Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jakie kroki należy podjąć by otrzymać zachowek?

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2016-08-02

Rodzice posiadali dwie odrębne nieruchomości: nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz nieruchomość gruntową niezabudowaną. Około 20 lat temu rodzice przekazali nieruchomość z budynkiem mieszkalnym na podstawie umowy darowizny mojemu bratu i jego żonie. Po śmierci ojca, ponieważ nie pozostawił testamentu, mój brat, moja siostra i ja zrzekliśmy się przed sądem wszelkich roszczeń na rzecz matki. Pięć lat temu matka przekazała nieruchomość gruntową nie zabudowaną w formie darowizny wnukowi (synowi mojego brata). Niedawno matka zmarła, nie pozostawiając testamentu. Czy mam prawo do zachowku? Jeżeli tak, to od kogo mogę dochodzić zapłaty i jakie kroki należy podjąć?

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

To właśnie druga część tego przepisu jest wykorzystywana w celu uzyskania jakiejś części majątku przez spadkobiercę, który nie dziedziczy, ponieważ spadek „jest pusty”. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2008 r. (sygn. akt III CSK 255/07) stwierdził wyraźnie, że „jeżeli spadkodawca dokonał darowizny wyczerpującej cały spadek, uprawniony do zachowku może dochodzić od obdarowanego roszczenia o zachowek w granicach określonych w art. 1000 KC”. Artykuł 1000 stanowi, że „jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny”. Artykuł 1007 § 2 stanowi, że „roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku”.

W związku z powyższym w chwili obecnej powinien Pan wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po mamie. Po uzyskaniu potwierdzenia, że jest Pan spadkobiercą ustawowym, powinien Pan wystąpić do bratanka z żądaniem zapłaty należnego Panu zachowku. Jeśli nie zapłaci, wówczas winien Pan skierować sprawę do sądu. Właściwy jest sad rejonowy miejsca zamieszkania bratanicy. Pozew o wypłatę zachowku podlega opłacie w wysokości 5% wartości dochodzonego zachowku. Musi Pan dołączyć odpis księgi wieczystej nieruchomości podarowanej bratanicy, oświadczyć, że nie ma po matce żadnego innego majątku, wskazać szacunkową wartość podarowanej nieruchomości.

Na dokonanie powyższego ma Pan 5 lat od śmierci matki.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Darowizna od teściów a zachowek

Ponad dziesięć lat temu rodzice żony zapisali nam notarialnie działkę z domem, zastrzegając sobie służebność. Rodzice żyją. Czy rodzeństwo żony...

Brak kontaktu w najbliższej rodzinie a zachowek

Moi teściowie posiadają mieszkanie. Niestety od paru lat nie mamy kontaktu z teściami i jedyną siostrą męża. Przypuszczamy, że w razie...

Przepisanie mieszkania na osobę niespokrewnioną

Ostatnio zmarł nasz wujek (brat mamy). Był kawalerem i w testamencie zapisał swoje własnościowe mieszkanie osobie obcej. Czy nam (bratankom)...

Spadkobiercy zobowiązani do wzajemnego rozliczenia zapisów i darowizn

Teściowa zmarła, nie pozostawiając testamentu. Mieszkanie po niej (o wartości 250 tys. zł) odziedziczyła moja żona i jej brat. Wliczając wcześniejsze...

Przekazanie spadku za opiekę

Czy przepisanie za opiekę majątku (tzn. mieszkania) na wnuka zwalnia od płacenia zachowku innym spadkobiercom (dzieciom)? W 2007 r. mój biologiczny ojciec...

Zachowek dla córki

Po śmierci moich rodziców mieszkanie przejęła siostrzenica. Czy mam prawo do zachowku?

Brak zachowku dla matki

Kilka lat temu moja matka przepisała notarialnie swój dom na mojego brata. Ten brat zmarł w zeszłym miesiącu, nie pozostawił testamentu. Żyje żona...

Przekazanie całego majątku siostrze a zachowek dla brata

Moja mama kilka lat przed śmiercią w darowiźnie przekazała mojej siostrze cały majątek. Siostra poczyniła nakłady na tej nieruchomości. Obecnie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »