Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Majątek w spadku dla jednej osoby a nieważność testamentu

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-01-11

Mój ojciec przekazał w testamencie cały majątek swojej drugiej żonie. W testamencie nie ma żadnych zapisów o darowiźnie, czy zachowku dla innych osób. Czy w takiej sytuacji testament jest ważny? Czy możliwe jest podważenie testamentu?

Jeżeli spadkodawca zostawił testament własnoręczny, to żeby został on uznany za ważny, musi zostać napisany przez spadkodawcę w całości pismem ręcznym oraz być przez niego podpisany, dobrze też, aby zawierał datę jego sporządzenia. Występują różne zdarzenia mogące powodować nieważność testamentu holograficznego (własnoręcznego).

Okolicznością często podnoszoną, skutkującą nieważnością testamentu, jest sfałszowanie podpisu testatora. Niekiedy osoby mające interes wyrażają wątpliwości co do treści testamentu, np. że został napisany w sposób niejasny. Można też kwestionować testament, gdy nie jest on opatrzony podpisem lub podpis znajduje się nad rozrządzeniem majątkiem, ponieważ podpis winien być zawsze u dołu pod treścią dokumentu. Nie może być uznany za testament jego kserokopia, winien on być zawsze oryginalny. Próbuje się podważyć również rozrządzenie na wypadek śmierci w sytuacji, gdy sporządzonych było kilka testamentów i są problemy co do wzajemnego stosunku między nimi poprzez przyznawanie ważności jednym postanowieniom kosztem innych.

W przypadku testamentów własnoręcznych oraz notarialnych zarzuca się nieważność testamentu, kiedy testament został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli (w przypadku testamentów własnoręcznych oraz notarialnych zarzuca się nieważność testamentu także gdy istnieją wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, przykładowo gdy istniały podstawy trwałego naruszenia czynności umysłowych spadkodawcy np. choroba Alzheimera, delirium, zespół psychoorganiczno-otępienny – aczkolwiek nie zawsze skutecznie),

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści,

3) pod wpływem groźby.

Zgodnie z art. 945 § 2 Kodeksu cywilnego (K.c.): „Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Testamentu nie może sporządzić ani osoba małoletnia, ani ubezwłasnowolniona całkowicie lub częściowo oraz osoba, dla której w toku postępowania o ubezwłasnowolnienie ustanowiono doradcę tymczasowego na podstawie art. 549 § 1 K.p.c. Do sporządzenia testamentu nie można wyznaczyć pełnomocnika. Kwestionuje się też okoliczność, że testament został spisany pod wpływem sugestii, która całkowicie wypaczyła rzeczywistą wolę testatora.

Podnosić nieważność testamentu może każdy, kogo praw dotyczy wynik postępowania spadkowego. Zatem gdy z okoliczności wynika, że spadkodawca mógł powołać do spadku osobę trzecią w testamencie, kwestionować go może osoba, która mogłaby być powołana do spadku na mocy ustawy, a więc dziecko, małżonek lub ich spadkobiercy, czy też rodzice gdyby nie było dzieci. W przypadku braku dzieci i ich dalszych zstępnych oraz rodziców, podważać testament może rodzeństwo lub ich zstępni, a w przypadku także ich braku dziadkowie lub ich zstępni.

W przypadku braku nawet tych osób negować skuteczność testamentu może gmina właściwa dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarb Państwa, gdy takiego miejsca nie da się ustalić lub miejsce zamieszkania było za granicą. Poddawać w wątpliwość ważność testamentu może nawet inna osoba trzecia, jeżeli uprawdopodobni, że ona może wchodzić w grę jako spadkobierca np. na podstawie testamentu.

Kwestionować testament można w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku lub w postępowaniu o uchylenia lub zmianę tego postanowienia. Dopuszcza się powództwo o ustalenie ważności lub nieważności testamentu, jeżeli interes powoda w powyższym postępowaniu nie może być zaspokojony (uchwała SN z dnia 30 grudnia 1968 r., III CZP 103/68, OSNCP 1969, nr 5, poz. 85).

Mając jednak na uwadze powyższe informacje, należy stwierdzić, że aby unieważnić testament a szczególnie testament notarialny, muszą zajść naprawdę szczególne okoliczności.

Na osobie, która chce podważyć taki testament, ciąży bowiem (zgodnie z art. 6 K.c.) ciężar udowodnienia faktu, z którego osoba ta wywodzi skutki prawne.

Zainteresowana osoba, żeby podważyć testament będzie więc musiała udowodnić przed sądem, że spadkodawca sporządził testament np. w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji. Będzie musiała powołać się przed sądem na naprawdę przekonujące dowody, jak np. zeznania świadków, lekarzy, orzeczenia lekarskie. Same twierdzenia, niepoparte żadnymi dowodami, są absolutnie niewystarczające.

Brak w testamencie zapisu o zachowku, czy darowiznach w żadnym wypadku nie oznacza, że testament jest nieważny.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Wynajęcie odziedziczonego mieszkania

Moi rodzice przed śmiercią sporządzili testamenty, w których powołali wnuka (mojego syna) do dziedziczenia całego majątku. Moja siostra oświadczyła,...

Jak uniknąć złych decyzji chorej mamy?

Po zmarłym tacie został testament notarialny – przekazuje swój majątek jednej córce, pozostałe dzieci wydziedzicza. Mama żyje, ale jest osobą chorą...

Testament z odciskiem palca potwierdzony przez sekretarza

Wuj nie miał dzieci i podarował mojemu mężowi w formie testamentu (w 1993 r.) działkę. Wujek był częściowo sparaliżowany, dlatego sekretarz...

Majątek małżonków z rozdzielnością

Mamy z żoną rozdzielność majątkową od 2007 roku. Żona od 2009 roku założyła własną działalność gospodarczą (jednoosobową). Chcielibyśmy...

Testament czy darowizna, jak przekazać majątek dzieciom

Piszę w imieniu moich rodziców, którzy chcieliby swój majątek wspólny (nie mieli rozdzielności majątkowej) podzielić na dwie dorosłe córki, czyli...

Testament w trakcie sprawy rozwodowej

Jestem w trakcie sprawy rozwodowej. Mam wspólność majątkową z żoną. Chcę sporządzić testament, w którym jedynym moim spadkobiercą będzie...

Testament rodziców

Rodzice sporządzili testament na mnie. Jestem mężatka, mam wspólnotę majątkową z mężem, ale relacja nie jest dobra. Czy muszę mieć rozdzielność...

Testament kuzynki i dalsze dziedziczenie

Kuzynka zmarła w 2013 r. i pozostawiła testament, w którym cały swój majątek w postaci mieszkania przekazała mojej cioci. Nie była...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »