Porady Prawne przez internet

Masz problem ze spadkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kto dostanie majątek, jeśli planowany spadkobierca umrze jako pierwszy?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-12-02

Sprawa dotyczy dziedziczenia majątku. Mój brat podpisał umowę zrzeczenia się dziedziczenia (na moja prośbę) i jedynym spadkobiercą po mojej mamie jestem ja, czyli córka (jestem panną). Co się stanie, gdybym zmarła wcześniej niż moja mama lub obu coś by nam się stało – czy brat i jego rodzina cokolwiek wtedy odziedziczą?

Kwestie zrzeczenia się dziedziczenia po żyjącym spadkodawcy uregulowane są w Kodeksie cywilnym (K.c.). Art. 1048 K.c. stanowi: „spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”. W kolejnych art. czytamy: „zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej” (art. 1049 § 1 K.c.). „Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku” (art. 1049 § 2 K.c.).

Skutki umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia rozciągają się w zasadzie także na zstępnych zrzekającego się. Występuje zatem tutaj rzadka w prawie cywilnym sytuacja, w której umowa bezpośrednio wpływa na sytuację prawną osób niebędących jej stronami. Wobec takiej regulacji ustawowej należy przyjąć, że zrzekający się nie musi uzyskiwać zgody zstępnych na zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia ani zgody sądu, gdy zstępni są małoletni. Skutki zrzeczenia się rozciągają się zarówno na zstępnych zrzekającego się żyjących w momencie zawierania umowy, jak i na zstępnych, którzy urodzili się później (tak też: E. Skowrońska-Bocian [w:] Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki, wyd. 10, Warszawa 2011, s. 360).

Oznacza to, że w przypadku gdy Pani brat dokonał już u notariusza w formie aktu notarialnego zrzeczenia się spadku po mamie, to zarówno on, jak i wszyscy jego zstępni zostali wyłączeni z kręgu osób mogących dziedziczyć po Pani mamie. Co się tyczy dziedziczenia po Pani, to oczywiście zrzeczenie się dziedziczenia Pani brata po mamie nie ma żadnego wpływu na dziedziczenia po Pani, ale brat może dziedziczyć po Pani wyłącznie w sytuacji, jeżeli w chwili śmierci nie będzie Pani miała małżonka oraz dzieci.

W sytuacji gdy to Pani mama umrze pierwsza, to wyłącznie Pani będzie jej spadkobierczynią.

Natomiast w sytuacji gdyby Pani zmarła przed mamą i byłaby Pani tak jak teraz panną, to spadek po Pani przypadłby Pani mamie i bratu. Jeżeli następnie zmarłaby Pani mama, to brat nie odziedziczyłby spadku po mamie, bowiem obowiązywałaby go podpisana umowa o zrzeczeniu się dziedziczenia po mamie. W takiej sytuacji, oczywiście hipotetycznej, ażeby majątek po mamie nie przypadł dalszej rodzinie, warto, aby dodatkowo Pani mama spisała testament, w którym powoła Panią do dziedziczenia całego majątku po swojej śmierci z zastrzeżeniem, że gdyby Pani nie mogła lub nie chciała dziedziczyć, to spadek przypadnie Pani bratu – jest to tzw. testament z podstawieniem.

W myśl art. 1048 K.c. przedmiotem zrzeczenia się dziedziczenia jest dziedziczenie ustawowe po przyszłym spadkodawcy, a nie testamentowe, tak więc brat może dziedziczyć po Pani mamie, jeżeli ta powoła go w testamencie.

W wskazanej wyżej sytuacji, czyli Pani umiera przed mamą, jeżeli nie chce Pani, aby brat dziedziczył po Pani mamie, to nie musi Pani nic robić. Jeżeli nie chce Pani, aby dziedziczył po Pani, to może Pani sporządzić testament na rzecz mamy jako jedynej spadkobierczyni.

Jeżeli natomiast chce Pani, aby w sytuacji, gdy to Pani umrze pierwsza, a mama później, majątek nie przypadł dalszej rodzinie, tylko bratu, to tak jak pisałam powyżej, Pani mama powinna sporządzić testament na Pani rzecz z podstawieniem Pani brata.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przekazanie majątku w spadku osobom niespokrewnionym

Mój ojciec po rozwodzie wstąpił ponownie w związek małżeński. Z drugą żoną nabyli wspólnie mieszkanie własnościowe. Ojciec zmarł i nie...

Dziedziczenie majątku ojca przez macochę

Ojca małżeństwo z macochą nie trwało 5 lat. Czy macocha dziedziczy majątek ojca wniesiony przez niego do małżeństwa?

Załatwienie spraw spadkowych osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej

Tydzień temu zostałam opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionej całkowicie kuzynki – przebywa ona w domu pomocy społecznej. Jej rodzice zmarli niecałe...

Kto dziedziczy po zamężnym ponownie wdowcu

Wdowiec z trójką dzieci, posiadający mieszkanie i działkę budowlaną (udział w całości w wymiarze 5/8), ożenił się z wdową...

Różnice w udziałach domu przy podziale spadku

Rok temu zmarł mój mąż. Byliśmy kilka lat małżeństwem, oboje po rozwodach. Mąż miał małe mieszkanie, ja większe. Sprzedaliśmy je oba (cena 1:2)...

Prawo do majątku nieżyjących teściów

Jesteśmy w związku małżeńskim ponad 30 lat. Mieszkamy w domu po rodzicach męża, którzy zmarli, nie zostawiając testamentu. Czy mam jakieś prawo...

Powinowactwo a dziedziczenie

Mam pytanie odnośnie zachowku. Mama z ojczymem wybudowali dom na jego ziemi. Ojczym zmarł, pozostała mama, moja przyrodnia siostra (po mojej mamie...

Dziedziczenie w małżeństwie bezdzietnym

Jestem w związku małżeńskim od 30 lat, wspólnie z mężem wybudowaliśmy dom. Razem z nami mieszka moja mama (wdowa), która dołożyła się do...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »