Kategoria: Spadek

Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie po rodzicu – dopełnienie formalności

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-04-29

Jakie kroki prawne podjąć, aby dopełnić formalności spadkowych po śmierci ojca i przejąć spadek? Tato niedawno zmarł, był od 3 lat wdowcem, jego żona nie była moją matką. Nie mieli wspólnych dzieci, ale macocha miała córkę z poprzedniego małżeństwa. Nie było żadnego postępowania spadkowego po żonie ojca. Dziedziczę ja, bo córka macochy zrzeka się swojej części. Problem jest taki: pozostał samochód z wpisem w dowodzie na oboje małżonków (ojca i żonę) oraz konto w banku również na oboje małżonków. Jak sprawnie i niedrogo przeprowadzić dziedziczenie spadku po ojcu?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Skoro zmarł zarówno Pana ojciec jak i jego żona, zatem nie wystarczy, że przeprowadzi Pan sprawę spadkową po ojcu. Aby mieć dostęp do konta bankowego i móc przerejestrować na siebie samochód, musi Pan przeprowadzić sprawę spadkową również po żonie Pana ojca.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Aby uregulować sprawy spadkowe po zmarłych należy w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie spadkowe, czyli uzyskać potwierdzenie nabycia spadku.

Może Pan wybrać drogę notarialną lub sądową.

I. Postępowanie przed notariuszem

Do notariusza muszą stawić się wszyscy spadkobiercy osobiście, wówczas notariusz sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia. Obowiązkowym warunkiem przeprowadzenia postępowania spadkowego u notariusza jest osobiste stawiennictwo.

Wykaz dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia:

  1. akt zgonu spadkodawcy,
  2. numer PESEL spadkodawcy,
  3. odpisy skrócone aktów urodzenia spadkobierców lub odpisy skrócone aktów małżeństwa spadkobierców, którzy zawarli związek małżeński i zmienili nazwisko,
  4. testament spadkodawcy – jeżeli został sporządzony,
  5. od 20 lutego 2011 roku zgodnie z treścią ustawy z dnia 26 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 131, 1075) notariusze sporządzający akty poświadczenia dziedziczenia zawiadamiają sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta, w związku z powyższym na spadkobiercach ciąży obowiązek wskazania wszystkich nieruchomości, których właścicielem / współwłaścicielem / użytkownikiem wieczystym / współużytkownikiem wieczystym / uprawnionym / współuprawnionym był spadkodawca poprzez wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości i sądu, który tę księgę prowadzi.

Koszty związane z notarialnym poświadczeniem dziedziczenia zależą od liczby osób stających do aktu oraz od zakresu czynności dokonywanych przez notariusza i wynoszą za:

  1. protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu – 50 zł;
  2. protokół z przyjęcia lub odrzucenia spadku (jeżeli od dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) nie upłynęło sześć miesięcy, chyba że oświadczenia tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone)   - 50 zł od każdej osoby składającej oświadczenie;
  3. protokół dziedziczenia – 100 zł;
  4. akt poświadczenia dziedziczenia – 50 zł;
  5. wypisy - w zależności od ich liczby oraz liczby stron (strona – 6 zł).

W celu wyliczenia dokładnego wynagrodzenia notariusza za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia warto skontaktować się z konkretną kancelarią notarialną i po prostu poszukać najtańszej oferty.

II. Druga możliwość – postępowanie przed sądem

Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku w sądzie wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Jeżeli Pana ojciec i jego żona do śmierci mieszkali pod tym samym adresem, może Pan wnieść wniosek w imieniu obojga zmarłych.

We wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy podać:

  • oznaczenie właściwego wydziału cywilnego sądu rejonowego, do którego wniosek jest kierowany;
  • imię i nazwisko oraz dokładny adres wnioskodawcy;
  • wykaz uczestników postępowania, przez których rozumiemy wszystkie osoby powołane do dziedziczenia na mocy testamentu i ustawy, wraz z ich dokładnymi adresami zamieszkania;
  • tytuł „Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po [imię i nazwisko zamarłego]”;
  • w głównej części wniosku podać dane o spadkodawcy (imię i nazwisko, data śmierci, ostatnie miejsce zamieszkania, stan cywilny) oraz informację o tym, czy istnieje testament, wymienić spadkobierców.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet i mężczyzn zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

Odpisy aktów stanu cywilnego muszą być nie starsze niż sprzed 3 miesięcy.

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł (w przypadku wniosku o nabycie spadku po dwóch osobach – 100 zł).

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku.

Następnym krokiem będzie zgłoszenie nabycia spadku w urzędzie skarbowym.

Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez m.in. zstępnych (dzieci) i pasierbów jeżeli: zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Przyjmuje się w praktyce, że skoro – zgodnie z art. 95j ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. prawo o notariacie – zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, to na gruncie podatku od spadków i darowizn ww. termin liczyć należy również od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Zatem jeśli złoży Pan właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, to nie będzie Pan musiał płacić żadnego podatku. Jeśli nie złoży Pan w terminie takiego oświadczenia, to trzeba będzie się liczyć z zapłatą podatku.

Następnie powinien Pan porozmawiać z pozostałymi spadkobiercami (rozumiem, że w grę wchodzi tylko córka żony Pana ojca) na temat podziału spadku, najlepiej dogadać się w tej kwestii, żeby uniknąć długotrwałych procesów sądowych i kosztów z tym związanych. Samo bowiem stwierdzenie przez córkę żony Pana ojca, że zrzeka się spadku, nie wystarczy. Należy załatwić to prawnie poprzez przeprowadzenie działu spadku.

W pierwszej kolejności z punktu widzenia trybu działu spadku można wyróżnić drogę sądową oraz notarialną.

Jeżeli między Państwem nie będzie sporu co do sposobu dokonania działu spadku, ewentualnych rozliczeń itp., najprostszym, najszybszym, ale z kolei droższym sposobem jest umowny dział spadku – przeprowadzenie działu spadku w drodze umowy notarialnej u notariusza.

Koszty notarialne oblicza notariusz w zależności od tego, jaką stawkę przyjmie. Stawki określone są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28.06.2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

Maksymalna stawka taksy notarialnej jest zależna od wartości majątku podlegającego działowi i wynosi od wartości:

  • wartość majątku do 3000 zł – maksymalna opłata 100 zł,
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000zł,
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowiźnie więcej niż 7500 zł.

Powyższe kwoty są kwotami maksymalnymi, jakie może naliczyć notariusz. Do powyższych kwot notariusz doliczy 23% podatku VAT.

Drugim ze sposobów dokonania działu spadku jest droga sądowa – wchodzi w grę przeważnie wtedy, gdy występuje brak porozumienia między spadkobiercami co do sposobu działu spadku, takie postępowanie jest tańsze, ale też może dłużej trwać.

We wniosku o dział spadku (który składa się do sądu właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli tego nie można ustalić – ze względu na położenie majątku spadkowego) należy powołać:

  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia,
  • spis inwentarza,
  • jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują.

Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu.

W przypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy.

W postępowaniu spadkowym zarówno skład, jak i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, który dokonuje tego na podstawie wyjaśnień uczestników postępowania. Od prawidłowego ustalenia wartości majątku spadkowego zależy obliczenie wielkości poszczególnych sched spadkowych przypadających na rzecz poszczególnych współspadkobierców.

Sposób dokonania działu spadku:

Z punktu widzenia sposobu dokonania działu spadku, zarówno w trybie umownym, jak i spadkowym, można wyróżnić:

  • podział fizyczny spadku – podział w naturze,
  • przyznanie przedmiotów spadkowych jednemu spadkobiercy, z obowiązkiem spłaty pozostałych lub bez takiej spłaty,
  • podział cywilny – polega na sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład spadku i podziale uzyskanej w ten sposób sumy między współspadkobierców.

Wysokość opłaty sądowej w sprawie o dział spadku wynosi (zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):

  • 500 zł – od wniosku o dział spadku,
  • 300 zł – jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku,
  • 1000 zł – od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności,
  • 600 zł – od wniosku, jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności.

Reasumując, w Pana przypadku, jeśli będzie porozumienie między Panem a córką żony Pana ojca co do podziału spadku, pozostaje wniesienie stosownego wniosku o dział spadku do sądu (droga sądowa będzie tańsza) lub wizyta u notariusza, który sporządzi odpowiedni akt notarialny. Wystarczy, że córka żony Pana ojca poda we wniosku do sądu lub stwierdzi przed notariuszem, że swoje udziały w spadku przekazuje Panu, bez żadnych spłat z Pana strony. Dopiero wówczas, gdy stanie się Pan jedynym spadkobiercą zarówno po żonie Pana ojca jak i po ojcu, będzie mógł Pan mieć wyłączny dostęp do konta bankowego zmarłych i stanie się Pan jedynym właścicielem samochodu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy można wyłączyć z dziedziczenia wybrane osoby?

Chciałabym wraz z mężem za życia załatwić sprawy spadkowe. Nie mamy dzieci. Mąż ma dwie siostry i ojca. Nie chcielibyśmy, aby w przypadku śmierci męża...

Jak zachować majątek dla dzieci po ponownym zawarciu związku małżeńskiego?

Jak zachować majątek dla dzieci po ponownym zawarciu związku małżeńskiego? Chodzi o majątek mój i mego partnera. Czy zgromadzony przeze mnie...

Czy spadek wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków?

Żona chce wziąć rozwód. W czasie naszego małżeństwa zmarli moi rodzice. Czy spadek po nich należy się obojgu małżonkom, czy jest wyłącznie moją...

Dziedziczenie ustawowe – wielu spadkobierców

Rodzice zmarli (ojciec w 1968, matka w 1997), nie pozostawiając testamentu. Pozostawili dom i kilkanaście hektarów ziemi. Mieli sześcioro dzieci,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »