Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dług w ZUS z tytułu niepłaconych składek

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 2013-06-17

Moja matka ma dług w ZUS-ie (z tytułu niepłaconych składek); dług ten został wpisany do hipoteki. Czy w przypadku, gdybym przyjął spadek po matce, ZUS będzie mógł dochodzić spłaty długu z reszty mojego majątku, czy tylko z odziedziczonej nieruchomości, która jest zabezpieczona hipoteką? Dług w ZUS-ie jest w tej chwili przedawniony, zabezpiecza go tylko hipoteka (ZUS wypłaca matce rentę bez żadnych potrąceń).

Jak stanowi przepis art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwanej dalej ustawą), nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

Wedle treści przepisu art. 26 ust. 1 ustawy, zakład ma prawo do występowania z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek. Wystawione przez ZUS dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów (art. 26 ust. 2 ustawy).

„Hipoteka przymusowa dla zabezpieczenia należności z tytułu składek ZUS na wszystkich nieruchomościach dłużnika jest instrumentem służącym realizacji egzekucji z nieruchomości i jej skuteczny wpis możliwy jest jedynie w odniesieniu do zindywidualizowanej, konkretnej nieruchomości” (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 123/12).

Dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek, o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego (art. 26 ust. 3 ustawy). Przedmiotem hipoteki przymusowej może być także część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział dłużnika, nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka, nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej (art. 26 ust. 3a ustawy). Przedmiotem hipoteki przymusowej może być także użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, wierzytelność zabezpieczona hipoteką, statek morski lub statek morski w budowie wpisane do rejestru okrętowego (art. 26 ust. 3b ustawy). Do hipoteki przymusowej przysługującej Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz. U. z 2012 r., poz. 761 ze zm.), dotyczącej hipoteki przymusowej.

W związku z ustanowieniem hipoteki przymusowej nie można zasadnie twierdzić, że długi Pańskiej matki w ZUS-ie są przedawnione. Jeśli na nieruchomości dłużnika ustanowiona została hipoteka przymusowa, zabezpieczająca spłatę nieuregulowanych składek ubezpieczeniowych, nigdy nie dochodzi do przedawnienia tego zobowiązania. Odrębna kwestią jest natomiast wyznaczenie terminu, w którym zobowiązanie w normalnym trybie uległoby przedawnieniu, gdyż po nadejściu tej daty ZUS może prowadzić skutecznie egzekucję tylko z obciążonego hipoteką przedmiotu majątkowego. Jak wynika z Pańskich informacji, w podanym wypadku mamy do czynienia z taką sytuacją upływu terminu równoważnego terminowi przedawnienia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonuje bowiem żadnych potrąceń z wypłacanego Pańskiej matce świadczenia rentowego, nie może tego skutecznie czynić.

Dziedziczeniu podlegają nie tylko prawa, lecz także obowiązki majątkowe zmarłego (spadkodawcy), co wynika wprost z treści przepisu art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: K.c.). W pierwszej kolejności powołane do spadku z ustawy są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych (art. 931 § 1 K.c.). Jeśli Pańska matka pozostawi niespłacone zobowiązania, zabezpieczone hipoteką przymusową przed przedawnieniem, wierzyciel (ZUS) będzie mógł prowadzić ewentualną egzekucję wyłącznie z obciążonego hipoteką przedmiotu majątkowego. Oznacza to, że bez względu na przyjęcie spadku wprost (bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe) czy też z dobrodziejstwem inwentarza (z ograniczeniem tej odpowiedzialności) nie będą mogły zostać zajęte Pańskie składniki majątku osobistego, a więc ruchomości, nieruchomości, prawa ani też ruchomości odziedziczone w spadku po ojcu, w całości lub w określonym udziale spadkowym.

Istotą hipoteki w ogólności jest możliwość zaspokojenia wierzyciela z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, j.t.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Bez względu na to, czy po nabyciu obciążonej nieruchomości tytułem dziedziczenia dokona Pan jej zbycia (odpłatnego lub nieodpłatnego), ZUS będzie mieć prawo dochodzić zaspokojenia z tego przedmiotu, nabywca ponosi zatem bezpośrednie ryzyko utraty nieruchomości, jeśli staje się jej właścicielem pomimo wpisu w dziale czwartym księgi wieczystej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Jak odrzucić spadek z długami?

Moja mama zmarła ponad rok temu, zaś tata – 5 tygodni temu. Wiem, że rodzice byli zadłużeni w paru bankach. Jak odrzucić spadek z...

Spadek a środki zgromadzone na OFE

Moja siostra zmarła, zostawiając po sobie kredyt do spłaty. Nie posiadała żadnych wartościowych rzeczy ani nieruchomości. Była panną, nie miała dzieci. Po...

Czy w razie śmierci męża dziedziczę jego długi?

Mąż jest nałogowym hazardzistą, w związku z czym ma bardzo wysokie długi . Czy w razie śmierci męża ...

Stwierdzenie nabycia spadku i spis inwentarza po przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Mój wujek będący w podeszłym wieku przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza po zmarłej siostrze – jest jedynym spadkobiercą...

Przyjęcie spadku po bracie który miał dług

W 2009 roku zmarł mój brat. Ja i siostra przyjęłyśmy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W skład spadku wszedł nasz rodzinny dom, do...

Odpowiedzialność za długi spadkowe ciotki

Prawie rok temu zmarła moja ciotka, która nie miała męża ani dzieci. Mieszkała ze swoją matką, a moją babcią, która ma obecnie 82 lata i żyje ze...

Zwrot zaległego czynszu od spadkobierców lokatora

Pół roku temu zmarł lokator mojego mieszkania, który od kilku lat nie płacił czynszu. Był nałogowym alkoholikiem. Opłaty za media ponosił ośrodek pomocy....

Kto spłaca długi zmarłego?

Dwa lata temu zmarła babcia, mama z niewiedzy nie odrzuciła spadku w ciągu 6 miesięcy. Tymczasem sytuacja wygląda tak, że babcia za życia brała...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »