Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z działem spadku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kamienica w spadku po dziadku

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-12-15

W spadku po dziadku została kamienica. Spadkobiercami są: moja mama i jej dwóch braci. Już się odbyła pierwsza sprawa sądowa o przyjęcie spadku, a mama została zarządcą kamienicy. Czy należałoby teraz przeprowadzić podział tej kamienicy na troje rodzeństwa (jak tego dokonać?), abyśmy w przyszłości (ja i moje rodzeństwo oraz wujkowie i ich dzieci) nie mieli problemów ze sprawami spadkowymi?

Rzeczy (czyli ruchomości i nieruchomości, w tym oczywiście kamienica) nabyte w postępowaniu spadkowym stanowią współwłasność spadkobierców w częściach ułamkowych. Przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) nie zakreślają spadkobiercom żadnego terminu do pozostawania we wspólności, mimo że pozostawanie w tej wspólności jest stanem przejściowym, a co więcej, zgodnie z art. 220 K.c. w zw. z art. 1035 K.c., roszczenie o dział spadku nie ulega przedawnieniu.

Do momentu podziału spadku wszyscy spadkobiercy są właścicielami całego spadku i wszystkich rzeczy wchodzących w skład spadku. Dział spadku przeprowadza się po to, aby przydzielić konkretne rzeczy (lub ich części) konkretnym spadkobiercom.

Jak zatem Pani widzi, spadkobiercy powinni przeprowadzić podział kamienicy, aby w przyszłości nie było wśród spadkobierców lub ich dzieci wzajemnych roszczeń i pretensji.

Dział spadku można przeprowadzić jedynie wówczas, jeśli zostało wcześniej stwierdzone nabycia spadku po Pani zmarłym dziadku. Dział spadku tak samo jak stwierdzenie nabycia spadku można przeprowadzić w drodze postępowania sądowego lub przed notariuszem.

Co się tyczy samego działu spadku:

Umowny dział spadku może obejmować cały spadek lub jego część. W umowie powinno się wskazać wartość spadku oraz sposób dokonania działu spadku.

Jeżeli uda się spadkobiercom dziadka porozumieć co do sposobu działu spadku, to najprostszym, najszybszym, ale z kolei droższym sposobem jest umowny dział spadku przeprowadzony w drodze umowy notarialnej, u notariusza. Chociaż notarialny podział spadku będzie kosztowniejszy niż sądowy, to notariusz załatwi wszelkie formalności.

Jeśli chodzi o koszty notarialne działu spadku, to podstawą do określenia maksymalnej stawki taksy notarialnej jest ogólna wartość majątku podlegającego działowi. Koszty notarialne oblicza notariusz w zależności od tego, jaką stawkę przyjmie. Stawki określone są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28.06.2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

Maksymalna stawka taksy notarialnej jest zależna od wartości majątku podlegającego działowi i wynosi od wartości:

  • wartość majątku do 3000 zł – maksymalna opłata 100 zł,
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000zł,
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn więcej niż 7500 zł.

Powyższe kwoty są kwotami maksymalnymi, jakie może naliczyć notariusz. Do powyższych kwot notariusz doliczy 23% podatku VAT.

Drugim ze sposobów dokonania działu spadku jest droga sądowa – takie postępowanie jest tańsze, ale też może dłużej trwać. Sądowy dział spadku jest niezbędny, jeżeli spadkobiercy nie dojdą do porozumienia między sobą co do sposobu działu spadku i wysokości ewentualnych spłat.

Wniosek o dział spadku ze zniesieniem współwłasności może złożyć do sądu każdy ze spadkobierców. We wniosku o dział spadku (który składa się do sądu właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli tego nie można ustalić – ze względu na położenie majątku spadkowego) należy powołać:

  • postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia
  • spis inwentarza,
  • jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują.

Jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu. Spis inwentarza nie jest konieczny, ponieważ wystarczy, że we wniosku o dział spadku zostanie zaznaczone, co wchodzi w skład spadku i jaka jest wartość aktualna tych składników majątkowych. Jeśli między spadkobiercami będzie spór co do wartości majątku spadkowego, to sąd powoła biegłego rzeczoznawcę, obciążając kosztami spadkobierców, tak więc warto aby spadkobiercy wcześniej porozumieli się co do określenia wartości kamienicy.

W wypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy, należy więc dołączyć odpis z księgi wieczystej.

W postępowaniu działowym zarówno skład, jak i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, który dokonuje tego na podstawie wyjaśnień uczestników postępowania. Od prawidłowego ustalenia wartości majątku spadkowego zależy obliczenie wielkości poszczególnych sched spadkowych przypadających na rzecz poszczególnych współspadkobierców.

Sposób dokonania działu spadku

Z punktu widzenia sposobu dokonania działu spadku, zarówno w trybie umownym, jak i sądowym, można wyróżnić:

  • podział fizyczny spadku – podział w naturze,
  • przyznanie przedmiotów spadkowych jednemu spadkobiercy, z obowiązkiem spłaty pozostałych lub bez takiej spłaty,
  • podział cywilny – polega na sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład spadku i podziale uzyskanej w tej sumy między współspadkobiercami.

Przy zgodnym podziale w zasadzie sąd związany jest sposobem podziału podanym przez spadkobierców w zgodnym wniosku. Może on od tego odstąpić jedynie wówczas, gdy występuje sprzeczność proponowanego podziału z prawem, zasadami współżycia społecznego albo też podział naruszałby w sposób rażący interesy osób uprawnionych. W braku zgodnego wniosku uczestników postępowania sąd powinien dokonać działu z uwzględnieniem składu dzielonego spadku oraz interesów poszczególnych współspadkobierców.

Wysokość opłaty sądowej w sprawie o dział spadku wynosi (zgodnie z art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych):

  • 500 zł – od wniosku o dział spadku,
  • 300 zł – jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku,
  • 1000 zł – od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności,
  • 600 zł – od wniosku, jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności.

Zatem w opisanej sprawie spadkobiercy powinni złożyć do sądu wniosek o dział spadku z zaproponowanym przez siebie sposobem podziału spośród trzech wymienionych powyżej. Jeżeli między spadkobiercami będzie zgoda co do podziału, to sprawę można załatwić również u notariusza.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Dokonanie działu spadku nieruchomości rolnej

Przed trzema miesiącami odbyła się sprawa spadkowa, gdzie w spadku otrzymałem 1/4 gospodarstwa rolnego (pole orne, budynek mieszkalny, maszyny). Kiedy...

Spłata kuzyna ze spadku a podatek

W wyniku przeprowadzonej z mojego wniosku sprawy spadkowej po zmarłym bezpotomnie kuzynie zasądzony został podział majątku. Spadkobiercami są trzy osoby:...

Czy można pozbawić spadku brata alkoholika?

Tata nie żyje od 20 lat, a mama zmarła w tym roku, pozostawiając dom. Prócz mnie rodzice mieli jeszcze dwoje dzieci (siostra i brat). Po innym...

Nieuregulowane sprawy spadkowe po mamie i problem z ojcem

Mam własną rodzinę, mieszkam w domu rodzinnym razem z ojcem. Drugi brat nie mieszka z nami. Niedawno zmarła mama. Niestety żyjemy z ojcem...

Dawno sprzedana działka a rozliczenia spadkowe

W 1998 r. teściowie w ramach darowizny przepisali notarialnie na mnie i męża działkę. Okazało się, że nie spełnia ona warunków do zabudowy...

Zrzeczenie się swojej części spadku

Mój tata zmarł pod koniec 2016 r. Aktem poświadczenia dziedziczenia ja, brat i mama odziedziczyliśmy po nim: mieszkanie (wspólność małżeńska...

Podział działki po dziadku w postępowaniu spadkowym

Zmarły dziadek posiadał działkę. Babcia, czyli jego żona, żyje i jest jeszcze 4 jego dzieci, m.in. moja mama. Jak przeprowadzić postępowanie spadkowe,...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »