Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak uniknąć wypełnienia polecenia testamentowego?

Autor: Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 2013-04-26

Moja matka przed śmiercią sporządziła testament i przepisała na mnie cały swój majątek, wydziedziczając ojca i siostrę. W skład spadku wchodzi między innymi dom, w którym zamieszkujemy wspólnie z ojcem i siostrą. Matka w testamencie napisała, że siostra może zamieszkiwać w domu do czasu usamodzielnienia się, a ojciec do czasu, gdy się ożeni. Czy jest to zapis, czy polecenie testamentowe? Jak uniknąć jego wypełnienia? Czy grożą jakieś sankcje w razie niewykonania polecenia? Mój problem polega na tym, że ojciec i siostra zachowują się skandalicznie, przeciwko ojcu toczy się nawet sprawa o znęcanie.

Po analizie przedstawionego przez Pana stanu faktycznego sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że w celu udzielenia odpowiedzi na Pana pytanie o możliwość uniknięcia wypełnienia polecenia testamentowego, konieczne jest sięgnięcie do regulacji z Kodeksu cywilnego (K.c.) dotyczących spadkobrania, zapisów i poleceń testamentowych.

I tak zgodnie z przepisem art. 968 § 1 K.c.: „spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły)”.

Jak zatem wynika z powyższego, zapisem jest zobowiązanie do określonego świadczenia majątkowego, przy czym umożliwienie komuś zamieszkiwania – jak należy przyjąć – nie jest samo w sobie świadczeniem majątkowym, a zatem takie postanowienie testamentu należy potraktować w okolicznościach sprawy jako polecenie.

Dlatego też odnieść należy się do treści art. 982 K.c., zgodnie z którą: „spadkodawca może w testamencie włożyć na spadkobiercę lub na zapisobiercę obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie)”.

Istotne w niniejszej sprawie jest również to, że stosownie do art. 985 K.c.: „wykonania polecenia może żądać każdy ze spadkobierców, jak również wykonawca testamentu, chyba że polecenie ma wyłącznie na celu korzyść obciążonego poleceniem. Jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny, wykonania polecenia może żądać także właściwy organ państwowy”.

Przenosząc powyższe na grunt przedstawionej przez Pana sprawy, stwierdzić należy, że o ile obarczony Pan został obowiązkiem spełnienia polecenia testamentowego matki, o tyle w sytuacji, gdy jest Pan jedynym spadkobiercą, nie ma osób uprawnionych do skutecznego dochodzenia wykonania, czy też kontynuowania wykonywania tego polecenia. Wskazać przy tym należy, że okoliczności sprawy wskazują również, iż wykonanie tego polecenia nie ma na względzie interesu społecznego, ale interes indywidualnych osób, a zatem również żaden organ państwowy nie ma kompetencji, aby wykonanie tego polecenia od Pana wyegzekwować.

Na marginesie wskazać można również, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego przedstawionym w postanowieniu Izby Cywilnej z 19 kwietnia 2002 r. (III CZP 19/2002): „stosunek łączący obdarowanego obciążonego poleceniem oraz osobę odnoszącą korzyść z tego polecenia ma charakter zobowiązania naturalnego”. Oznacza to, że o ile spełnienie takiego polecenia jest skuteczne mimo braku narzędzi wymuszających jego spełnienie, o tyle właśnie osoba, na której rzecz polecenie zostało ustanowione, nie może skutecznie domagać się na drodze sądowej wykonania takiego polecenia.

Mając zatem powyższe na uwadze, jako jedyny spadkobierca po swojej matce i w związku z tym jedyny właściciel przedmiotowego domu może Pan uniknąć dalszego wypełniania polecenia testamentowego i nakazać swojej siostrze oraz ojcu opuszczenie domu, a w razie odmowy wykonania tego obowiązku, może Pan podjąć kroki mające na celu doprowadzenie do eksmisji niechcianych lokatorów ze swojej nieruchomości. Przy tym wskazać należy, że w opisanej przez Pana sytuacji ani siostrze, ani ojcu nie będzie przysługiwała żadna ochrona prawna z tytułu ustanowionego przez Pana matkę polecenia i jego istnienie nie będzie stanowiło samo w sobie przeszkody do eksmisji tychże lokatorów.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Podważenie testamentu

W 2008 r. rozwiodłam się. Mąż zmarł rok temu. Przed śmiercią zapisał w testamencie notarialnym swoją część mieszkania synowi naszych znajomych. Mąż od...

Testament ojca zmanipulowanego przez siostrę

Siostra przedstawiła w sądzie testament naszego ojca. Według owego testamentu siostra jest jedyną spadkobierczynią mieszkania. Tymczasem tata od zawsze...

Jak interpretować zapis testamentowy?

Mama zostawiła testament, w którym cały majątek zostawiła bratu. Jest w nim jednak zdanie, które mówi, że mieszkanie mamy po jej śmierci powinno zostać...

Jak zapisać wnukowi dom w testamencie?

Jesteśmy małżeństwem. Uzgodniliśmy, że zapiszemy nasz dom jednemu z wnuków w testamencie. Jest on na razie niepełnoletni. Jak sporządzić...

Odwołanie testamentu

Moi rodzice wykupili mieszkanie z ADM. Zapłaciłem większą część ceny, rodzice dołożyli resztę. Oboje przepisali mieszkanie aktem notarialnym na mojego...

Zakwestionowanie testamentu

Niedawno zmarła moja mama. Jestem jej jedynym synem; mój ojciec nie żyje. Oprócz mnie mama miała jeszcze brata i drugiego męża. Dowiedziałem się, że...

Odwołanie i zmiana testamentu

Mama kilka lat temu spisała u notariusza testament, w którym powołała do całości spadku męża i wnuka, dzieląc majątek po połowie....

Testament spisany cudzą ręką

Dziadkowie zapisali dom i gospodarstwo wujkowi, który nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci. W domu mieszkały z nim od zawsze dwie ciocie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »