Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kiedy można żądać zachowku od obdarowanego?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2017-08-28

Przed 6 laty teściowa przepisała żonie aktem notarialnym atrakcyjną działkę. Żona ma jeszcze dwie siostry, które mają też dzieci. Czy szwagierki, jak również ich dzieci mogą się domagać od żony jakiegoś zadośćuczynienia za to, że ta nieruchomość przypadła w udziale tylko jej?

W opisanej sprawie będziemy mieli do czynienia z tzw. zachowkiem dla sióstr Pana żony.

Uprawnienie do zachowku wynika z art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.), zgodnie z którym:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Z cytowanego powyżej przepisu wynikają następujące zasady:

  • roszczenie z tytułu zachowku jest zawsze roszczeniem o zapłatę określonej sumy pieniężnej (równowartość w pieniądzu 2/3 – gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni lub 1/2 udziału spadkowego – w pozostałych wypadkach – przysługującego spadkobiercy ustawowemu, który nie został powołany do dziedziczenia z mocy testamentu);
  • roszczenie z tytułu zachowku przysługuje wtedy, gdy dany spadkobierca należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a przy dziedziczeniu testamentowym nie został powołany do spadku i nie otrzymał od spadkodawcy darowizny i/lub zapisu w testamencie. Należy pamiętać, że o zachowek można wystąpić tylko w ściśle określonym okresie czasu.

Uprawnienie do zachowku opiera się na istnieniu bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym. Ustawa zakreśla więc krąg uprawnionych podmiotów stosunkowo wąsko. Zgodnie z przepisem są to jedynie zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki itd.), małżonek oraz rodzice spadkodawcy.

Jako zasadę ustawa przyjmuje, że wysokość zachowku należnego uprawnionemu odpowiada połowie wartości udziału, który przypadałby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Odstępstwo od tej zasady zostało przewidziane jedynie w przypadku małoletnich zstępnych oraz dla osób trwale niezdolnych do pracy. Te kategorie uprawnionych są traktowane w sposób uprzywilejowany – ich zachowek wynosi 2/3 wartości udziału spadkowego, który otrzymaliby przy dziedziczeniu ustawowym.

Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się w terminie 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) albo od dnia otwarcia spadku (którym jest dzień śmierci spadkodawcy), jeżeli zmarły testamentu nie pozostawił.

Jak z tego wynika siostrom Pana żony będzie należał się od żony zachowek po śmierci matki, pod warunkiem że nie otrzymały ani nie otrzymają od matki niczego w darowiźnie lub w spadku po jej śmierci, o wartości równej lub większej niż przysługujący im zachowek. Jeżeli któraś z sióstr żony nie dożyje śmierci matki, to o zachowek będą wówczas mogły wystąpić jej dzieci.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Wysokie żądania zapłaty zachowku

Jestem spadkobiercą III grupy. Otrzymałem w spadku (testament) nieruchomość. Zapłaciłem za jej wycenę. Zmarła miała 2 dzieci (dorosły syn...

Niezdolność do pracy a zachowek od rodzeństwa

Po mamie zmarłej w 2013 r. ustawowo dziedziczy dom i działkę mój ojciec, ja, mój brat i siostra po 1/4 oraz drugą działkę po 1/8. Mama...

Ubieganie się o zachowek od darowizny

Moja siostra zmarła w 2008 roku, pozostawiając mieszkanie warte 300 000 zł. Odziedziczyłem 1/4 mieszkania ustawowo. Moja mama, tata i siostra darowali...

Jakie mam prawa w razie śmierci rodziców?

Moi żyjący rodzice przekazali umową darowizny mojej jedynej siostrze mieszkanie, połowę domu i działkę. Inwestorem i właścicielem drugiej połowy...

Zachowek dla pominiętego w testamencie małżonka

Zmarła przed 3 laty żona zostawiła testament, w którym do swojego majątku powołała dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa. Ja zostałem pominięty...

Czy obdarowana wnuczka jest zobowiązana do wypłaty zachowku?

Przeszło 7 lat temu moja matka przekazała aktem darowizny swoje mieszkanie wnuczce (mojej córce). Na mocy służebności cały czas mieszka w tym lokalu....

Darowizna mieszkania wnukom a zachowek dla córki

W 1999 r.* rodzice w akcie darowizny podarowali dwóm wnukom mieszkanie. Cztery lata temu zmarła mama, rok temu zmarł tata. Miałam dwóch braci, obaj nie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »