Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nabycie spadku po zmarłej matce

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2013-07-25

Rodzina wniosła sprawę do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej matce, która nie zostawiła testamentu. Każdy z pięciu spadkobierców otrzymał 1/5 majątku, w którego skład wchodzi gospodarstwo i działka. Od czego zacząć załatwianie formalności związanych ze spadkiem? W jaki sposób podzielić grunt, aby każdy ze spadkobierców mógł dysponować swoją częścią niezależnie od innych? Czy będziemy musieli zapłacić podatek? Kiedy założyć księgę wieczystą?

Dla niektórych spadkobierców data uprawomocnienia się postanowienia sądu jest datą początkową dla zgłoszenia spadkobrania do urzędu skarbowego w celu uzyskania zwolnienia z podatku od spadku.

Według art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn:

„1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

2. Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

3.W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

4.Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego”.

Jak wynika z tego przepisu, małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (dziadkowie), pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha są zwolnieni od podatku, o ile dokonają zgłoszenia spadkobrania w ciągu sześciu miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Dotyczy to spadków otwartych (data śmierci spadkodawcy – matki) po dniu 31 grudnia 2007 r.

Inni spadkobiercy niż wskazani powyżej powinni zgłosić fakt spadkobrania w ciągu 14 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu. Oni nie korzystają z całkowitego zwolnienia i są opodatkowani na zasadach ogólnych.

Nieruchomość ma obecnie pięciu współwłaścicieli. Aby każdy z nich mógł samodzielnie dysponować swoją częścią, konieczne jest dokonanie formalności związanych z działem spadku oraz zniesieniem współwłasności nieruchomości. Można to zrobić w sądzie na wspólny i zgodny wniosek lub na wniosek jednego ze spadkobierców. Sąd wydaje w tym zakresie postanowienie.

Druga ewentualność to zawarcie umowy działu spadku i zniesienia współwłasności u notariusza.

W obydwu przypadkach niezbędny byłby podział nieruchomości na działki w taki sposób, by wszyscy byli zadowoleni. Byłaby to propozycja sposobu zniesienia współwłasności. Najlepiej byłoby, gdyby w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności powstało sześć działek. Warto zlecić to geodecie, by załatwił wszystkie formalności, uzyskał niezbędne zgody oraz zgłosił zmiany do ewidencji gruntów.

Jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej, można ją założyć obecnie dla całej nieruchomości i wpisać do niej pięciu współwłaścicieli. Po dziale spadku i zniesieniu współwłasności w sądzie czterech współwłaścicieli złoży wnioski o odłączenie swojej działki z istniejącej księgi i założenie nowej księgi celem wpisania do niej swojej działki, ewentualnie po dokonaniu działu spadku i zniesieniu współwłasności każdy założy księgę dla swojej działki. W tym ostatnim przypadku w umowie zniesienia współwłasności notariusz powinien zawrzeć wnioski o odłączenie poszczególnych działek z istniejącej księgi i założenie dla niej nowej księgi (pobierze stosowne opłaty, a spadkobiercy poczekają na zawiadomienie z sądu o założeniu księgi wieczystej i dokonanych w niej wpisach).

Jeżeli w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności każdy otrzyma tyle, ile wynosi jego udział, nie powstanie z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kolejność formalności związanych ze spadkiem jest więc następująca:

  1. zgłoszenie do urzędu skarbowego;
  2. podział nieruchomości na sześć części (działek może być więcej) poprzez zlecenie tego geodecie;
  3. wybór – sądowy lub notarialny dział spadku i zniesienie współwłasności;
  4. dokonanie działu i zniesienie współwłasności;
  5. założenie ksiąg wieczystych i wnioski o wpisy prawa własności dla poszczególnych spadkobierców.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Mieszkanie w testamencie od dziadka i żądanie zachowku przez syna

Mój dziadek przed śmiercią sporządził testament, ponieważ chciał, żebym odziedziczyła jego kawalerkę. Mieszkanie wykupił dziadek, ale to ja dałam mu...

Umowa spadkobierców

Ja i mama odziedziczyłyśmy spadek po tacie. W skład spadku wchodzą m.in. środki finansowe – pieniądze na kontach, lokaty w obcych walutach, akcje i...

Uchylenie stwierdzenia nabycia spadku

Mój mąż zmarł kilkanaście lat temu, a jego wujek w ubiegłym roku. Ponieważ po wujku powinien dziedziczyć mąż, w jego miejsce wstąpił nasz syn. Mój...

Wystąpienie do sądu o stwierdzenie nabycia spadku

Kilka lat temu zmarł mój ojciec. Po jego śmierci uzyskaliśmy z sądu stwierdzenie o nabyciu spadku w postaci części mieszkania (ja, moja mama i...

Jak napisać wniosek o dział spadku i jakie dokumenty załączyć?

Moja siostra, która była panną, niedawno zmarła. Wraz z mamą potwierdziliśmy u notariusza nabycie spadku. Chcemy wystąpić do sądu z wnioskiem o...

Współwłasność konta a dział spadku

Jakiś czas temu zmarła moja mama, która posiadała własne konto bankowe, do którego dopisała mnie jako współwłaściciela ....

Próba pozbawienia majątku spadkowego

Moi rodzice zmarli w 2007 r. i nie zostawili testamentu. Spadkiem po nich było mieszkanie. Wraz z siostrą notarialnie przyjęłyśmy spadek po...

Sprawa w sądzie o podział mieszkania po babci

Moja babcia zmarła kilka lat temu, miała mieszkanie. Jej syn, a nasz tata też nie żyje. Ja i brat dostaliśmy wezwanie do sądu na sprawę...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »