Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie między rodzeństwem

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-10-22

Zmarła moja siostra, która była wdową. Nasi rodzice nie żyją, a siostra zostawiła swojego pełnoletniego syna. Dawniej wspomagałem siostrę finansową. Czy w tej sytuacji dziedziczę coś po siostrze? Gdzie szukać informacji, czy siostra pozostawiła testament?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

Jeśli Pana siostra nie sporządziła testamentu, to w grę wchodzić będzie dziedziczenie ustawowe.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Odpowiednio do przepisów Kodeksu cywilnego najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. w pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  2. dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy (gdy dziecko nie dożyło otwarcia spadku udział po nim obejmują jego zstępni);
  3. następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  4. w dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  5. dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  6. następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych);
  7. wreszcie pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  8. na samym końcu gmina lub Skarb Państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

Jak wynika z powyższego, jeśli zmarła nie pozostawiła testamentu, to cały spadek przypada jej synowi.

Pan nie będzie powołany do dziedziczenia, ponieważ pierwszeństwo przy dziedziczeniu mają dzieci i małżonek spadkodawcy.

W sprawie ewentualnego zachowku od siostrzeńca decydujące znaczenie ma art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek)”.

Powyższy przepis wskazuje, jakie osoby są uprawnione do zachowku. Są to wyłącznie zstępni (dzieci, wnuki itd.), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Nie ma możliwości ubiegania się o zachowek innych osób niż te wymienione w art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego, w tym również przez rodzeństwo.

Pan jako brat zmarłej nie jest osobą uprawnioną do zachowku po swojej siostrze.

Przedstawię teraz Panu kroki, które trzeba podjąć, aby wyjawić ewentualny testament.

Na wstępie pragnę zaznaczyć, że przepisy przewidują obowiązek złożenia testamentu przez osobę, która go posiada. Zgodnie bowiem z dyspozycją przepisu art. 646 Kodeksu postępowania cywilnego każda osoba, u której znajduje się testament, obowiązana jest złożyć go w sądzie spadku (czyli sądzie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy), gdy dowie się o śmierci spadkodawcy.

W przypadku testamentów notarialnych, zdeponowanych u notariusza, z wykonaniem przedmiotowego obowiązku nie będzie zapewne większego problemu. W pozostałych przypadkach, jeśli testament, o którym wiadomo, że został spisany, do sądu jednak nie wpływa, ten, kto bezzasadnie uchyla się od wykonania obowiązku jego przedłożenia, ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Ponadto sąd spadku może nałożyć na uchylającego się grzywnę.

Czasami mogą pojawić się jednak wątpliwości, czy testament w ogóle istnieje i gdzie się znajduje.

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę na treść art. 647 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym „w celu stwierdzenia, czy istnieje testament i gdzie się znajduje, sąd spadku może nakazać złożenie oświadczenia w tym przedmiocie, stosując odpowiednio tryb przewidziany do wyjawienia przedmiotów spadkowych”.

Powyższy przepis dotyczy postępowania o wyjawienie testamentu, umożliwiając sądowi spadku stwierdzenie, czy testament w ogóle istnieje oraz gdzie się znajduje, poprzez odebranie oświadczenia w tym przedmiocie od osoby, co do której istnieje pewne prawdopodobieństwo, że taki testament sama posiada lub wie, gdzie się on znajduje.

Nakazania złożenia oświadczenia co do tego, czy istnieje testament, a jeżeli tak, to gdzie się znajduje, sąd spadku dokonuje na wniosek lub z urzędu. Należy przyjąć, że owe nakazanie może nastąpić w stosunku do każdej osoby, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament się u niej znajduje, bądź że w ogóle wie o istnieniu testamentu.

Do postępowania o wyjawienie testamentu stosuje się odpowiednio przepisy art. 655-660 Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to m.in., że oświadczenie, o którym mowa w art. 647, winno być złożone na rozprawie, na którą należy wezwać wszystkich zainteresowanych, w tym osoby, w stosunku do których uprawdopodobniono, że u nich znajduje się testament, albo wiedzą o jego istnieniu i ewentualnie miejscu przechowywania.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż może Pan skierować do sądu rejonowego wniosek o wyjawienie istnienia testamentu, wymieniając w nim jako uczestników wszystkich potencjalnych spadkobierców, a także inne osoby, które mogą posiadać wiedzę odnośnie faktu sporządzenia testamentu przez spadkodawcę.

Sąd, jeśli uzna wniosek za uzasadniony, powinien wyznaczyć rozprawę, na którą wezwie wskazane przez Pana osoby do złożenia stosownego oświadczenia o posiadaniu bądź nie testamentu. Po wysłuchaniu zaś osoby, u której według uzyskanych wiadomości testament się znajduje, sąd wyda postanowienie nakazujące jej złożenie testamentu w wyznaczonym terminie, który to obowiązek, w razie potrzeby, może być przezeń następnie egzekwowany. Wniosek podlega stałej opłacie sądowej w kwocie 40 zł.

Natomiast w przypadku, gdy okaże się, iż testament w ogóle nie istnieje, wówczas w grę będzie wchodziło dziedziczenie ustawowe, według reguł przewidzianych w przepisach Kodeksu cywilnego, opisanych przeze mnie na początku niniejszej porady prawnej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »