Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie testamentowe a zachowek

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2013-05-24

Niedawno zmarła moja babcia, która zapisała spadek swojej córce (mojej cioci). Mój ojciec zmarł kilka lat przed babcią. Wraz z siostrą otrzymałyśmy niedawno decyzję z sądu, że odziedziczyłyśmy po 1/2 spadku, który dostałby ojciec. Skoro dziedziczenie było testamentowe na rzecz cioci, to czy chodzi o zachowek, który przysługiwałby ojcu? Jeśli nie chcemy się o niego ubiegać, to musimy zwracać się do urzędu skarbowego czy tylko do sądu?

Oczywiście chodzi o prawo Pań do zachowku. Nie prawo taty do zachowku, ale właśnie Pani i siostry. Sąd musiałby ustalić, kto jeszcze byłby uprawniony do dziedziczenia po Pani babci, gdyby dziedziczenie odbyło się na podstawie ustawy, a nie testamentu.

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobiercą zostaje się z chwilą otwarcia spadku. Grupy dziedziczących z ustawy ustalone zostały w odpowiedniej kolejności w Kodeksie cywilnym (K.c.). Co ważne, nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.

Zgodnie z art. 931 K.c.:

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.

Zatem w opisanym przez Panią przypadku, gdyby babcia nie sporządziła testamentu, to do dziedziczenia po niej uprawniony byłby Pani ojciec i ciocia. Każde z nich miałoby 1/2 w majątku spadkowym. Ponieważ Pani ojciec nie dożył otwarcia spadku, to w jego miejsce wchodziłyby Pani z siostrą. Ponieważ Panie także dziedziczyłyby po 1/2 w miejsce ojca, to udział Pań, jaki przypadałby po babci, wynosiłby 1/4 jej majątku.

Zachowek, o który Pani pytała, ma na celu zabezpieczenie interesów osób najbliższych w sytuacji, gdyby cały majątek został przekazany w drodze testamentu osobie trzeciej. Zgodnie z art. 991 K.c.:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Zatem Panie, jako osoby wchodzące w miejsce ojca i jednocześnie zaliczające się do grona zstępnych babci, jesteście uprawnione do zachowku, który wynosiłby 1/2 z 1/4 majątku babci w przypadku każdej z Pań. O zachowek, czyli sumę pieniężną odpowiadającą wartości udziału, możecie Panie zwrócić się do cioci. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

Żądanie zachowku od cioci jest właściwie niezależne od dziedziczenia przez Panie po ojcu. Tak więc wystąpienie lub nie z roszczeniem o zachowek nie wpływa na obowiązki podatkowe z tytułu dziedziczenia. Musicie zatem Panie zgłosić dziedziczenie do urzędu skarbowego. Proszę sie nie obawiać, dziedziczenie pomiędzy najbliższymi zwolnione jest z podatku, jednak aby ze zwolnienia takiego skorzystać, należy dopełnić obowiązku zgłoszenia dziedziczenia. W urzędzie skarbowym zostaną Panie poinstruowane, jakie dokumenty należy wypełnić i jakie wartości wpisać do zgłoszenia, aby właściwie wypełnić swój obowiązek.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Dziedziczenie po dziadku

Sprawa dotyczy dziedziczenia po dziadku . Nasz dziadek zmarł kilka miesięcy temu, był wdowcem. Miał jedną córkę, naszą mamę, która zmarła...

Zmarli rodzice i dziedziczenie

Nasi (moi i dwóch braci) rodzice zmarli sześć lat temu. Jeden z braci mieszkał z rodzicami. Ich wolą był podział majątku równo między...

Kto będzie powołany do dziedziczenia spadku?

Kto będzie powołany do dziedziczenia spadku? Mój mąż ma brata i siostrę. Brat, mąż i ja mieszkamy w Anglii, zaś siostra w Polsce na tzw....

Jak interpretować zapis testamentowy?

Mama zostawiła testament, w którym cały majątek zostawiła bratu. Jest w nim jednak zdanie, które mówi, że mieszkanie mamy po jej śmierci powinno zostać...

Dziedziczenie po zmarłym który został ukarany za niezapłacenie podatku

Mój teść zmarł w tym roku. Został ukarany za niezapłacenie podatku od sprzedaży mieszkania. Był pewny, że skorzystał z ulgi meldunkowej na zakup...

Wydziedziczenie w testamencie a prawo do zachowku

Moi rodzice posiadają dom, który w przyszłości będzie należał do mnie. Wiem, że jest już napisany testament. Mam brata, który od ok. 20 lat nie interesuje...

Dochodzenie roszczenia o zapłatę zachowku

Moja babcia przed śmiercią przekazała mi aktem notarialnym mieszkanie. Babcia miała cztery córki. Teraz jedna z nich złożyła wniosek...

Zmniejszenie zachowku o wartość książeczki mieszkaniowej

Rodzice za życia założyli mojemu bratu książeczkę mieszkaniową. Wykorzystał jej wkład, gdy kupował mieszkanie. Ja miałam dostać mieszkanie po rodzicach....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »