Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Majątek małżonków z rozdzielnością

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 2015-12-16

Mamy z żoną rozdzielność majątkową od 2007 roku. Żona od 2009 roku założyła własną działalność gospodarczą (jednoosobową). Chcielibyśmy zawrzeć akt notarialny, który określa dziedziczenie praw do majątku i do firmy – w przypadku śmierci żony na męża i odwrotnie – z męża na żonę. Żona jest właścicielem firmy, mąż i żona jest współwłaścicielem domu, nie ma majątku firmy.

Zgodnie z art. 926 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy (dziedziczenie ustawowe) albo z testamentu (dziedziczenie testamentowe). Pierwszeństwo ma testament. Dopiero jeśli zmarły nie pozostawił testamentu, w grę wejdzie dziedziczenie na podstawie ustawy. Na marginesie należy mieć na uwadze, iż rozdzielność majątkowa nie wyłącza prawa do dziedziczenia małżonków po sobie na podstawie ustawy. Testament jest oświadczeniem woli (przyszłego spadkodawcy) sporządzonym na wypadek śmierci.

W Państwa przypadku w grę wejdzie albo testament własnoręczny, albo testament notarialny. Uważa się, że testament notarialny – w porównaniu z testamentem własnoręcznym – jest bezpieczniejszy oraz trudniejszy do podważenia.

Testament notarialny powinien być sporządzony przez notariusza, odczytany przez niego osobie składającej oświadczenie woli, podpisany w obecności przyjmującego oświadczenie.

Oryginał testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego jest przechowywany w kancelarii notarialnej, a po upływie 10 lat w archiwum wieczystoksięgowym. Państwu zostanie wydany tylko wypis aktu notarialnego, które ma jednak moc oryginału. Koszt sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego wynosi 50 zł plus 23% podatku VAT.

Testament własnoręczny należy natomiast napisać w całości pismem ręcznym, opatrzyć go podpisem oraz datą (chodzi o datę sporządzenia testamentu). Nieważny jest więc testament, który zostanie spisany na maszynie czy komputerze lub przez inną osobę. Podpis nie może być ani parafą, ani inicjałem.

Osobę powołaną do dziedziczenia należy oznaczyć tak, aby nie było wątpliwości (np. imię i nazwisko, data urodzenia).  Po śmierci spadkodawcy osoba, u której znajduje się testament, winna go złożyć w sądzie spadku. Sądem spadku jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Obowiązek ten dotyczy także notariusza.

Warto też pamiętać, że spadkodawca może w każdej chwili odwołać testament, czy sporządzić testament nowy. Zarówno Pan, jak i Pana żona sporządzicie swój własny testament, prawo polskie wyklucza bowiem możliwość sporządzenia wspólnych testamentów.

W testamencie należy określić, kto ma być spadkobiercą i w jakim udziale. W testamencie w nie rozporządza się bowiem poszczególnymi przedmiotami należącymi do spadku. Innymi słowy w testamencie należy napisać, iż np. „do całości spadku powołuję moją żonę”, zamiast „mojej żonie zapisuję swój udział w nieruchomości oraz samochód”. Zgodnie z prawem polskim dopuszczalne jest zatem powołanie spadkobiercy lub spadkobierców jedynie do całego spadku albo do jego ułamkowej części.

Tym samym jeśli powoła Pan do całego spadku po sobie swoją żonę, to Pana żona będzie jedynym spadkobiercą wszystkich rzeczy i wszystkich praw majątkowych należących do spadku. Nadto nie można zapomnieć, iż w skład spadku wchodzą nie tylko prawa ale i obowiązki (czyli długi oraz zobowiązania, także te, które wynikają z prowadzonej działalności gospodarczej, ciążące na spadkodawcy w chwili jego śmierci). Dziedziczenie ma bowiem charakter sukcesji uniwersalnej; spadkobierca na mocy jednego zdarzenia, jakim jest otwarcie spadku, wstępuje w ogół praw i obowiązków osoby zmarłej.

Natomiast do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego mające charakter niemajątkowy. W skład spadku nie wchodzą także prawa i obowiązki majątkowe ściśle związane z osobą zmarłego oraz przechodzące na określone osoby, niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Stąd wpisy do CEIDG, NIP i REGON nie wchodzą w skład spadku. Podobnie prawa i obowiązki przedsiębiorcy uzyskane na podstawie decyzji administracyjnych wygasają z chwilą jego śmierci. To samo dotyczy wszelkich koncesji, licencji i zezwoleń. Tym samym, jeśli chciałby Pan kontynuować firmę żony, musiałby Pan na nowo ją zarejestrować i uzyskać stosowne zezwolenia.

Na marginesie, jeśli spadkodawca chce, aby konkretny przedmiot z jego majątku przypadł konkretnej osobie, to należy sporządzić tzw. zapis windykacyjny. W testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być:

  1. rzecz oznaczona co do tożsamości;
  2. zbywalne prawo majątkowe;
  3. przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne;
  4. ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

Zapis windykacyjny może być ustanowiony tylko w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Czy zapis testamentowy jest zapisem windykacyjnym?

Moja zmarła teściowa zapisała moje żonie swój dom w testamencie („Anna Z. powołuje do całości spadku swoją córkę, Lidię N.…”)....

Kłamstwo w sprawie testamentu

W połowie 2014 r. zmarła moja ciotka. W 2008 r. sporządziła notarialny testament, w którym zapisała mi swój dom. Na sprawę spadkową przybył...

Jak uniknąć złych decyzji chorej mamy?

Po zmarłym tacie został testament notarialny – przekazuje swój majątek jednej córce, pozostałe dzieci wydziedzicza. Mama żyje, ale jest osobą chorą...

Testament z odciskiem palca potwierdzony przez sekretarza

Wuj nie miał dzieci i podarował mojemu mężowi w formie testamentu (w 1993 r.) działkę. Wujek był częściowo sparaliżowany, dlatego sekretarz...

Majątek w spadku dla jednej osoby a nieważność testamentu

Mój ojciec przekazał w testamencie cały majątek swojej drugiej żonie. W testamencie nie ma żadnych zapisów o darowiźnie, czy zachowku dla...

Testament czy darowizna, jak przekazać majątek dzieciom

Piszę w imieniu moich rodziców, którzy chcieliby swój majątek wspólny (nie mieli rozdzielności majątkowej) podzielić na dwie dorosłe córki, czyli...

Testament w trakcie sprawy rozwodowej

Jestem w trakcie sprawy rozwodowej. Mam wspólność majątkową z żoną. Chcę sporządzić testament, w którym jedynym moim spadkobiercą będzie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »