Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Gdy wnuk dziedziczy w zbiegu z dziećmi zmarłego

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-01-20

Miesiąc temu zmarła moja mama. Przez ostatnie dwa miesiące opiekowała się nią moja siostra, która nawet nie zawiadomiła mnie o pogrzebie. W tych ostatnich dniach życia mamy siostra musiała na niej wymusić spisanie testamentu na moją niekorzyść. Nie znam jego treści, ale poinformowano mnie, że wszystko dziedziczy wnuk (syn siostry). Mój ojciec zmarł 14 lat temu, nie zostawił testamentu, a ja nie zrzekałam się po nim spadku. Jeżeli więc dom został przepisany przez mamę na wnuka, a tata nie zostawił testamentu, to chyba coś jednak dziedziczę po ojcu w zbiegu z wnukiem, czy tak? Proszę o wyjaśnienie!

Zatem 14 lat temu zmarł Pani ojciec, a w tym roku zmarła Pani mama. Zmarły ojciec na wypadek swojej śmierci nie zostawił testamentu, a więc po jego śmierci mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym.

Stosownie do art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku”.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że spadek po ojcu nabyła Pani mama, Pani oraz Pani siostra, każda po 1/3 udziału w spadku.

W skład spadku po ojcu wszedł udział w majątku wspólnym małżeńskim, który zgodnie z domniemaniem zawartym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wynosi 1/2, oraz jego majątek osobisty.

Tak więc w chwili obecnej współwłaścicielami wszystkich przedmiotów, które wchodziły w skład spadku po ojcu, są Pani, Pani siostra oraz wnuk zmarłej mamy (ponieważ jak wynika z opisu sprawy Pani mama w całości do spadku po swojej śmierci powołała wnuka, dziedziczy on zatem majątek, który mama odziedziczyła po ojcu + majątek który został po jej śmierci).

Aby jaśniej przedstawić, czym jest majątek osobisty, a czym majątek wspólny małżeński, podaję poniżej przepisy stosownej ustawy. Mianowicie jak podaje Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.o.):

„Art. 31. § 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.)”.

„Art. 33. Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Z przepisów tych wynika, że jeśli dom, o którym wspomina Pani w pytaniu, został nabyty przez Pani rodziców w czasie trwania małżeństwa, to wchodzi on do majątku wspólnego małżeńskiego rodziców, czyli każdemu z małżonków należało się po 1/2 udziału w nieruchomości. Tak więc jeśli Pani ojciec był na dzień śmierci współwłaścicielem nieruchomości, a Pani nie odrzucała po nim spadku ani też nie zrzekła się praw do spadku (np. na rzecz mamy), to obecnie ma Pani udział w tej nieruchomości na podstawie spadkobrania po ojcu. W każdym bądź razie warto sprawdzić księgę wieczystą nieruchomości, czy faktycznie Pani ojciec na dzień śmierci posiadał udział w nieruchomości. O ile ten fakt się potwierdzi, to będzie Pani mogła wystąpić o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu oraz dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności i domagać się np. spłaty Pani udziału w nieruchomości.

Co się tyczy śmierci Pani mamy, to jest Pani osobą uprawnioną do zachowku, którego może Pani dochodzić od spadkobiercy testamentowego w ciągu 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu. Tylko w sytuacji gdyby została Pani przez mamę wydziedziczona, utraciłaby Pani prawo do żądania zachowku po mamie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Ustanowienie bratanka jedynym spadkobiercą

Wujek przepisał mi (czyli bratankowi) w testamencie swój dom, czyniąc mnie jedynym spadkobiercą. Wydziedziczył swoje córki, z którymi od lat nie...

Gdy spadkobierca testamentowy chce podzielić się spadkiem z osobą pominiętą

Istnieje testament zmarłej kobiety, która wszystko, co posiadała, zapisała swojej wnuczce. W skład spadku wchodzą oszczędności, połowa mieszkania...

Zabezpieczenie darowizny od dziadków

Moi eksteściowie chcą przepisać moim dzieciom, a swoim jedynym wnukom, nieruchomość, która jest wystawiona do sprzedaży, więc może być to...

Ubieganie się o zachowek przez osobę niezdolną do pracy

Jakiś czas temu zmarła moja żona. W testamencie przekazała cały spadek na rzecz swojej bratanicy. Ja nie figuruję w tym zapisie. Od 10 lat jestem na...

Czy bratanica jest osobą uprawnioną do zachowku po wujku?

Czy ja jako bratanica mogę wystąpić o zachowek po zmarłym wujku?

Rodzeństwo z ustawy nie dziedziczy po sobie

Przed 18 laty zmarła moja mama, a jej mąż 4 lata temu. Mąż mamy był osobą samotną, gdyż nie ożenił się już drugi raz, nie miał swoich dzieci,...

Czy dalszej rodzinie należy się zachowek?

W 1987 roku zmarł mąż mojej ciotki. Obecnie myślimy o przeprowadzeniu sprawy spadkowej. Jakie przepisy będą obowiązywać, czy te z 1987 roku? Czy...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »