Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie lokatorskiego prawa do lokalu z wkładem mieszkaniowym

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 2014-09-19

Sprawa dotyczy dziedziczenia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkaniowego wraz z wkładem. Mieszkanie to otrzymała w przydziale w 1968 r. pani X wraz z mężem. Po kilku latach (brak danych o rozwodzie) mąż nr 1 wyprowadził się, a jego miejsce zajął drugi mąż pani X. Pani X nie poinformowała spółdzielni o zmianach. W roku 2008 zmarła pani X, a jej drugi mąż w 2012 r. Postanowieniem sądu po zmarłej pani X dziedziczy jej mąż i mama. Po zmarłym mężu nr 2 – jego syn. Spółdzielnia twierdzi, że wkład mieszkaniowy dziedziczy mama pani X i pierwszy mąż tej pani. Wydaje mi się, że spółdzielnia się myli. Kto ma rację?

Skoro przydział lokalu nastąpił w 1968 r., to w celu ustalenia, czy spółdzielcze (lokatorskie) prawo do lokalu wraz z wkładem wchodziło w skład majątku wspólnego pani X z pierwszym mężem, należy zastosować obowiązujące wówczas przepisy.

I tak kwestię tę należy rozstrzygnąć w oparciu o ustawę z dnia 17 lutego 1967 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. 1961 r. Nr 12, poz. 61) oraz Kodeks rodzinny i opiekuńczy (zwany dalej K.r.io.) w brzmieniu obowiązującym w dacie przydziału.

Zgodnie z art. 138 ustawy „spółdzielcze prawo do lokalu może należeć tylko do jednej osoby, chyba że stanowi ono przedmiot wspólnego majątku małżonków (wspólność ustawowa)”.

W myśl art. 31 K.r.io. w ówczesnym brzmieniu „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek (wspólność ustawowa). Przedmioty majątkowe nie objęte wspólnością stanowią majątek odrębny każdego z małżonków”.

Co tworzyło dorobek małżonków określał art. 32 ówczesnego K.r.io. „dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. W szczególności stanowią dorobek małżonków:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę oraz za inne usługi świadczone osobiście przez któregokolwiek z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z odrębnego majątku każdego z małżonków”.

Natomiast przedmioty należące do majątku odrębnego zostały wyliczone w art. 33 K.r.io. w sposób następujący:

„Odrębny majątek każdego z małżonków stanowią:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) przedmioty majątkowe nabyte ze środków uzyskanych w zamian za przedmioty wymienione w dwóch punktach poprzedzających;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) przedmioty majątkowe służące do wykonywania zawodu, jeżeli zostały nabyte ze środków należących do odrębnego majątku małżonka wykonywającego ten zawód; nie dotyczy to jednak przedmiotów służących do prowadzenia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;

6) prawa niezbywalne;

7) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

8) wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub za inne usługi świadczone osobiście przez jednego z małżonków;

9) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

10) prawa autorskie twórcy, prawa twórcy wynalazku, wzoru lub projektu racjonalizatorskiego”.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż spółdzielcze prawo do lokalu wraz z wkładem wchodziło w skład majątku wspólnego małżonków (pani X i pierwsze męża). Powyższe potwierdza również orzecznictwo, w szczególności uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1974 r., sygn. akt III CZP 1/74, zawierająca wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania przepisów o podziale majątku wspólnego małżonków w wypadku, gdy w skład tego majątku wchodzi spółdzielcze prawo do lokalu. Sąd Najwyższy orzekł w sposób następujący:

„I. 1. O przynależności do majątku wspólnego małżonków spółdzielczego prawa do lokalu - zarówno takiego jak w spółdzielni mieszkaniowej, jak i takiego jak w spółdzielni budowlano-mieszkaniowej - nabytego w drodze przydziału wydanego przez spółdzielnię decyduje porównanie daty przydziału z datą powstania wspólności majątkowej między małżonkami (wspólność majątkowa). Mianowicie spółdzielcze prawo do lokalu, przyznane w drodze przydziału jednemu z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, stanowi przedmiot majątku wspólnego małżonków, chociażby wkład mieszkaniowy lub budowlany pochodził - w całości lub w części - z majątku odrębnego jednego lub obojga małżonków i został wpłacony przed powstaniem wspólności majątkowej. Wpłata ta stanowi nakład z majątku odrębnego jednego lub obojga małżonków na majątek wspólny.

2. Zasada powyższa nie dotyczy wypadku, gdy przydział mieszkania spółdzielczego został dokonany w następstwie wpłaty w wysokości odpowiadającej rynkowej wartości spółdzielczego prawa do lokalu. W takim wypadku spółdzielcze prawo do lokalu wchodzi do majątku odrębnego tego małżonka, który dokonał wpłaty. Jeżeli jednak taka wpłata pochodzi z majątków odrębnych obojga małżonków, spółdzielcze prawo do lokalu staje się przedmiotem ich majątku wspólnego.

II 1. Jeżeli przed powstaniem spółdzielczego prawa do lokalu w skład majątku wspólnego małżonków wchodzi wkład mieszkaniowy lub budowlany, sąd w sprawie o podział tego majątku może - stosownie do okoliczności - przyznać uczestnikom postępowania bądź wierzytelność z tytułu wkładu, bądź wkład. Regułą powinno być przyznanie wkładu temu małżonkowi, który sprawuje bezpośrednią pieczę nad dziećmi.

2. Jeżeli wspólność majątkowa ustała wskutek śmierci jednego z małżonków, orzeczenie o przydziale wkładu może być wydane na korzyść jednego ze spadkobierców tylko co do wkładu budowlanego. Jednak także co do tego wkładu regułą powinno być przyznanie pozostającemu przy życiu małżonkowi, jeżeli pod jego pieczą pozostają dzieci. Natomiast wkład mieszkaniowy może być przydzielony tylko drugiemu małżonkowi”.

Podsumowując, stanowisko spółdzielni w niniejszym sporze należy uznać za prawidłowe. Z chwilą bowiem ustania małżeństwa małżonków pani X i męża nr 1 w skład ich majątków odrębnych weszła 1/2 części wkładu mieszkaniowego (co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, tym samym po rozwodzie małżonkowie powinni podzielić się tym majątkiem po połowie).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Mieszkanie otrzymane w spadku

Moja żona zmarła w 1990 r. Spadek po niej stanowi połowa mieszkania, w którym razem mieszkaliśmy (jak rozumiem, druga połowa należy do mnie, jako...

Próba pozbawienia majątku spadkowego

Moi rodzice zmarli w 2007 r. i nie zostawili testamentu. Spadkiem po nich było mieszkanie. Wraz z siostrą notarialnie przyjęłyśmy spadek po...

Przekazanie w formie darowizny domu kupionego na kredyt

Chcę przekazać mojemu dziecku dom kupiony na kredyt hipoteczny (spłacam go ja). Jak takie zadłużenie ma się do spadku po mnie? Czy po mojej śmierci dziecko...

Testament na rzecz dwóch osób

Jestem samotną osobą, mam tylko ojca i brata mojej mamy (wuja). Dysponuję połową mieszkania (drugą tata) i innym mieszkaniem – moją własną...

Czy pieniądze pobrane z rachunku bankowego zmarłego należą do masy spadkowej?

Toczy się sprawa spadkowa po zmarłym rok temu tacie. Uprawnieni do spadku są: mama, ja oraz przyrodnia siostra (miała inną matkę). Moje pytanie dotyczy...

Możliwość odrzucenia spadku po ojcu

Mój ojciec zmarł 3 lata temu, ale dowiedziałem się o tym 1,5 roku temu. Nie utrzymywaliśmy ze sobą żadnych kontaktów od mojego dzieciństwa,...

Prawo do pieniędzy zmarłej babci

Kilka miesięcy temu zmarła moja babcia. Mieszkałem z babcią przez ok. 11 lat. Upoważniła mnie do odbioru jej renty. Dodatkowo zarządzałem gotówką...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »