10 K.c.) – jest uprawniony sporządzić własny testament (art. 941 i następne K.c.). Jeżeli pozostanie po nim testament, to będzie miało miejsce dziedziczenie testamentowe (art. 941 i następne K.c.), a nie dziedziczenie ustawowe (art. 931 i następne K.c.); dokładniej relacje między dziedziczeniem ustawowym określono w artykule 926 K.c. Brak mi wiedzy o testamencie Pani męża (czy to już sporządzonym, czy to przyszłym) – zarówno o jego sporządzeniu (albo niesporządzeniu), jak i o jego treści. Decyzja w tym zakresie należy do Pani męża.

Gdyby Pani mąż sporządził testament odbiegający znacznie od reguł dziedziczenia ustawowego przez członków najbliższej rodziny, to w grę mogłyby wchodzić roszczenia z tytułu zachowku (art. 991 i następne K.c.); mogłyby, ponieważ dużo zależy od dotyczących zachowku obliczeń (art. 993 i następne K.c.), w których można uwzględniać znaczniejszej wartości darowizny (art. 888 i następne K.c.); korzystając z okazji, warto wspomnieć o rozwiązaniu określanym jako „zaliczanie darowizn na schedę spadkową” (art. 1039 i następne K.c.) – chodzi o zagadnienie właściwe działowi spadku przy dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne K.c.), zwłaszcza wśród bliskiej rodziny spadkodawcy.

Artykuł 991 K.c. brzmi:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Przepisy o zachowku – a zwłaszcza art. 991 K.c. – należy rozpatrywać w związku z przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne K.c.); stosownie do sytuacji właściwej danemu spadkobraniu. Także w przypadku dziedziczenia wyłącznie testamentowego – czyli rozrządzenia całym spadkiem w prawnie wiążącym testamencie; podstawowa wersja roszczeń o zachowek dotyczy treści testamentu (traktowanej przez ustawodawcę jako krzywdzącą osoby z najbliższego kręgu rodzinnego spadkodawcy), zaś „wyrównanie zachowku” (art. 991 K.c. w związku z art. 1000 K.c.) to roszczenie specyficzne (związane z darowiznami, szczególnie bardzo hojnymi).

Proszę odróżniać zagadnienia właściwe współwłasności (od art. 195 K.c. do art. 221 K.c.) – w tym udziały we współwłasności (art. 204 K.c.) – od zagadnień właściwych prawu spadkowemu (art. 922 i następne K.c.). Niezależnie od tego, kto jest lub będzie współwłaścicielem (wraz z Pani mężem), udziały męża we współwłasności wejdą w skład spadku po nim – o ile będą stanowiły składnik jego majątku w czasie otwarcia spadku (art. 922 K.c. w związku z art. 924 K.c.). Relacje rodzinne między współwłaścicielami owego mieszkania są bez znaczenia dla samego dziedziczenia; w tym nie ograniczają swobody testowania (sporządzania testamentu oraz określania jego treści), ani nie zmieniają reguł właściwych zachowkowi.

Gdyby Pani teściowa przeżyła swego syna, to – nawet pomocniczo (z uwagi na ewentualność zachowku) – mógłby (w przypadku braku zstępnych Pani męża, nie tylko Państwa wspólnych) mieć praktyczne znaczenie art. 932 § 1 K.c. W przypadku śmierci Pani teściowej przed Pani mężem, rodzeństwo męża mogłoby dziedziczyć wraz z Panią; proszę pamiętać o tym, że rodzeństwo (a więc tym bardziej zstępni rodzeństwa) spadkodawcy są poza gronem osób potencjalnie uprawnionych z tytułu zachowku; w artykule 991 zawarto zamknięty katalog osób (potencjalnie uprawnionych do zachowku) – inaczej rzecz ujmując: nie ma możliwości „dopisania się do listy” (z art. 991 K.c.). Warto zacytować, na wszelki wypadek, cały artykuł 932 K.c.:

„§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.”

Przywołajmy ponadto artykuł 933 K.c.:

„§ 1. Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku.

§ 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.”

Gdyby zaś po Pani mężu zostali zstępni (dzieci, wnuki), to jego krewnym (poza zstępnymi) nie należałoby się nic w ramach dziedziczenia ustawowego (a przecież testamentu nie można wykluczyć także w takim przypadku); chodzi o treść artykułu 931 K.c.:

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.”

Z uwagi na przepisy o zagadnieniach majątkowych w małżeństwie – art. 31 i następne Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) – składniki majątkowe nabyte przed zawarciem małżeństwa oraz (z reguły) otrzymane w darowiźnie zaliczają się do majątku osobistego (a nie do majątku wspólnego). Małżonkowie są uprawnieni zawrzeć umowę majątkową małżeńską (art. 47 i następne K.r.o.) – prawnie wymagana jest forma aktu notarialnego (i to pod rygorem nieważności: art. 73 K.c.). W intercyzie można (tytułem przykładu) rozszerzyć zakres objęty wspólnością majątkową małżeńską. Wraz ze śmiercią jednego małżonka ustaje małżeństwo, a więc tym samym wspólność majątkowa małżeńska (o ile nie doszło do jej ustania wcześniej); w skład spadku po małżonku wchodzi jego majątek osobisty oraz udziały we wspólności majątkowej małżeńskiej – na ogół udziały małżonków w takiej wspólności są równe (art. 43 K.r.o.). Czasami ma miejsce rozliczenie przesunięć majątkowych między poszczególnymi majątkami (art. 45 K.r.o.)

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Nieobecność na sprawie spadkowej

Dostałam wezwanie na sprawę spadkową, na którą się nie stawiłam i nie wyznaczyłam osoby mnie reprezentującej. Podano kolejny termin rozprawy. Jedna z osób, które stawiły się na pierwszą rozprawę, powiedziała mi, że teraz muszę pojawić się osobiście, a jeśli tego nie zrobię, to moja część spadku przechodzi na rodzinę. Podobno tak oznajmił sędzia. Czy faktycznie stracę swoją część spadku? Czy można usprawiedliwić nieobecność na sprawie spadkowej? Przebywam za granicą i przyjazd do Polski jest mi nie na rękę. Dodam, że chodzi o spadek po mojej mamie.

Jedyny spadkobierca i zarazem dłużnik alimentacyjny

Zmarła właścicielka mieszkania. Jedynym spadkobiercą jest jej syn, który ma dwoje dzieci. Problem polega na tym, że wobec dzieci jest on dłużnikiem alimentacyjnym – zadłużenie z tego tytułu wynosi ok. 90 tys. zł wraz z odsetkami, tak ustalił komornik. Co powinna zrobić matka dzieci? Czy może się ubiegać o jakieś prawa do tego mieszkania? Dodam, że syn zmarłej nigdzie nie pracuje od kilkunastu lat.

Czy siostrom zmarłego należy się majątek po nim?

Zmarł wujek, ciocia pozostawała z nim w małżeństwie 35 lat. Przed zawarciem małżeństwa wujek wybudował dom, kupił działki budowlane , posiadał konta, na które wpłacał pokaźne sumy, również w trakcie trwania małżeństwa. Wujek zmarł, nie pozostawiając testamentu. Małżeństwo jest bezdzietne. Rodzina wujka (dwie siostry i ich potomkowie) twierdzą , iż należy się im 50% całego majątku. Bardzo proszę o wyjaśnienie kwestii prawnej. Drugie pytanie – czym różni się darowizna od darowizny dożywotniej?

Jakie trzeba dopełnić formalności po śmierci mamy?

Jakie trzeba dopełnić formalności po śmierci mamy? Nie zostawiła testamentu. Jestem jedynym synem (mam żonę i dziecko). Mama ma jeszcze żyjącą siostrę. Moje pytanie dotyczy dziedziczenia mieszkania, kont bankowych i innych rzeczy oraz formalności, których muszę dopełnić. Mama miała kartę kredytową i konto w banku, mogła mieć jakieś zobowiązania z tego tytułu, nie wiem, czy były inne. Czy można się tego w jakiś sposób dowiedzieć? Od czego powinienem zacząć? Jakie są formalności po śmierci matki?

Zasiedzenie majątku spadkowego

Właścicielem nieruchomości, czyli domu i pola (5 ha) w dokumentach nadal jest mój dziadek, który nie żyje od 35 lat. Umarł, gdy mój ojciec miał lat 17, a babcia zmarła rok później. Dziadkowie nie sporządzili testamentu. Od tego czasu nieruchomość zamieszkuje, opłaca i użytkuje ojciec wraz z matką. Chcielibyśmy przepisać to wszystko na ojca, tylko jest jeden problem, gdyż ojciec ma 3 rodzeństwa. Cała trójka od osiągnięcia pełnoletności nie mieszka w rodzinnym domu. Czy jest możliwość przepisania wszystkiego na ojca bez konieczności informowania o tym rodzeństwa? W jaki sposób można to zrobić, aby ojciec dostał cały spadek po rodzicach bez dzielenia się z rodzeństwem? Czy możemy się ubiegać o zasiedzenie majątku spadkowego?

Od czego zacząć przeprowadzenie spraw spadkowych?

Zmarła moja mama, która była wdową, pozostawiła po sobie mieszkanie. Uzgodniliśmy z rodzeństwem, że mieszkanie odziedziczę ja, a rodzeństwo zrzeknie się wszelkich praw. Wynika to z faktu, że to ja opiekowałam się mamą przez ostatnie lata, bo rodzeństwo wyjechało. Od czego zacząć przeprowadzenie spraw spadkowych, aby zakończyło się zgodnie z naszymi ustaleniami?

Udział w spadku dla drugiej żony

Sprawa dotyczy udziału w spadku dla drugiej żony. Jestem drugą żoną, mój mąż zmarł. Byliśmy małżeństwem 15 lat, nie mieliśmy intercyzy. Mąż posiadał majątek przed ślubem. Pozostawił 4 dzieci z pierwszego małżeństwa. Chcemy notarialnie przyjąć spadek. Jaki będzie przypadający mi udział w spadku?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »