Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak przyjmują spadek wnuki, gdy ich rodzice go odrzucili?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-02-21

Cztery lata temu zmarła babcia. Jej dzieci, ze względu na długi babci, odrzuciły spadek. My jesteśmy jej wnukami, w momencie śmierci babci mieliśmy 20, 19 i 5 lat – nie odrzuciliśmy spadku ze względu na zapewnienie notariusza, że wnukowie przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Nie było żadnej sprawy spadkowej; teraz zaczynają się do nas zgłaszać wierzyciele z żądaniem spłaty. Proszę o potwierdzenie, jak my dorośli wnukowie przyjęliśmy spadek po babci, skoro po odrzuceniu spadku przez rodziców nie złożyliśmy żadnego oświadczenia?

Jak wynika z treści pytania babcia zmarła 4 lata temu. Dzieci zmarłej odrzuciły spadek, więc z mocy prawa przeszedł on na ich dzieci, czyli wnuki zmarłej. Z uwagi na to, że jeden z wnuków w momencie śmierci zmarłej był małoletni, to pozostali wnukowie wraz z nim nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Zgodnie z art. 1016 Kodeksu cywilnego (K.c.), jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd Najwyższy wyjaśnił przy tym, że gdy jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, bez względu na to, czy nastąpiło to wskutek odpowiedniego oświadczenia woli, czy też przez niezłożenie takiego oświadczenia przez osobę niemającą pełnej zdolności do czynności prawnych, uważa się, że inni spadkobiercy mający pełną zdolność do czynności prawnych, którzy nie złożyli w ustawowym terminie żadnego oświadczenia w kwestii przyjęcia spadku, również przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza (tak wyrok Sądu Najwyższego z 26 lutego 1970 r., II CR 388/69).

Proszę również mieć na uwadze, że spadek z dobrodziejstwem inwentarza już został przez Pana i pozostałych spadkobierców przyjęty. W Pana przypadku stało się tak z mocy prawa po upływie 6 miesięcy, które minęły od momentu odrzucenia spadku przez Pana rodziców.

W pierwszej kolejności pragnę Pana uspokoić, że dopóki nie zostanie oficjalnie przeprowadzona sprawa spadkowa, wierzyciele babci nie mogą od Pana ani innych spadkobierców niczego żądać, a Pan nie ma obowiązku czegokolwiek im płacić. Panu zatem pozostawiam decyzję, czy będzie Pan zakładał sprawę spadkową po babci, czy też nie. Proszę mieć również na uwadze, że sprawę taką mogą założyć również wierzyciele babci.

W dalszej części opiszę Panu tryb przeprowadzenia sprawy spadkowej po babci.

Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Do wniosku należy dołączyć:

  • odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania;
  • odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych;
  • odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet zamężnych;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • testament w oryginale + tyle kopii, ilu jest uczestników postępowania;

Generalnie wnosząc do sądu sprawę o ustalenie praw do spadku, trzeba wymienić wszystkich spadkobierców, którzy dziedziczą (nie tylko ci, którzy są wymienieni w testamencie).

Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku.

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł.

Sąd w Pana sprawie powinien z urzędu wydać postanowienie o spisie inwentarza. Jeżeli go nie wyda, powinien Pan złożyć taki wniosek samodzielnie.

Zgodnie z art. 53 z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191) „za dokonanie spisu inwentarza albo innego spisu majątku pobiera się stałą opłatę w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę”.

Komornika opłaca najczęściej osoba, która złożyła oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (koszt sporządzenia spisu inwentarza jest długiem spadkowym). Gdyby sąd zwolnił Pana z kosztów sądowych (może się Pan o to ubiegać, jeżeli nie jest Pan w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny), to komornik ściągnie opłatę z majątku spadkowego.

Stosownie do art. 1031 § 2 K.c. „w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi”.

Natomiast art. 1032 § 1 K.c. wskazuje, że „jeżeli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacił niektóre długi spadkowe nie wiedząc o istnieniu innych długów, ponosi on odpowiedzialność za niespłacone długi tylko do wysokości różnicy między wartością ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które spłacił”.

Według § 2 art. 1032 K.c. „jeżeli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacając niektóre długi spadkowe wiedział o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi on odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe”.

Spadkobierca nie ma obowiązku podejmowania działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu zadłużenia spadku. Istnienie takiego obowiązku nie wynika bowiem z przepisów prawa spadkowego.

Do obowiązków Pana, jako spadkobiercy, który dokonał przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, należy spłacenie długów ujawnionych w spisie inwentarza oraz tych, o których Pan wiedział.

Jeżeli spłaci Pan te długi, wyczerpując sumę odpowiadającą wartości stanu czynnego spadku, zwolni się Pan od odpowiedzialności wobec nieznanych Panu wierzycieli.

Reasumując, przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza stwarza, co prawda, możliwość egzekwowania należności z majątków spadkobierców, ale ograniczeniem jest odpowiedzialność spadkobierców do wysokości uzyskanego przysporzenia, w związku z czym nie trzeba spłacać długów spadkodawcy z własnego majątku. W prawie określa się to mianem „do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku”. Chodzi o to, czy w masie spadkowej są ruchomości, nieruchomości, pieniądze. Tym samym odpowiada Pan za długi babci wraz z pozostałymi spadkobiercami do wartości spadku ustalonego przez komornika.

Tak jak już pisałam, do momentu zakończenia sprawy spadkowej nie jest Pan zobowiązany do płacenia czegokolwiek komukolwiek. Może Pan zatem albo spokojnie czekać, aż z wnioskiem o przeprowadzenie sprawy spadkowej wystąpi któryś z wierzycieli babci albo samemu z takim wnioskiem wystąpić, aby ostatecznie sprawę spadkową po babci uregulować.

Proszę mieć również na uwadze, że w przypadku zajęcia jakiegokolwiek składnika Pana majątku osobistego, który nie pochodził ze spadku po babci, przez jej wierzyciela, należy wnieść do sądu powództwo przeciwegzekucyjne o pozbawienie tytułu wykonawczego – na podstawie którego prowadzona jest egzekucja – wykonalności. Powództwo to należy wnieść przeciwko wierzycielowi. W uzasadnieniu pozwu należy podnieść, że przyjął Pan spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a np. komornik zajął Pana prawo lub rzeczy należące do Pana własnego majątku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Małe dziecko a kłopotliwy spadek

Dwa lata temu zmarła siostra mojego męża. Mąż i jego rodzice zrzekli się spadku. Kolejnym spadkobiercą jest nasz syn (ma 3 lata). Złożyliśmy do sądu...

Co zrobić, aby nie przejąć długów po śmierci ojca?

Moja mama nie żyje, pozostał mi ojciec, który jest alkoholikiem. Ojciec jest na rencie z której większość zabierają komornicy. Ma długi...

Spłacanie kredytów po zmarłym bracie

Dwa miesiące temu zmarł mój brat. Był w trakcie budowy domu, którą pomagaliśmy mu (tzn. ja i mama) finansować, zaciągając na ten cel pożyczki....

Spadkobierca nie wiedział o długach spadkowych – błąd w oświadczeniu woli

Dziś przyszło pismo z sądu, z którego dowiedziałam się, że odziedziczyłam wspólnie z rodzeństwem długi bankowe po zmarłym przed 3 laty...

Odkrycie kredytów po śmierci mamy

Niedawno zmarła moja mama, spadkobiercami jesteśmy ja, brat i tata. Z dwóch pism z banków okazało się, że mama miała kredyty, o których...

Długi po dziadku, małoletni, ojciec osadzony w więzieniu za granicą

Ojciec mojego dziecka (posiadający pełnię praw rodzicielskich) jest osadzony w więzieniu za granicą. Obecnie jestem po sprawie sądowej, podczas której...

Długi po zmarłym teściu

Teść był żyrantem i miał do spłacenia pieniądze, zmarł dwa lata temu. Jakiś czas temu bank przysłał pismo, że musi spłacić należność....

Wezwanie z banku do zapłaty długu

Wczoraj moja żona otrzymała wezwanie z banku do zapłaty długu po swoim bracie, który zmarł dwa lata temu. Żona nie utrzymywała żadnych kontaktów...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »