Kategoria: Testament

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Manipulacje rodziny w celu zmiany testamentu, co robić?

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-09-22

Zmarł mój wujek. Żyje jego żona (czyli moja ciocia). Byli bezdzietnym małżeństwem. Wujek zostawił testament potwierdzony notarialnie, w którym jest napisane, że przekazuje swój majątek żonie, a gdyby ona nie mogła, bądź nie chciała dziedziczyć, przekazuje go mnie. Analogiczny testament ma sporządzony moja ciocia; również potwierdzony notarialnie. Zarówno wujek jak i ciocia chcieli, abym to ja po ich śmierci otrzymała spadek. Od pewnego czasu ciocia choruje na demencję starczą i ma początki choroby Alzheimera. Z cioci psychiką raz jest lepiej, raz gorzej. Niestety ten fakt próbuje wykorzystać rodzina, manipulując ciocię, aby nakłonić ją do zmiany testamentu na ich korzyść. Obawiam się, że ciocia nieświadomie może zmienić testament. Co powinnam w tej sytuacji zrobić? Czy niezałatwianie spraw spadkowych po wujku uniemożliwia zmianę testamentu, skoro aktualnie ciocia nie jest właścicielem całości majątku ze względu na niedopełnienie spraw formalnych?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za rzeczową wyczerpującą odpowiedź
Grażyna
Dziękuję za odpowiedź. Wyjaśniła moje wątpliwości. 
Karol
Bardzo dziękuję. Wg mnie bardzo dobra i pełna odpowiedź,która wyjaśniła moje wątpliwości. Polecam innym mającym problemy z testamentem i zachowkiem.
Stanisław, 70 lat, emeryt
Polecam korzystanie z usługi eporady, wszystkie informacje są konkretne, szczegółowo i wyczerpująco opisane, niczym nie odbiega jak wizyta bezpośrednio w kancelarii. 100% profesjonalizmu w każdej dziedzinie. Sam korzystałem i gwarantuję 100% satysfakcji. Polecam.
Paweł, 39 lat
Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata

Nie ma czegoś takiego jak zabezpieczenie się przed zmianą testamentu. Zgodnie z art. 943 Kodeksu cywilnego (K.c.) spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia. Oznacza to, że dopóki Pani ciocia żyje, ma prawo zmienić swoją ostatnią wolę i przekazać spadek po sobie komu tylko zechce. Niestety ani Pani, ani nikt inny nie ma wpływu na to, co ciocia zrobi. Nie może się Pani również umówić z nią co do spadku, ponieważ wszelkie umowy o spadek po osobie żyjącej są bezwzględnie nieważne (oprócz umowy o zrzeczenie się dziedziczenia). Co zatem mogą zrobić członkowie rodziny cioci? Nie mogą sami zmienić testamentu, ponieważ będzie to czynność nieważna – zmiany może dokonać tylko ciocia. Mogą ją oczywiście namawiać do zmiany, tak samo jak Pani może nawiać, aby testamentu nie zmieniała – tego nikt nikomu zabronić nie może, a co zrobi ciocia, zależy już tylko od niej samej. Z kolei jeżeli nie uda im się namówić cioci do zmiany testamentu za jej życia, mogą spróbować unieważnić go po śmierci.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Zasadniczo istnieje możliwość podważenia ważności testamentu, jeżeli zachodzi jedna z przesłanek z art. 945 § 1 K.c. Mianowicie testament nie jest ważny, jeżeli został sporządzony:

  1. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli,
  2. pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści,
  3. pod wpływem groźby.

Zgodnie z art. 945 § 2 K.c.: „na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku”.

Testament został sporządzony w formie aktu notarialnego. W tym miejscu trzeba zauważyć, że akt notarialny ma moc dokumentu urzędowego – art. 2 § 2 Prawa o notariacie stanowi, że czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 K.p.c.). Zaprzeczenie może nastąpić tylko w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 252 K.p.c., tzn. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić.

Należy też dodać, że forma aktu notarialnego daje podmiotowi dokonującemu danej czynności prawnej wysoki stopień pewności wywołania skutków prawnych zamierzonych przez niego. Sporządzenie dokumentu przez notariusza, który działa jako osoba zaufania publicznego (art. 2 § 1 Prawa o notariacie), powinno stanowić gwarancję zachowania wszystkich wymagań dotyczących dokonywanej czynności, zarówno odnoszących się do treści, jak i formy.

Ponadto z ustawy Prawo o notariacie wynika obowiązek notariusza czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne (art. 80 § 2).

Podsumowując, należy stwierdzić, że testament notarialny, podobnie jak każdy inny testament, może zostać podważony w przypadkach, gdy jest nieważny z mocy prawa. Takie sytuacje wymienia wspomniany wcześniej art. 945 § 1 K.c. Mając jednak na uwadze powyższe informacje, trzeba podkreślić, że żeby unieważnić testament notarialny, muszą zajść naprawdę szczególne okoliczności. Oczywiście nie jest to niemożliwe, ale w praktyce okazuje się bardzo trudne i rzadkie. Na osobie, która chce podważyć taki testament, ciąży bowiem (zgodnie z art. 6 K.c.) ciężar udowodnienia faktu, z którego osoba ta wywodzi skutki prawne. Dlatego też rodzina babci będzie musiała udowodnić przez sądem, że Pani babcia sporządziła testament np. w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji. Będzie musiała powołać się przed sądem na naprawdę przekonujące dowody, jak np. zeznania świadków, lekarzy, orzeczenia lekarskie. Same twierdzenia, niepoparte żadnymi dowodami, są absolutnie niewystarczające.

Co się zaś tyczy kwestii nieprzeprowadzania teraz sprawy spadkowej po zmarłym wujku, tylko poczekania do śmierci cioci – nic to absolutnie nie da, ponieważ zgodnie z art. 924 K.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że Pani ciocia nabyła spadek po swym mężu już w chwili jego śmierci, a sądowe stwierdzenie nabycia spadku tylko ten stan prawny potwierdzi. Zwlekając z postępowaniem spadkowym po śmierci wujka, Pani ciocia naraża się również na konsekwencje prawne. Należy mieć bowiem na uwadze, że sąd spadku może, zgodnie z art. 646 § 2 K.p.c., nałożyć karę grzywny na każdą osobę, która ma testament i nie wyda go w terminie określonym przez ten sąd. Osoba taka może odpowiadać wobec spadkobiercy za szkodę wynikłą z bezzasadnego uchylania się od obowiązku wydania testamentu, który powstaje w momencie, gdy posiadacz testamentu dowiedział się o śmierci spadkodawcy.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z testamentem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »