Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie z testamentu a konieczność odszukania dzieci ojczyma

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-11-05

Mama zapisała mi w testamencie mieszkanie, którego współwłaścicielem był jej drugi mąż. On też napisał testament i swoją część zapisał na mnie. Mama zmarła rok temu, ojczym 6 lat temu. Mama wyszła ponownie za mąż w podeszłym wieku, jej mąż był też wdowcem, miał dzieci, ale nie wiem jakie, nie poznałem ich i nie mam pojęcia, czy żyją i gdzie mieszkają. Chciałbym załatwić sprawy spadkowe, ale nie wiem, od czego zacząć. Mam siostrę i brata, którzy nie zostali wymienieni w testamentach.

Zgodnie z § 1 art. 922 Kodeksu cywilnego (K.c.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.

Skoro został Pan jako jedyny spadkobierca wskazany zarówno w testamencie po mamie jak i po Pana ojczymie, to z chwilą śmierci rodziców został Pan jedynym właścicielem nieruchomości. Nie musi martwić się Pan pozostałymi spadkobiercami, ponieważ oni nic ani po mamie, ani po ojczymie nie dziedziczą. Liczy się bowiem to, co zostało wskazane w testamentach mamy i ojczym, a wynika z nich, że to Panu przypadł cały spadek jako jedynemu spadkobiercy testamentowemu. Jednakże pozostali spadkobiercy muszą zostać powiadomieni o sprawie spadkowej, którą trzeba będzie przeprowadzić, aby stał się Pan pełnoprawnym właścicielem odziedziczonego majątku i tutaj właśnie może pojawić się problem, jeżeli nie wie Pan nie tylko, gdzie mieszkają dzieci ojczyma, ale czy nadal żyją.

Jakie kroki powinien Pan teraz jako spadkobierca podjąć, aby uregulować całą sprawę? Po pierwsze, aby uregulować prawnie kwestię dziedziczenia powinien Pan złożyć w sądzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po mamie oraz po ojczymie wraz z wnioskiem o otwarcie i ogłoszenie testamentów. Jeżeli w chwili śmierci mieli oni ten sam adres zamieszkania, wówczas może Pan założyć jedną sprawę w sądzie po obydwu rodzicach.

Sądem właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Jeżeli mama i ojczym mieszkali przed śmiercią w innych miejscach, to musi Pan założyć dwie sprawy spadkowe, oddzielnie po matce i oddzielnie po ojczymie w dwóch różnych sądach rejonowych właściwych ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłych.

Wniosek taki powinien zawierać:

  • imię, nazwisko i adres osoby składającej wniosek (wnioskodawca) oraz imiona, nazwiska i adresy potencjalnych spadkobierców ustawowych (uczestnicy postępowania);
  • imię i nazwisko zmarłego, datę i miejsce (miejscowość) jego śmierci oraz jego ostatnie miejsce stałego zamieszkania;
  • akt zgonu oraz inne akty stanu cywilnego wskazujące na pokrewieństwo ze zmarłym osób wskazanych we wniosku jako spadkobierców.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet i mężczyzn zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).
  • testamenty

Do wniosku należy również dołączyć odpisy wniosku w ilości odpowiadającej liczbie uczestników postępowania. Odpisy aktów stanu cywilnego – muszą być nie starsze niż sprzed 3 miesięcy.

Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł. Jeżeli składałby Pan wniosek jednocześnie po matce i ojczymie, to opłata wyniesie 100 zł.

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostaje wskazany spadkobierca lub spadkobiercy.

Problemem, jak już wcześniej wspomniałam, może być to, że nie zna Pan dokładnych namiarów na pozostałych spadkobierców głównie od strony Pana ojczyma. Jednakże przepisy prawa przewidują postępowanie w takich sytuacjach.

Musimy tutaj rozróżnić dwie sytuacje:

  1. Albo osoby te są znane Panu z imienia i nazwiska, ale nie jest znane ich miejsce pobytu – wówczas ustanawia się kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu. Zgodnie z art. 143 K.p.c. „jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe, wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający”. Kuratora można jednak ustanowić tylko wtedy, kiedy znane jest imię i nazwisko danej osoby i jest Pan pewien, iż ta osoba w ogóle żyje.
  2. Albo też w ogóle nie wiadomo, kto jest spadkobiercą, nie tylko gdzie mieszka, ale nie znamy też imienia, nazwiska, nie wiadomo, czy żyje, czy nie. W takim wypadku właściwą instytucją jest tzw. poszukiwanie spadkobierców przez ogłoszenie.

Zgodnie z przepisami postępowania cywilnego sąd ma obowiązek wezwać spadkobierców przez ogłoszenie, gdy nie zna ich danych. Ogłoszenie należy zamieścić w piśmie poczytnym na terenie kraju i podać publicznie do wiadomości w miejscu ostatniego zamieszkania spadkodawcy w sposób i w tym miejscu przyjęty. Pismem poczytnym na całym obszarze Państwa jest dziennik lub czasopismo w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24) rozpowszechniane (kolportowane) na terenie całego kraju. Zarazem pismo to powinno mieć duży nakład, umożliwiający dotarcie ogłoszenia do jak najszerszej publiczności.

Pismem, o jakim mowa, jest więc pismo spełniające trzy kryteria:

  1. poczytności, czyli wyrażanego w procentach zasięgu czytelnictwa danego pisma,
  2. ogólnokrajowości, czyli terytorialnej równomierności czytelnictwa, oraz
  3. powszechności, czyli społecznej równomierności czytelnictwa.

Chodzi zatem o pisma czytane przez możliwie największą liczbę mieszkańców kraju, możliwie równie często we wszystkich regionach oraz we wszystkich kategoriach społeczno-demograficznych. Jest też istotne, żeby pismo było zdatne do zamieszczania ogłoszeń, co eliminuje np. pisma satyryczne, bulwarowe czy brukowe. Nie ma natomiast znaczenia kryterium częstości ukazywania się pisma (dziennik, tygodnik czy miesięcznik).

Obecnie za pisma poczytne na całym obszarze Państwa – w rozumieniu art. 674 § 1 – można uznać np.: „Gazetę Wyborczą”, „Rzeczpospolitą”, „Super Express”, „Wprost”, „Politykę”. Należy zatem przyjąć, że publikowanie ogłoszeń np. w pismach środowiskowych (prawniczych, wyznaniowych), nie spełnia wymagań stawianych w omawianym przepisie. Tymczasem wybór właściwego pisma ma – z punktu widzenia zagwarantowania praw spadkobierców – bardzo istotne znaczenie i może rzutować nawet na ważność postępowania (art. 379 pkt 5).

Zgodnie z art. 675 po upływie sześciu miesięcy od daty ogłoszenia sąd wyznaczy w celu rozpoznania zgłoszonych żądań rozprawę, na którą wezwie także osoby, które zgłosiły żądanie i podały miejsce zamieszkania. Z kolei zgodnie z art. 676, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo, zgłosiwszy je, nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały wykazane, a w ich braku – przez Skarb Państwa jako spadkobiercę ustawowego.

We wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy złożyć wniosek o zamieszczenie ogłoszenia w prasie. Sąd wówczas przeprowadzi taką procedurę a po 6 miesiącach wyda postanowienie w temacie stwierdzenia nabycia spadku. Sąd ogłoszenie zamieszcza sam, jednakże Pan będzie musiał ponieść koszty tego ogłoszenia (zwykle jest to suma ok. 1000 zł).

Jeżeli będzie Pan już w posiadaniu prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego, że nabył Pan spadek na podstawie testamentu po matce jak i po ojczymie, wówczas może Pan dokonać odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej nieruchomości i stanie się Pan jej jedynym właścicielem.

W niniejszej sprawie zasadne byłoby sporządzenie odpowiednich pism do sądu. Nasz serwis świadczy takie usługi, jeżeli byłby Pan zainteresowany. Ponadto prawnicy z naszego serwisu (radcowie prawni oraz adwokaci) świadczą także usługi reprezentacji w postępowaniu przedsądowym, sądowym, ubezpieczeniowym i przed organami administracji publicznej i sądami administracyjnymi w większości rejonów kraju.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Testament małżonki

Zmarła żona w odręcznym testamencie przepisała wszystko na mnie z pominięciem synów, a moich pasierbów. Czy to jest zgodne z prawem?...

Testament u notariusza

Jestem 30 lat po ślubie. Mamy troje dzieci. Nasz dom wybudowaliśmy z mężem na jego działce otrzymanej w spadku po dziadkach jeszcze przed naszym...

Stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu

Zmarła ciotka, która na podstawie testamentu powołała do spadku moją żonę. Ciotka nie była zamężna i nie miała dzieci. Co należy zrobić, aby sąd...

Dziedziczenie z testamentu a konieczność odszukania dzieci ojczyma

Mama zapisała mi w testamencie mieszkanie, którego współwłaścicielem był jej drugi mąż. On też napisał testament i swoją część zapisał na mnie. Mama...

Jak potwierdzić prawnie ustalenia na wypadek śmierci?

Moja siostra posiada działkę budowlaną, na której jest budowany hotel, kilka samochodów zarejestrowanych na firmę oraz na siebie, a także dom. Jest...

Testament sporządzony przed kierownikiem USC

Protokół z oświadczenia ostatniej woli przez spadkodawcę został sporządzony przed kierownikiem USC w 2007 r., spadkodawczyni zmarła 17.11.2014 r....

Zabezpieczenie małżonka na wypadek śmierci

Mam drugiego męża, nie mamy wspólnych dzieci, ale z poprzedniego małżeństwa ja mam dwie córki. Przysługuje mi spółdzielcze własnościowe prawo do...

Siostrzenic spadkobiercą, czy coś się należy drugiemu siostrzeńcowi?

Zmarła siostra mojej many, była bezdzietną wdową. Zostawiła testament, w którym uczyniła mnie swoim spadkobiercą co do całego majątku. Mam jeszcze...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »