Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Mieszkanie od bezdzietnego męża a zachowek dla rodziny

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2021-02-05

Mam mieszkanie, które dostałam w darowiźnie od męża. Dzieci mąż nie miał. Czy jego rodzina ma prawo do zachowku?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Mieszkanie od bezdzietnego męża a zachowek dla rodziny

Dotyczące zachowku przepisy prawa materialnego (czyli merytorycznego) skoncentrowano w artykułach: od 991 do 1011 Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.); w art. 1008 i następnych zawarto przepisy o wydziedziczeniu, które (w ścisłym rozumieniu) oznacza pozbawienie prawa do zachowku. Należy zwrócić uwagę na różnicę między potencjalnym uprawnieniem z tytułu zachowku a uprawnieniem do zachowku przysługującym (przynajmniej) jednemu człowiekowi wobec (przynajmniej) jednej osoby; bardzo dużo zależy od dokładnych obliczeń – w tym dotyczących „substratu zachowku” (art. 993 i następne K.c.).

Darowizna mieszkania od męża

Roszczenie z tytułu zachowku (art. 991 i następne K.c.) ma dwie wersje. Wersja „podstawowa” dotyczy treści testamentu (art. 941 i następne K.c.). Druga wersja – roszczenie o „wyrównanie zachowku” (art. 991 K.c. i art. 1000 K.c.) – wiąże się z wartością darowizn, których spadkodawca dokonał za swego życia; uwzględnia się darowizny znacznej wartości – w kontekście danego spadku (z czym mogą wiązać się różnice w związku z różnymi spadkami i osobami). O tych wariantach wspominam, ponieważ Pani wskazała na przyjęcie darowizny od swego męża; chodzić więc mogłoby przynajmniej o „wyrównanie zachowku” – przynajmniej, ponieważ Pani nie wspomniała o testamencie swego męża (więc testamentu wykluczyć zupełnie nie można).

Uprawnienie do otrzymania zachowku

Pani zaakcentowała rodzeństwo swego Męża oraz brak dzieci Pani męża; warto jednak zwrócić uwagę na to, że roszczenie z tytułu zachowku może przysługiwać zstępnym (czyli nie tylko dzieciom) spadkodawcy oraz rodzicom spadkodawcy (Pani nie wspomniała o rodzicach swego męża). Proszę pamiętać o tym, że niedopuszczalne jest „dopisywanie” kogokolwiek do „listy” osób potencjalnie uprawnionych do zachowku – „listy” zawartej w art. 991 K.c., który stanowi:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

Rodzeństwo męża i inni spadkobiercy

Jak widać, sama treść artykułu 991 K.c. wskazuje na to, że prawnie wykluczone jest przysługiwanie zachowku rodzeństwu spadkodawcy, a więc tym bardziej wykluczone jest przysługiwanie zachowku dalszym krewnym spadkodawcy – w tym dzieciom rodzeństwa spadkodawcy (o czym wspominam, ponieważ dość często można spotkać się z oczekiwaniem zachowku „po cioci” lub „po wujku”, a tym bardziej po rodzeństwie).

Syntetyczny opis sytuacji skłania mnie do brania pod uwagę określonych wariantów oraz do wskazywania ich Pani.

Jeżeli rodzic przeżyje swe dziecko (traktowane jako spadkodawca), to takiemu rodzicowi może przysługiwać zachowek po swym dziecku – o ile spadkodawca nie pozostawił po sobie przynajmniej jednego zstępnego; proszę uważnie zapoznać się z art. 931 K.c. Zagadnienie zachowku wymaga brania pod uwagę przepisów o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne K.c.) – w kontekście danego dziedziczenia; również w przypadku dziedziczenia wyłącznie testamentowego (art. 941 i następne K.c.).

Ustawowe określenie spadku zawarto w art. 922 K.c. W skład spadku wchodzą te składniki majątkowe (aktywa oraz pasywa), które przysługiwały spadkodawcy w chwili otwarcia spadku – do otwarcia spadku dochodzi wraz ze śmiercią spadkodawcy (art. 924 K.c.).

Proponuję brać pod uwagę także to, że dziedziczyć z ustawy (wraz z owdowiałym małżonkiem spadkodawcy, który nie pozostawił po sobie zstępnych) mogą: rodzice spadkodawcy lub rodzeństwo spadkodawcy. Niezależnie od (przez Panią zaakcentowanego) zagadnienia zachowku w grę może wchodzić dziedziczenie ustawowe przez Panią oraz przez osoby z grona krewnych Pani męża.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

oryginalne poduszki

Szukamy prawnika »