Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Małe dziecko a kłopotliwy spadek

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2014-11-21

Dwa lata temu zmarła siostra mojego męża. Mąż i jego rodzice zrzekli się spadku. Kolejnym spadkobiercą jest nasz syn (ma 3 lata). Złożyliśmy do sądu rodzinnego wniosek o reprezentowanie dziecka, by w jego imieniu odrzucić spadek. Wyrok uprawomocnił się 11 miesięcy po odrzuceniu spadku przez brata i rodziców zmarłego. Sąd twierdzi, że przekroczyliśmy okres, w którym można było odrzucić spadek. Co robić? Dodam, że spadek to same długi.

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku upłynął dla Pani dziecka po 6 miesiącach od dnia złożenia przez Pani męża oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Rozumiem, że nie złożyliście Państwo stosownego oświadczenia do sądu, bowiem czekaliście na zakończenie sprawy przed sądem rodzinnym.

Nie musieli Państwo na to czekać. Mogli Państwo odrzucić spadek w imieniu dziecka załączając zaświadczenie o toczącym się postępowaniu przed sądem rodzinnym w przedmiocie wyrażenia zgody na odrzucenie spadku. Wówczas byłyby podstawy do zastosowania analogii do przerwania biegu terminu przedawnienia i stwierdzenia, że wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku jest czynnością zmierzającą bezpośrednio do odrzucenia spadku. Oznacza to, że nastąpiłoby przerwanie biegu terminu 6-miesięcznego na odrzucenie spadku do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.

Dziecko jest małoletnie, brak oświadczenia w terminie 6 miesięcy spowodował, że przyjęło ono spadek, ale z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że odpowiada za zobowiązania jedynie do wysokości masy czynnej (aktywów) spadku – która w tym wypadku jest zerowa (są same długi) – i na tym kończy się odpowiedzialność dziecka za długi wujka.

Zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza”.

Wystarczy sporządzić spis inwentarza – w zasadzie leży to w interesie wierzycieli, ale sąd może wydać w tej kwestii stosowne postanowienie. Jeżeli zgłoszą się do Pani wierzyciele wujka, wystarczy, że pokaże im Pani sądowe potwierdzenie nabycia spadku przez małoletnie dziecko z dobrodziejstwem inwentarza oraz spis inwentarza, w którym komornik wskaże, że po zmarłym pozostały same długi, a wartość aktywów spadku wynosi zero. Dzięki temu wierzyciele nie będą w stanie wyegzekwować spłaty długów od Pani dziecka.

Może Pani jeszcze próbować uchylić się od skutków niezłożenia oświadczenia woli o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie.

Ponieważ termin sześciomiesięczny, o którym mówi przytoczony wyżej przepis art. 1015, jest tzw. terminem zawitym – nie podlega on przywróceniu w zwykłym trybie.

Jest jednak inna możliwość. Zgodnie z art. 1019, „jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

  • uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;
  • spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd”.

Zgodnie z art. 690 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego „w razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku sąd przeprowadza rozprawę. Przeprowadzenie rozprawy ma na celu ustalenie, czy w konkretnej sprawie oświadczenie zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby. Ciężar dowodu spoczywa na spadkobiercy”.

Ponownie podkreślam w tym miejscu, że nie można mówić o przywróceniu terminu do odrzucenia spadku (ten termin, jak pisałam, nie podlega przywróceniu) – art. 1019 Kodeksu cywilnego pozwala jedynie uchylić się od skutków braku w terminie 6 miesięcy od otwarcia spadku oświadczenia spadkobiercy o przyjęciu/odrzuceniu spadku na skutek jego błędu/błędnego przekonania.

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z powodu błędu lub groźby może nastąpić jedynie w terminach określonych w art. 88 § 2 Kodeksu cywilnego: „uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu - z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby - z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał”.

Oświadczenie o uchyleniu się powinno być złożone przed sądem spadku (art. 1019 § 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 628 Kodeksu postępowania cywilnego; zob. też art. 690 tego Kodeksu).

Jednocześnie (przed tym samym sądem) spadkobierca powinien oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca (art. 1019 § 1 pkt 2). W przypadku braku takiego oświadczenia uchylenie byłoby bezskuteczne. W rozpatrywanej tutaj sytuacji nie wchodzi w grę możliwość złożenia oświadczenia przed notariuszem. Art. 1018 § 3 zdanie 2 i 3 znajdują jednak w tym przypadku zastosowanie.

Uchylenie staje się skuteczne dopiero z chwilą zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 3).

Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby spróbowała Pani uchylić się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka w terminie, z uwagi na to, że oczekiwała Pani na orzeczenie sądu rodzinnego w tej sprawie. Proszę mieć na uwadze, że zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami mają Państwo rok od wykrycia błędu na złożenie oświadczenia od uchyleniu się od skutków tego błędu. Moment wykrycia błędu należy liczyć od momentu, gdy dowiedzieliście się Państwo, że uchybiliście terminowi 6 miesięcy do złożenia oświadczenia w imieniu dziecka o odrzuceniu spadku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »