Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ile wyniesie zachowek dla siostry, która nie otrzymała darowizny?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-05-17

Ojciec darował mi 4/6 nieruchomości (dwupiętrowy dom na dużej działce). Takiej darowizny nie otrzymała moja siostra. Obecnie, po śmierci taty siostra wniosła sprawę do sądu o zachowek, pierwsza sprawa już za tydzień. Moje pytanie: jakiej kwoty mogę się spodziewać do spłaty, jeśli wartość darowizny wynosiła ok. 140 tys. zł? Czy można spłacić należność, sprzedając dom (darowiznę)? Czy należy wynająć prawnika do reprezentowania w sądzie?

Co się tyczy kwestii zachowku, wskazać należy, iż zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.), „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek)”.

Według § 2 art. 991 K.c. „jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

O zachowek można wystąpić w ciągu 5 lat od śmierci spadkodawcy. W kwestii zachowku należy wziąć pod uwagę, prócz art. 991 K.c., także inne przepisy tego kodeksu, w szczególności – art. 993-996.

Według art. 993 K.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę.

Według art. 994 § 1 K.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

Natomiast stosownie do art. 995 K.c. wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Podstawę ustalenia sumy stanowiącej zachowek stanowi tzw. substrat zachowku. Substrat zachowku to wartość stanu czynnego spadku wraz z wartością darowizn podlegających doliczeniu.

Aby ustalić wysokość należnego zachowku, należy ustalić wartość aktywów spadku pozostawionego przez spadkodawcę – należy zsumować wartość przedmiotów spadkowych pozostawionych przez niego oraz odjąć od tej kwoty pasywa spadku (długi spadkowe). Do tego należy doliczyć wartość darowizn uczynionych na rzecz uprawnionych do zachowku.

Zachowek wylicza się w następujący sposób:

Wartość spadku ustalona dla potrzeby obliczenia zachowku × (razy) udział danego spadkobiercy wynikający z dziedziczenia ustawowego × (razy) ułamek należnego zachowku – (minus) darowizny (lub wartość majątku, który otrzymał uprawniony do zachowku w spadku) dla uprawnionego do zachowku = wartość zachowku.

Pani siostra ma prawo domagania się zachowku lub jego uzupełnienia (jeżeli otrzymała już coś w spadku lub w innej darowiźnie od Pań ojca). Zachowek będzie liczony według obecnej wartości darowanej Pani nieruchomości, ale według stanu, w jakim była w chwili darowizny (czyli ewentualne remonty, nakłady, które Pani poczyniła, nie będą zwiększały jej wartości).

Co się tyczy sprzedaży przedmiotu darowizny, to nie ma znaczenia, skąd pozyska Pani pieniądze na spłatę. Może Pani swój udział sprzedać, aby mieć z czego spłacić siostrę lub też wziąć np. pożyczkę z banku. To zależy od Pani, skąd pozyska środki na zapłatę.

Proszę mieć jednakże na uwadze, że jest Pani zobowiązana do zapłaty zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej Pani własny zachowek.

Kwestia tego, czy ma Pani wynająć prawnika, czy też nie, zależy od Pani decyzji. Nie ma takiego przymusu, ale oczywiście zawsze warto mieć oparcie w trakcie postępowania sądowego we wiedzy profesjonalnego pełnomocnika.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Roszczenie o zachowek po zmarłych rodzicach

Moi rodzice przepisali gospodarstwo rolne wraz ze starym domem w latach 70-tych mojemu bratu za emeryturę. Ojciec zmarł w 1996 roku, a matka...

Czy można żądać obniżenia zachowku dla nieznanej dotąd córki ojczyma?

Mój ojczym zapisał mi w testamencie mieszkanie, które ja kilka lat temu wykupiłam od gminy za własne środki. Po jego śmierci okazało się, że posiada...

Jakie kroki prawne powinno podjąć nieślubne dziecko, aby dojść do spadku po rodzicu?

Zmarł mój ojciec. Byłam nieślubnym dzieckiem, ale jest wyrok sądu i ojciec płacił alimenty do czasu ukończenia przeze mnie nauki. Ojciec powtórnie...

Prawo do zachowku po wydziedziczonym spadkobiercy?

Pytanie dotyczy prawa do zachowku. Dwa lata temu wytoczyłam sprawę o ustalenie ojcostwa mojego dziecka (ojciec go nie uznał, nie byliśmy małżeństwem)....

Wydziedziczenie dzieci w testamencie nie pozbawia wnuków zachowku

W 2000 r. zmarł mój ojciec i po nim dostałam spadek. Rok temu zmarła moja matka. Zostawiła testament, w którym wydziedziczyła mnie i siostrę,...

Kto przejmuje udział syna w zachowku?

W roku 2010 zmarła Jadwiga, pozostawiając dwoje dzieci: Józefa i Annę. Dziedziczą one w równych częściach. Anna jednak wcześniej otrzymała od...

Jaka część należy się wdowie i dzieciom?

Mój ojciec testamentem na wypadek swojej śmierci cały swój majątek zapisał pasierbowi – synowi drugiej żony, z którą zawarł związek...

Spłata rodzeństwa

Tata przepisał mieszkanie na naszego brata w formie darowizny 15 lat temu. W tym roku tata zmarł, a brat sprzedał to mieszkanie. Czy czwórka...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »