Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie po przyrodnim bracie

Janusz Polanowski • Opublikowane: 2017-12-29

Zmarł przyrodni brat mojej teściowej. Czy teściowa dziedziczy po nim, jeżeli tak, to czy może zrzec się prawa do tego spadku bez przyjeżdżania do Polski, ponieważ mieszka za granicą i opiekuje się niepełnosprawnym synem?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Prawdopodobnie nie byłaby niezbędna osobista obecność Pańskiej teściowej w Polsce (w celu załatwienia spraw z tym spadkiem związanych), ale w takiej sytuacji zapewne przyda się udzielenie pełnomocnictwa – art. 98 i następne Kodeksu cywilnego (K.c.). Warto dodać także, że w sprawie cywilnej (np. dotyczącej dziedziczenia) pełnomocnikiem może być, między innymi, ktoś z bliskiego grona rodzinnego (np. dziecko mocodawcy lub ktoś z jego rodzeństwa) – art. 87 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Różne oświadczenia (np. o udzieleniu pełnomocnictwa) mogą być za granicą składane przed polskim konsulem (tylko część konsulów jest uprawniona do sporządzania aktów notarialnych, ale w wielu sprawach wystarczy forma pisemna, a nie forma aktu notarialnego, więc konsul mógłby poświadczyć podpis). Czynności konsularne są często dość kosztowne, a ponadto nie wszystkie czynności z zakresu prawa (w tym dotyczące dziedziczenia) mogą zostać dokonane przed konsulem (w ogóle, albo w określonej placówce konsularnej). Dlatego może się przydać rozważenie nawet krótkiej wizyty Pana teściowej w Polsce – chociażby w celu odwiedzenia kancelarii notarialnej lub sądu (np. „sądu spadku”), po wcześniejszym uzgodnieniu zagadnień organizacyjnych, dotyczących określonych czynności prawnych (np. odrzucenia spadku). Mam na uwadze także koszty; czasami wydatki na transport mogą okazać się niższe od opłat konsularnych lub wydatków na składanie oświadczeń przed notariuszem publicznym innego państwa oraz poświadczaniem zagranicznego dokumentu urzędowego (co często dokonywane jest przez ministerstwo spraw zagranicznych, w przypadku wielu państw w postaci klauzuli Apostille). To są teraz rozważania dość teoretyczne, bo potrzebna jest wiedza o konkretach.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Podstawowe znaczenie ma dowiedzenie się, czy spadkodawca pozostawił testament (art. 941 i następne K.c.), bo – z uwagi na art. 926 K.c. – dziedziczenie testamentowe (art. 941 i następne K.c.) ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym (art. 931 i następne K.c.). Nie można wykluczyć, że Pańska teściowa stała się spadkobiercą testamentowym.

Gdyby okazało się, że ma miejsce dziedziczenie ustawowe, to bardzo duże znaczenie może mieć nie tylko to, czy spadkodawca pozostawił po sobie zstępnych (dzieci, wnuki), ale także decyzje takich osób co do spadku. Chodzi o składane przez te osoby albo w ich imieniu (co dotyczyłoby dzieci niepełnoletnich lub osób podlegających opiece) oświadczenia co do spadku (art. 1012 i następne K.c.); oświadczenia co do spadku mają ścisły związek z odpowiedzialnością za długi spadkowe (art. 1030 i następne K.c.). Według artykułu 1015 K.c. (potencjalny) spadkobierca ma na złożenie oświadczenia co do spadku (np. oświadczenia o odrzuceniu spadku) sześć miesięcy od dowiedzenia się o „tytule swego powołania”; niekiedy jest to równoznaczne z dowiedzeniem się o śmierci spadkodawcy – bo wtedy dochodzi do otwarcia spadku – ale w przypadku rodzeństwa spadkodawcy ma to miejsce tylko niekiedy (zwłaszcza w przypadku niepozostawienia przez spadkodawcę ani testamentu, ani zstępnych).

Z całą pewnością znajomość sytuacji życiowej spadkodawcy powinna Państwu pomóc w dokonaniu ustaleń (przynajmniej wstępnych); być może byłyby one możliwe (zwłaszcza w przypadku zaangażowania się Pańskiej żony, jako córki siostry spadkodawcy) – oby dało się uzyskać informacje na podstawie pełnomocnictwa w formie pisemnej (np. przysłanego listem), bez dodatkowych formalności (np. bez poświadczenia podpisu).

Określenie „zrzeczenie (się) spadku” jest używane w różnych znaczeniach. Prawnie poprawne rozumienie jest w przedstawionej sytuacji wykluczone, bo spadkodawca zmarł, a umowa o zrzeczeniu się dziedziczenia (art. 1048 i następne K.c.) może zostać zawarta jedynie ze spadkodawcą (a więc z człowiekiem żyjącym), a konkretnie: z przyszłym spadkodawcą. Być może Pańska teściowa bierze pod uwagę złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku – czyli jednego z rodzajów oświadczeń co do spadku (art. 1012 i następne K.c.). Gdyby Pańska teściowa odrzuciła spadek z ustawy – bo w przypadku testamentu sytuacja może być swoista – to wtedy dla jej dzieci zacząłby biec (przewidziany artykułem 1015 K.c.) sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia co do spadku. Dotyczyłoby to, między innymi, Pańskiej żony oraz jej rodzeństwa. Gdyby także Pańska żon odrzuciła spadek po swym wujku, to powinny zostać podjęte decyzje w sprawie oświadczeń co do spadku dzieci Pańskiej żony – w tej sytuacji zapewne także Pan stanąłby przed wyzwaniem. Chodzi o to, że w imieniu dziecka niepełnoletniego (art. 10 i następne K.c.) spadek można odrzucić wyłącznie za zgodą „sądu rodzinnego” – tak przedstawia się utrwalona wykładnia artykułu 92 i następnych Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), czyli przepisów o władzy rodzicielskiej i jej sprawowaniu. W takich sytuacjach do „sądu rodzinnego” należy zawnioskować odpowiednio wcześnie – by była możliwość odrzucenia spadku w sześciomiesięcznym terminie (art. 1015 K.c.).

Proszę zastanowić się nad tym, kto z Państwa (np. Pańska żona) mógłby się podjąć funkcji pełnomocnika – bo zapewne trzeba będzie sprawdzić prawnie istotne okoliczności; oczywiście pełnomocnikiem mógłby być ktoś inny (np. świadczący odpłatne usługi prawnik).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »