Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kto dziedziczy, gdy najbliżsi krewni to dziecko i rodzice?

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-05-12

Zmarł nagle nasz syn, który żył w związku nieformalnym, ma kilkuletnie dziecko. Matka dziecka w jego imieniu przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Jak my, rodzice zmarłego możemy zabezpieczyć się przed ewentualnymi długami po zmarłym, np. przed spłatą jego kredytów? Czy wierzyciele będą mogli domagać się od nas spłaty długów syna?

Zakładam, że dziecko faktycznie przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza po swoim ojcu.

Zgodnie z art. 931 Kodeksu cywilnego*:

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.”

Następnie według art. 932 K.c.:

„§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.”

Z powyższego wynika, że jeżeli Państwa wnuk przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza, to Państwo jako rodzice są automatycznie od spadku odsunięci. Nie dziedziczycie w żadnej części spadku.

Spadek natomiast to kompleks praw i obowiązków po zmarłym. Oznacza to, że zarówno aktywa (np. przedmioty majątkowe) jak i pasywa (np. długi) przechodzą na spadkobiercę i tylko na niego.

Wobec tego Państwo jako rodzice nie będą odpowiedzialni za długi pozostawione przez zmarłego syna, jeżeli spadek po nim przyjmie jego dziecko. Będzie ono jedynym spadkobiercą spadku w całości i ono ewentualnie będzie odpowiadało za długi swojego ojca, oczywiście według zasad przewidzianych dla dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza.

Zgodnie z art. 1012 Kodeksu cywilnego spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Natomiast zgodnie z art. 1032 § 2 K.c. w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nieistniejące długi).

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie skutkuje całkowitym wyłączeniem odpowiedzialności za długi spadkowe. Spadkobierca w dalszym ciągu będzie zobowiązany do spłaty długów spadkodawcy, jednak granicą tej odpowiedzialności będzie stan czynny spadku, czyli innymi słowy wartość spadku po odjęciu długów. Należy zaznaczyć, że spadkobierca jest odpowiedzialny za długi spadkowe całym swoim majątkiem, a nie tylko majątkiem nabytym w spadku (chociaż oczywiści odpowiedzialność ta jest ograniczona wartością stanu czynnego spadku).

W celu skorzystania z możliwości przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza konieczne jest złożenie oświadczenia o jego przyjęciu w terminie 6 miesięcy liczonym od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Zgodnie bowiem z art. 1015 § 2 K.c. brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Nie dotyczy to sytuacji, gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna – w takim przypadku brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Ponadto zgodnie z art. 1016 K.c., jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Reasumując, w przypadku przyjęcia przez Pańskiego wnuka spadku z dobrodziejstwem inwentarza, rodzice spadkodawcy nie przyjmują po nim spadku i nie odpowiadają za jego ewentualne długi (w ogóle nie są spadkobiercami). Państwo jako rodzice mogą być odpowiedzialni za ewentualne długi syna, jeżeli np. poręczyli jego dług (odpowiedzialność jako poręczyciel), jednak w tej sytuacji nie mam takich informacji.

*Opis sprawy z czerwca 2015 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Co mówi prawo o długach zmarłego?

Dwa lata temu zmarł mój brat – nie miał żony ani dziećmi. Wraz z siostrą jesteśmy spadkobiercami, ale nie założyliśmy sprawy spadkowej. Teraz...

Nie zdążymy odrzucić spadku w imieniu dzieci, co robić?

Za miesiąc mija 6-miesięczny termin, w którym ja i mój mąż musimy odrzucić spadek w imieniu naszych małoletnich dzieci. Wnieśliśmy sprawę...

Jak odpisać siebie i dzieci z niepewnego spadku?

Cztery miesiące temu zmarł mój ojciec, z którym nie utrzymywałam kontaktu. Ojciec był drugi raz żonaty. Nie mam możliwości uzyskania jakichkolwiek...

Odrzucenie zadłużonego spadku przed konsulem

Miesiąc temu zmarł mój brat, miał zadłużone mieszkanie i firmę, i nie wiem jeszcze, jakie inne długi. Chciałabym się dowiedzieć, co powinniśmy...

Różnica między zrzeczeniem się dziedziczenia a odrzuceniem spadku

Czy możliwe jest zrzeczenie się dziedziczenia po jednym z rodziców? Dodam, że rodzice pozostają we wspólności ustawowej.

Córka drugiego męża a odpowiedzialność za długi

W styczniu zmarła moja mama, pozostawiając po sobie długi. Razem z mężem mojej mamy składam wniosek do sądu o odrzucenie spadku. Mąż mamy...

Dziedziczenie z macochą

Niedawno zmarł mój tata i moja macocha chce założyć sprawę spadkową. Sytuację komplikuje fakt, że mam już 1/4 majątku – spadek po mamie,...

Spis inwentarza mimo odrzucenia spadku

Mój mąż zmarł w 2012 r. Prowadził działalność gospodarczą. Odrzuciłam po nim spadek. Teraz otrzymałam zawiadomienie od komornika o spisie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »