Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Główne zasady dziedziczenia

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-01-07

Mój ojciec zmarł nagle, był rozwiedziony z moją matką. Z tego małżeństwa jest nas trójka rodzeństwa. Wszyscy już jesteśmy dorośli. Ojciec od kilkunastu lat miał konkubinę, z którą mieszkał i która urodziła mu dziecko (jeszcze niepełnoletnie). Moje pytanie: jakie w takim przypadku są zasady dziedziczenia majątku po ojcu? Jakie prawa mają dzieci pełnoletnie, a jakie prawa ma dziecko niepełnoletnie? Czy kobieta, z którą był w konkubinacie, dziedziczy po ojcu, czy tylko jej dziecko? Czy coś dziedziczą: matka ojca (moja babcia), jego rodzeństwo i była żona?

Według prawa polskiego dziedziczenie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Dziedziczenie spadku może odbywać się wyłącznie na podstawie ustawy lub na mocy testamentu.

Jeżeli Pani ojciec zmarł, nie pozostawiając testamentu, to miało miejsce dziedziczenie ustawowe.

Stosownie do art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku”.

Z uwagi na to należy stwierdzić, że spadek po zmarłym nabyli jego troje dzieci z pierwszego małżeństwa i nieletnie dziecko z nieformalnego związku, każdy po 1/4 udziału w spadku.

Konkubina nie dziedziczy po swoim partnerze w sytuacji dziedziczenia ustawowego. Konkubent nie zalicza się do kręgu spadkobierców ustawowych, a więc konkubina zmarłego nie dziedziczy po Pani ojcu. Konkubina będzie jedynie ustawowym przedstawicielem dziecka w sprawie spadkowej (stwierdzenia nabycia i działu spadku).

Reasumując, w chwili obecnej współwłaścicielami wszystkich przedmiotów, które należały do spadkodawcy, jest 4 dzieci zmarłego, każdy po 1/4 udziału.

Sytuacja prawna dzieci nie jest uzależniona od tego, czy urodziły się w czasie trwania związku małżeńskiego rodziców, czy poza takim związkiem. W jednym i w drugim przypadku dziedziczą w częściach równych i mają równe prawa przy podziale majątku.

Dział spadku w drodze umowy możliwy jest jedynie, gdy istnieje zgodna wola współspadkobierców. W razie jej braku dokonuje go sąd. Zgoda musi istnieć nie tylko co do dokonania samego działu, ale także co do tego, w jaki sposób ma być dokonany.

Sąd może dokonać działu spadku na trzy sposoby:

  1. Przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku, co oznacza, że poszczególne przedmioty zostają podzielone i przyznane spadkobiercom według wielkości ich udziałów w spadku. Jeżeli nie doprowadzi to do zniszczenia rzeczy, można również podzielić pojedynczą rzecz wchodzącą w skład spadku. W ramach tego podziału dopuszczalne jest ustalenie dopłat na rzecz niektórych spadkobierców, jeżeli nie da się podzielić spadku tak, aby wartość przedmiotów przyznanych spadkobiercą była równa udziałowi w spadku.
  2. Przez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo kilku spadkobiercom z ustaleniem obowiązków spłat na rzecz pozostałych spadkobierców.
  3. Przez podział cywilny składników majątkowych, co oznacza sprzedaż majątku spadkowego i podział uzyskanych ze sprzedaży środków pomiędzy spadkobierców według wielkości ich schedy spadkowej.

Spadek po zmarłym nabyło wyłącznie jego troje dzieci z pierwszego małżeństwa i nieletnie dziecko z nieformalnego związku, każdy po 1/4 udziału w spadku.

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, który zawiera główne zasady dziedziczenia, najbliżsi krewni zostają powołani do spadku z mocy ustawy w następującej kolejności:

  1. W pierwszej kolejności dzieci i małżonek spadkodawcy;
  2. Dalej małżonek spadkodawcy, dzieci i wnuki spadkodawcy;
  3. Następnie małżonek i rodzice spadkodawcy (gdy nie ma dzieci i wnuków);
  4. W dalszej kolejności rodzice spadkodawcy (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków);
  5. Dalej jeden rodzic i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni) (gdy nie ma małżonka, dzieci i wnuków, a drugi rodzic nie żyje);
  6. Następnie dziadkowie (gdy nie ma innych bliższych krewnych);
  7. Pasierbowie (gdy nie żyją dziadkowie spadkodawcy);
  8. Na samym końcu gmina lub Skarb państwa (gdy nie ma nawet pasierbów).

Małżonek dziedziczy z ustawy, jeżeli pozostawał ze spadkodawcą w związku małżeńskim w chwili otwarcia spadku, a więc gdy w chwili śmierci spadkodawcy jego małżeństwo zostało prawomocnie unieważnione lub rozwiązane przez rozwód, jego były małżonek nie dziedziczy. Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, także gdy w chwili otwarcia spadku małżonkowie pozostawali w prawomocnie orzeczonej separacji.

Obecnie w sprawie trzeba będzie stwierdzić nabycie spadku po zmarłym, a następnie wystąpić o dział spadku i rozliczyć się z urzędem skarbowym.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy można dziedziczyć po kuzynie?

Mój kuzyn jest śmiertelnie chory, jest osobą samotną i bezdzietną. Jego rodzice i inni krewni nie żyją. Żyję tylko ja – kuzynka...

Przeprowadzenie postępowania spadkowego bez udziału mamy

Miesiąc temu zmarł mój ojciec. Spadkobiercami są: mama, ja i siostra. Mama po śmierci ojca przeżywa załamanie, ma problemy z odróżnieniem fikcji...

Czy w razie śmierci męża do spadku dojdzie jego rodzeństwo?

Mój mąż odziedziczył dom po rodzicach, w którym mieszkamy od ślubu. Nie mamy dzieci. Czy w razie śmierci męża do spadku dojdzie jego rodzeństwo?...

Czy trzeba przeprowadzać postępowanie spadkowe?

Dwa miesiące temu zmarł mój mąż. Wspólnie byliśmy właścicielami mieszkania i działki. Mam trzy pełnoletnie córki, które chętnie wyrzekną się...

Zasady dziedziczenia po mamie i jej drugim mężu

Moja mama zmarła kilka miesięcy temu. Jej mąż zmarł dwa lata wcześniej. Oboje byli współwłaścicielami mieszkania. Mąż mojej mamy miał dwoje dzieci...

Przejście spadku na zstępnych

Trzy siostry dziedziczą ustawowo po zmarłej bratanicy. Czy odrzucenie spadku przez jedną z sióstr spowoduje dziedziczenie po niej przez jej dzieci?

Testament po zmarłym i spadkobierca ustawowy

Należę do spadkobierców ustawowym zmarłej. Okazało się jednak, że przed śmiercią poczyniła ona ustny testament, część majątku przekazując swoim...

Podejrzenie podrobienia podpisu zmarłego w celu wypłaty środków z konta

W 2012 r. zmarł mój ojciec. Jestem jedynym jego spadkobiercą, co zostało stwierdzone na mocy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Dowiedziałem...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »