Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Maszyna rolnicza a spis inwentarza

Monika Cieszyńska • Opublikowane: 2015-07-01

Rok temu ja, mama i moja siostra odrzuciliśmy spadek po zmarłym tacie z powodu jego długów. Obecnie mamy dokonać spisu inwentarza. Kłopotliwa jest dla nas kwestia maszyny rolniczej – traktora. Mama 12 lat temu wzięła na siebie pożyczkę, traktor jest jej i go spłaca. Czy należy maszynę wciągnąć do spisu? Do kogo należy?

Monika Cieszyńska

»Wybrane opinie klientów

Fachowe porady jakie uzyskałam od Pana Marka Goli , pomogly mi w porozumieniu się z rodzina mojego męża, w sprawie zachowku po zmarłej teściowej.Dziekuje bardzo i będę dalej polecała państwa usługi moim znajomym.
Malgorzata
Otrzymałam odpowiedź bardzo wyczerpującą i klarowną.
Anna, 66 lat, inżynier
Bardzo profesjonalnie, szybko, wszystko zrozumiałe
Ania, 68 lat, emerytka
Chciałem bardzo podziękować za poradę która mi bardzo pomogła wasza firma działa na najwyższym poziomie wasze odpowiedzi były wyczerpujące i pomocne jeszcze raz bardzo dziękuję i pozdrawiam.
Krzysztof
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź, uratowała mi Paki tyłek.
Jerzy, 53 lata, informatyk

W spisie inwentarza ustala się stan czynny spadku. Spis inwentarza obejmuje zarówno aktywa (stan czynny spadku), jak i pasywa (stan bierny spadku).

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Sporządzania spisu inwentarza dokonuje się w obecności dwóch świadków powołanych przez – w zależności od tego, kto wykonuje postanowienie sądu o sporządzeniu spisu – komornika lub urząd skarbowy. Z dokonanej czynności sporządza się protokół, który podpisują wszyscy obecni. Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach.

Należy pamiętać, iż urząd skarbowy dokonujący spisu inwentarza może żądać m.in. od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz żądać od osób nieuczestniczących w postępowaniu informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. Za nieuzasadnioną odnowę udzielenia organowi wyjaśnień lub informacji albo za udzielenie informacji lub wyjaśnień świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może być na wniosek wierzyciela lub z urzędu ukarana przez ten organ grzywną do dwóch tysięcy złotych (art. 761 § 1 i 762 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczeniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza).

W razie udzielenia wyjaśnień świadomie fałszywych należy liczyć się z możliwością ukarania grzywną. Nadto w razie ujawnienia się niewciągniętego do spisu inwentarza w każdej chwili może nastąpić uzupełnienie tego spisu.

Z treści pytania domniemam, że w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel przedmiotowego traktora widnieje tylko zmarły. Niemniej dowód rejestracyjny pojazdu nie narusza praw własności.

Przede wszystkim należy rozstrzygnąć, do jakiego majątku wszedł traktor.

Jeśli Pani rodzice żyli w ustroju wspólności majątkowej (czyli ani nie zawierali umowy intercyzy ani sąd nie ustanowił między nimi rozdzielności majątkowej), to obok ich majątków osobistych istniał majątek wspólny.

Do majątku wspólnego należały przedmioty majątkowe nabyte przez oboje rodziców lub jednego z nich w czasie trwania wspólności ustawowej, chyba że dany przedmiot z mocy ustawy należy do majątku osobistego małżonka (art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Ustawodawca w § 2 art. 31 krio wskazał cztery przykładowe składniki, które należą do majątku wspólnego małżonków, a mianowicie:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę lub z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • dochody z majątku wspólnego i majątku osobistego;
  • środki zgromadzone na otwartym lub pracowniczym funduszu emerytalnym każdego z małżonków,kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.).

Przez wynagrodzenie należy rozumieć nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale i wszelkie składniki dodatkowe, np. premie, nagrody jubileuszowe, ekwiwalent za niewykorzystany urlop czy odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego lub bezprawnego rozwiązania umowy o pracę. Renta, renta odszkodowawcza, emerytura, zasiłek dla bezrobotnych również objęte są majątkiem wspólnym małżonków. Jeśli chodzi o wynagrodzenie z innej działalności zarobkowej, to przykładowo można wymienić: wynagrodzenie osiągane na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia czy umowy agencyjnej.

Dochody, które przynosi rzecz lub prawo, należą do majątku wspólnego bez względu na to, czy rzecz wchodzi do majątków osobistych, czy do majątku wspólnego. Chodzi tu o pożytki naturalne, które rzecz przynosi (np. owoce z drzewa, płody rolne); pożytki cywilne, czyli dochody, jakie rzecz przynosi na podstawie stosunku cywilnoprawnego (np. czynsz uzyskiwany z wynajmu lokalu czy z dzierżawy) oraz pożytki prawa, czyli dochody, jakie prawo przynosi zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (np. odsetki od wkładu oszczędnościowego).

Powyższy katalog nie jest katalogiem zamkniętym. Do majątku wspólnego należą ponadto:

  • przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do wspólnego użytku obojga małżonków (np. lodówka, pralka, ekspres do kawy, odkurzacz, telewizor, CD, DVD, komplet wypoczynkowy, itp.) chyba że przedmioty te zostały nabyte w drodze zapisu, dziedziczenia lub darowizny,
  • wygrane z loterii lub innych gier losowych;
  • spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, jeśli przydział lokalu nastąpił przed 15 stycznia 2003 r.

Przy ustaleniu, czy dany przedmiot majątkowy należy do majątku wspólnego, należy mieć na uwadze art. 33, który wymienia elementy należące do majątku osobistego każdego z małżonków.

W ustroju ustawowej wspólności majątkowej do majątku wspólnego nie wchodzą następujące prawa majątkowe:

  1. przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  2. przedmioty nabyte w zmian za rzeczy należące do majątku osobistego chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;
  3. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków (chodzi tu o wynagrodzenie jeszcze niepobrane);
  4. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie (np. służebność osobista, prawo pierwokupu);
  5. prawa majątkowe wynikające ze współwłasności łącznej, np. prawa ze stosunku spółki cywilnej;
  6. przedmioty majątkowe nabyte przez zapis, dziedziczenie, darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca wyraźnie zastrzegł, że przedmioty te wejdą do majątku wspólnego;
  7. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  8. przedmioty uzyskane z odszkodowania z tytułu uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia oraz z zadośćuczynienia za krzywdę (cierpienia fizyczne, psychiczne) z wyjątkiem renty uzyskanej przez jednego z małżonków w związku z utratą zdolności do pracy, zmniejszeniem szans na przyszłość, zwiększeniem się jego potrzeb;
  9. przedmioty uzyskane z nagrody za osobiste osiągnięcia małżonka (chodzi tu o te konkursy, które wymagają wiedzy, ale już nie te które wynikają ze stosunku pracy czy jeśli o wygranej zadecydował czynnik losowy);
  10. prawa autorskie i pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż traktor wszedł do majątku wspólnego rodziców (skoro został nabyty w czasie trwania małżeństwa), chyba że został nabyty za środki pochodzące z majątku osobistego Pani matki.

Jeśli jednak traktor był spłacany z wynagrodzenia mamy, to i tak należy przyjąć, że należał do majątku wspólnego.

Domniemywa się, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Istnieje możliwość dochodzenia nierównych udziałów w postępowaniu o podział majątku wspólnego (zwłaszcza jeśli mama nadal spłaca pożyczkę zaciągniętą na zakup traktora). Takie żądanie należy skierować przeciwko (spadkobiercy) spadkobiercom zmarłego.

Podsumowując, należy rozstrzygnąć, do jakiego majątku należał traktor.

Co istotne dla Państwa, w protokole zamieszcza się również ważne dla sprawy oświadczenia osób, których obecność przy dokonywanej czynności jest dopuszczalna, oraz oświadczenia osób trzecich zgłaszających swoje prawa do przedmiotów objętych spisem (§ 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczeniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza). Tym samym, mimo że mama nie widnieje w dowodzie rejestracyjnym, to winna złożyć do protokołu stosowne oświadczenie, czy traktor należał do majątku wspólnego, czy jej majątku osobistego, i uzyskać dowód na poparcie swoich praw własności.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z długami spadkowymi?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »