Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Jaki zachowek dla spadkobiercy pozbawionego spadku z powodu darowizny?

Moi rodzice wspólnie posiadali mieszkanie. Ojciec zmarł dawno temu. Po jego śmierci mama przekazała to mieszkanie w formie darowizny mojej jedynej siostrze. Mama nie przeprowadziła postępowania spadkowego po tacie, zmarła 4 lata temu. Wystąpiłem o podział majątku począwszy od ojca. Wyrokiem sądu otrzymałem połowę mieszkania. Mój prawnik twierdzi, że ze względu na to, że mama przepisała je siostrze, trzeba wystąpić o zachowek. A więc co oznacza ten wyrok sądu – połowa mieszkania dla mnie? A jeśli należy mi się zachowek, to w jakie wysokości?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Kodeks cywilny (K.c.) w wyraźny sposób określa grupy spadkobierców ustawowych, które kolejno dochodzą do dziedziczenia po spadkodawcy. W przypadku stwierdzenia nabycia spadku po Pana tacie – w pierwszej kolejności powołane do dziedziczenia byłyby dzieci spadkodawcy (czyli Pan i siostra) oraz jego małżonek – Pana mama. W takiej sytuacji udział spadkowy mamy wynosiłby ½ spadku oraz Pana i siostry jako dzieci – po ¼ spadku. Problem w tym, iż takiego postępowania nie było i, jak się domyślam, zostało przeprowadzone w ostatnim czasie – po śmierci mamy. Sąd procedował więc o stwierdzeniu nabycia spadku i po mamie, i po tacie w jednym postępowaniu. Porządek, w jakim dziedziczą uprawnione osoby, w takim wypadku wygląda tak, że Pan i siostra jako dzieci spadkodawców otrzymaliście po ½ majątku spadkowego.

Co istotne, sąd w takim postępowaniu nie zajmuje się kwestią, co wchodzi w skład spadku, oznacza jedynie przysługujące spadkobiercom udziały w majątku spadkowym. W kolejnym etapie, aby móc jakoś fizycznie urealnić te udziały, należałoby przeprowadzić postępowanie o dział spadku w sądzie bądź u notariusza.

Ważną kwestią jest darowizna mieszkania dokonana na rzecz siostry.

Instytucja zachowku uregulowana w art.  991 K.c. wymienia krąg osób uprawnionych do wystąpienia z takim roszczeniem, są to: zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby w dziedziczeniu ustawowym, a jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości tego udziału.

Do obliczenia zachowku należnego uprawnionemu niezbędne jest ustalenie wartości spadku. Darowizny dokonane na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku podlegają doliczeniu niezależnie od tego, kiedy zostały dokonane (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lutego 2014 r., I CSK 252/13, OSNC-ZD 2015, nr B, poz. 25). Tak więc darowizna na rzecz Pana siostry zostanie doliczona do spadku.

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

W każdym wypadku darowiznę dokonaną przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Tak więc darowizna mieszkania siostrze zostanie zaliczona na należny jej zachowek. Tak samo, w przypadku zstępnych (dzieci spadkodawcy), które są uprawnione do zachowku, zalicza się na należny im zachowek poniesione przez spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia.

Wartość stanu czynnego spadku wraz z wartością darowizn podlegających doliczeniu ustali tzw. substrat zachowku, będącego podstawą ustalenia sumy stanowiącej zachowek należny uprawnionemu.

Przysługująca Panu ½ udziału spadkowego, zgodnie z zasadą obliczania wysokości zachowku, mnoży się przez ½ lub 2/3. Otrzymany ułamek, czyli np. ¼ należy pomnożyć przez substrat zachowku. Wynik mnożenia stanowi wielkość zachowku. Jednakże, siostra – jako zstępna spadkodawcy – jest w katalogu osób uprawnionych do zachowku, jak również jest jako spadkobierca obowiązana do zapłaty zachowku. W takiej sytuacji jej odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek. Wynika to z art. 999 K.c.: „Jeżeli spadkobierca obowiązany do zapłaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.”

Z roszczeniem o zachowek należy wystąpić w terminie określonym w art. 1007 K.c., zgodnie z którym – roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼


Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

rozwodowy.pl