Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak dziecko może przekazać udział spadkowy rodzicowi?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-06-17

Jak dziecko może przekazać udział spadkowy rodzicowi? Zmarł mój tata, nie pozostawiając testamentu. Jestem jedynym ich synem i chcę, aby mama dziedziczyła mieszkanie, w którym zamieszkuje. Co i gdzie (mieszkamy daleko od siebie) muszę załatwić oraz jakie mieć dokumenty? Jakie obowiązują mnie terminy? Jakie koszty?

Aby załatwić sprawy spadkowe po zmarłym ojcu i przekazać Pana mamie mieszkanie w całości, należy przeprowadzić:

  1. postępowanie spadkowe, czyli uzyskać potwierdzenie nabycia spadku po zmarłym mężu, o czym poniżej w mojej odpowiedzi;
  2. dział spadku pomiędzy Panem a mamą, w którym to postępowaniu przekaże Pan swój udział w mieszkaniu na rzecz mamy.

Postępowanie spadkowe

Co się tyczy całego postępowania spadkowego, bez przeprowadzenia którego nie da się załatwić sprawy, należy mieć na uwadze, że to postępowanie można przeprowadzić przed sądem lub przez notariuszem.

I. Do notariusza muszą stawić się wszyscy spadkobiercy ustawowi osobiście, wówczas notariusz sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia.

Obowiązkowym warunkiem przeprowadzenia postępowania spadkowego u notariusza jest osobiste stawiennictwo jednocześnie wszystkich spadkobierców, czyli, jak rozumiem, Pana i mamy. Inaczej niż w postępowaniu sądowym nie ma tu możliwości, aby któryś ze spadkobierców działał przez pełnomocnika.

Wykaz dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia:

  1. akt zgonu spadkodawcy;
  2. numer PESEL spadkodawcy oraz ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (unieważniony dowód osobisty, zaświadczenie Urzędu Miejskiego/Gminy);
  3. odpisy skrócone aktów urodzenia spadkobierców lub odpisy skrócone aktów małżeństwa spadkobierców, którzy zawarli związek małżeński i zmienili nazwisko;
  4. odpis skrócony aktu małżeństwa małżonka spadkodawcy (zamiast odpisu skróconego aktu urodzenia);
  5. testament spadkodawcy, jeśli taki jest;
  6. od 20 lutego 2011 roku zgodnie z treścią ustawy z dnia 26 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 131, 1075) notariusze sporządzający akty poświadczenia dziedziczenia zawiadamiają sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta, w związku z powyższym na spadkobiercach ciąży obowiązek wskazania wszystkich nieruchomości, których właścicielem / współwłaścicielem / użytkownikiem wieczystym / współużytkownikiem wieczystym / uprawnionym / współuprawnionym był spadkodawca poprzez wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości i sądu, który tę księgę prowadzi.

Proszę liczyć się z tym, że notariusz zatrzyma złożone przez Państwa dokumenty.

Po przedłożeniu wymienionych dokumentów wybranemu notariuszowi, umawia się Pan z tym notariuszem na termin dokonania poświadczenia dziedziczenia – zazwyczaj termin potrzebny notariuszowi na przygotowanie tej czynności nie przekracza kilku dni. Ponieważ zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie wymaga on dodatkowego czasu dla swej skuteczności – jest skuteczny od chwili zarejestrowania go przez notariusza w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia (RAPD), co następuje bezpośrednio po jego sporządzeniu.

Koszty związane z notarialnym poświadczeniem dziedziczenia zależą od liczby osób stających do aktu oraz od zakresu czynności dokonywanych przez notariusza i wynoszą za:

  1. protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu – 50 zł;
  2. protokół z przyjęcia lub odrzucenia spadku (jeżeli od dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) nie upłynęło sześć miesięcy, chyba że oświadczenia tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone) – 50 zł od każdej osoby składającej oświadczenie;
  3. protokół dziedziczenia – 100 zł;
  4. akt poświadczenia dziedziczenia – 50 zł;
  5. wypisy – w zależności od ich liczby oraz liczby stron (strona – 6 zł).

W celu wyliczenia dokładnego wynagrodzenia notariusza za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia warto skontaktować się z konkretną kancelarią notarialną.

II. Droga sądowa

Wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu może wnieść każdy ze spadkobierców.

Sądem właściwym jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Wniosek taki powinien zawierać:

  1. imię, nazwisko i adres osoby składającej wniosek (wnioskodawca) oraz imiona, nazwiska i adresy potencjalnych spadkobierców ustawowych (uczestnicy postępowania);
  2. imię i nazwisko zmarłego, datę i miejsce (miejscowość) jego śmierci oraz jego ostatnie miejsce stałego zamieszkania;
  3. akt zgonu oraz inne akty stanu cywilnego wskazujące na pokrewieństwo ze zmarłym osób wskazanych we wniosku jako spadkobierców.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet i mężczyzn zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane).

Do wniosku należy również dołączyć odpisy wniosku w ilości odpowiadającej liczbie uczestników postępowania. Odpisy aktów stanu cywilnego nie mogą być starsze niż sprzed 3 miesięcy.

Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł.

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku. Sąd na tym etapie nie dzieli jeszcze spadku między spadkobierców, a jedynie ustala, kto jest spadkobiercą i w jakiej części dziedziczy.

Ma Pan zatem wraz z mamą do wyboru dwie drogi: notarialną albo sądową. Postępowanie przed notariuszem jest droższe, ale wszystko można załatwić bardzo szybko, praktycznie w jeden dzień, natomiast postępowanie przed sądem jest tańsze, ale trwa dłużej. Ważne jest również to, że przed notariuszem muszą się stawić wszyscy spadkobiercy osobiście.

Dział spadku

Gdy już będzie Pan wraz z mamą w posiadaniu sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, wówczas może Pan wraz z mamą przeprowadzić dział spadku, w trakcie którego przekaże Pan mamie swoją część mieszkania.

Przeprowadzenie umownego działu spadku jest możliwe tylko w sytuacji, kiedy istnieje zgoda wszystkich spadkobierców, co do dokonania działu spadku. Wszyscy spadkobiercy muszą się zgodzić co do warunków i sposobu działu. Jeżeli choćby jeden ze spadkobierców nie wyrazi zgody na dokonanie umownego działu spadku, zawarcie umowy nie będzie możliwe.

Jeżeli uczestnicy zgodnie określą wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku, sąd nie będzie ustalał wartości przedmiotów spadkowych. W przypadku sporu pomiędzy uczestnikami co do wartości poszczególnych przedmiotów spadkowych sąd powoła biegłego.

Postępowanie o dział spadku toczy się w trybie nieprocesowym przed sądem spadku, tj. przed sądem rejonowym ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Wniosek o dział spadku powinien dotyczyć całego spadku. Tylko jeśli istnieją ważne przyczyny można ograniczyć postępowanie spadkowe do części spadku. Pod względem formy wniosek musi odpowiadać pozwowi, co oznacza, że powinien być sporządzony na piśmie i zawierać treści wymienione w art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego. Należy w nim wskazać wszystkich uczestników postępowania tj. spadkobierców bądź ich następców oraz zapisobierców.

Sąd może dokonać działu spadku na trzy sposoby:

  1. Przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład spadku, co oznacza, że poszczególne przedmioty zostają podzielone i przyznane spadkobiercom według wielkości ich udziałów w spadku. Jeżeli nie doprowadzi to do zniszczenia rzeczy, można również podzielić pojedynczą rzecz wchodzącą w skład spadku. W ramach tego podziału dopuszczalne jest ustalenie dopłat na rzecz niektórych spadkobierców, jeżeli nie da się podzielić spadku tak, aby wartość przedmiotów przyznanych spadkobiercą była równa udziałowi w spadku.
  2. Przez przyznanie niektórych przedmiotów ze spadku jednemu albo kilku spadkobiercom z ustaleniem obowiązków spłat na rzecz pozostałych spadkobierców lub bez takich spłat.
  3. Przez podział cywilny składników majątkowych, co oznacza sprzedaż majątku spadkowego i podział uzyskanych ze sprzedaży środków pomiędzy spadkobierców według wielkości ich schedy spadkowej.

Jeżeli zatem umówi się Pan z mamą co do podziału spadku poprzez przekazanie na jej rzecz Pana udziału w spadku nieodpłatnie lub ze spłatą, wówczas sąd nie będzie ingerował w taki zgodny podział i zasądzi tak, jak wskażecie Państwo we wniosku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Gmina jako spadkobierca

Mój partner zmarł, a jego rodzina zrzekła się spadku. W skład masy spadkowej wchodzi połowa mieszkania, które razem kupiliśmy na wspólny kredyt....

Spadek dla rodzeństwa

Moja babcia po śmierci pierwszego męża ponownie wyszła za mąż za pana, który był wdowcem i nie miał dzieci, miał rodzeństwo. Moje pytanie dotyczy...

Przepisanie nieruchomości

Obecny właściciel nieruchomości ma siostrę i brata, cała trójka rodzeństwa ma dzieci, jest ich czworo. W skład nieruchomości wchodzi dom wraz...

Co dziedziczy druga żona po zmarłym mężu?

Mam zamiar ożenić się i podpisać intercyzę. W testamencie całość mojego majątku zapiszę córce. Co ewentualnie należy się drugiej żonie po...

Wniosek o nabycie spadku

Co muszę napisać we wniosku o nabycie spadku? Zmarł mój tata i w banku odmówiono mi wypłaty lokaty bez dokumentu, że jestem spadkobiercą....

Jak sprawić, by działka pozostała w rodzinie?

Brat jest właścicielem nieruchomości (działki) położonej w Polsce – odziedziczył tę ziemię po mamie. Obecnie mieszka w Kanadzie. Zamierza...

Wydziedziczony nie otrzyma zachowku

Zmarła matka, pozostawiając dwóch synów. Spisała testament notarialny, czyniąc swoją jedyną spadkobierczynią pełnoletnią wnuczkę swojej siostry. Jednego...

Jak upomnieć się o spadek?

Odziedziczyłam po dziadku 1/4 majątku (nie wiem, ile tego dokładnie jest, ale wchodzi w to domek, ogród, stodoła, pole). Rodzina, która otrzymała...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »