Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Konsekwencje nałożenia na spadkobiercę polecenia

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2016-04-15

Przed 15 laty spadkodawca sporządził testament, w którym uczynił nas spadkobiercami i równocześnie ustanowił fundację. Obciążył nas poleceniem testamentowym polegającym na sporządzeniu statutu i dokonaniu formalności związanych z zarejestrowaniem fundacji. Zobowiązał nas także do przeniesienia na rzecz fundacji własności nieruchomości. Dwa lata później sąd rejonowy w postanowieniu stwierdził nabycie spadku przez nas (małżeństwo). Miesiąc temu otrzymałem pozew o wykonanie polecenia testamentowego od pewnej instytucji państwowej. Czy w związku z tym żądaniem będzie można podnieś zarzut przedawnienia? Czy niewykonanie polecenia grozi nam jakimiś konsekwencjami?

Zgodnie z Kodeksem cywilnym spadkodawca może w testamencie włożyć na spadkobiercę lub na zapisobiercę obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem. Ów zapis „nie czyniąc nikogo wierzycielem” ma tu istotne znaczenie, bowiem jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2002 roku (sygn. akt III CZP 19/02): „określony krąg podmiotów może domagać się od obciążonego powinnego zachowania się wynikającego z treści polecenia, jednak podmioty te nie mogą skorzystać z przymusu państwowego w celu zmuszenia obciążonego do takiego zachowania się”.

W postanowieniu tym Sąd Najwyższy wyjaśnił ponadto, że: „Powszechnie przyjmuje się przy tym, że nałożenie na obdarowanego lub spadkobiercę polecenia, także majątkowego, nie prowadzi do powstania stosunku zobowiązaniowego analogicznego jak wynikający z innych zdarzeń prawnych, z którymi ustawa łączy taki skutek (zawarcie umowy, wyrządzenie szkody, zapis testamentowy). Osoba, która odnosi z polecenia korzyść, nie jest wierzycielem, lecz beneficjariuszem. Taki wniosek wywodzi się z charakteru prawnego polecenia, którego nałożenie na określoną osobę (obdarowanego, spadkobiercę) prowadzi do powstania zobowiązania naturalnego (niezupełnego). Takie stosunki zobowiązaniowe charakteryzują się niemożliwością dochodzenia od dłużnika należnego świadczenia na drodze sądowej. »Niezupełność« zobowiązania wyraża się w odjęciu uprawnionemu możliwości skorzystania z przymusu państwowego w celu uzyskania należnego świadczenia, jednak spełnienie świadczenia przez zobowiązanego nie jest świadczeniem nienależnym. Oznacza to, że zarówno gdy chodzi o polecenie przy darowiźnie, jak i przy poleceniu testamentowym, określony krąg podmiotów może domagać się od obciążonego powinnego zachowania się wynikającego z treści polecenia, jednak podmioty te nie mogą skorzystać z przymusu państwowego w celu zmuszenia obciążonego do takiego zachowania się”.

Chodzi o to, że nie można tu przeprowadzić egzekucji. Chociaż w jednym, jedynym komentarzu spotkałam się ze stanowiskiem odmiennym. Takie jednak podejście do polecenia powodowałoby, że nie różniłoby się ono niczym od zapisu, który jest już egzekwowalny.

Natomiast należy zwrócić uwagę, że w przypadku fundacji ustanowionej w testamencie testator może wyposażyć fundację od razu w majątek. Tutaj nie ma mowy o poleceniu. To przekazanie konkretnych składników majątku na własność fundacji. Nie znam dokładnej treści testamentu, ale może być tak, że nie o polecenie chodzi w Państwa przypadku.

Co do przedawnienia: Kodeks cywilny nie przewiduje terminu przedawnienia dla żądania wykonania polecenia. Zatem należy stwierdzić, że nie możecie Państwo skorzystać z takiego zarzutu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Jak zagwarantować synowi dziedziczenie mieszkania?

Za kilka dni wstępuję ponownie w związek małżeński. Jak zagwarantować synowi dziedziczenie mieszkania po mnie? Myślę o sporządzeniu...

Stwierdzenie nabycia spadku z testamentu

Zmarła matka zostawiła spisany odręcznie testament, w którym uczyniła mnie swoim jedynym spadkobiercą. Majątek po mamie stanowi mieszkanie, które...

Spisanie nowego testamentu bez przedłożenia poprzedniego

W 2000 r. rodzice spisali u notariusza testamenty. Na ich prośbę zrzekłam się spadku po rodzicach. Ich majątek przypadł siostrze. Od roku rodzice...

Darowizna majątku przed śmiercią

Siostra mojej mamy (ciotka) zmarła niedawno. Była samotna. Przepisała w testamencie swoje mieszkanie na moją siostrę i zobowiązała ją do...

Babcia zostawiła 2 testamenty, jak je ogłosić?

Trzy lata temu zmarła moja babcia, która była wdową; jej mąż, mój dziadek zmarł w 1997 r., po jego śmierci przeprowadzono postępowanie spadkowe....

Testament po sąsiedzie

Opiekowałem się sąsiadem którego żona zmarła w 2006 roku, a syn bezdzietny rozwodnik zmarł w 2009 roku, innych dzieci nie miał. Sąsiad...

Jakich formalności należy dopełnić po śmierci rodzica?

Jakich formalności należy dopełnić po śmierci rodzica? Przed miesiącem zmarła moja mama i nie wiem, jak po kolei wszystko załatwić. Po mamie zostało...

Spadek od obcej osoby

Niespokrewniona ze mną osoba w testamencie zapisała mi swój majątek, nie miała dzieci ani żony. Rodzice i rodzeństwo tej osoby już nie żyją....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »