Kategoria: Zachowek

Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Mieszkanie od siostry a prawo do zachowku jej dzieci

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2018-10-15

Moja jedyna siostra (rozwiedziona) w najbliższym czasie podaruje mi mieszkanie, w którym nie mieszka i nie będzie mieszkać. Siostra ma dwójkę dzieci w wieku 12 i 20 lat. Czy będzie należał im się w przyszłości zachowek? Czy mają zastosowanie w tym przypadku przepisy, że rodzeństwo nie należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a więc dzieci siostry nie miałyby prawa do zachowku (po upływie 10 lat)?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Krótki czas oczekiwania na odpowiedź
Joanna
Wyczerpująca i jasna odpowiedź
Mariusz, 60 lat
Bardzo merytoryczna opinia . Bardzo dla mnie pomocna.
Jolanta, nauczycielka, 55 lat
Szybkość i rzetelność odpowiedzi.
Marta
Szybko i bardzo przystępnie wyjaśnione moje wątpliwości. Dużym plusem jest zadanie dodatkowego pytania w przedmiotowej sprawie. Polecam i w przyszłości gdy tylko będę miał problem skorzystam ponownie.
Robert, 47 lat
Witam. Uzyskałam wyczerpującą odpowiedź na zadane pytanie poparte przykładami i możliwościami rozwiązania sprawy. Odpowiedź mnie w zupełności usatysfakcjonowała. 
Edyta, 40 lat
Dziękuje za pomoc jestem uradowany państwa opiniami Było szybko ! 
Sławomir, technik, 50 lat
Szybka sprawna pomoc w dziedzinie prawa spadkowego.
Cecylia, 54 lata
Konkretnie, rzeczowo i na temat
Tomasz, chemik, 46 lat
Dziękuję, b. fachowa i wyczerpująca odpowiedz nie rozczarowałam się obsługą choć miałam wątpliwości.
Katarzyna, 40 lat
500% OK!!!
Rafał
 Możliwość uzyskania rzetelnej informacji z domu
Krzysztof, 54 lata
Szybki kontakt z prawnikiem, rzeczowa porada, ludzkie podejście do sprawy. Tacy powinni być prawnicy.
Krzysztof
Jestem bardzo zadowolona z pomocy pana Janusza Polanowskiego której mi udzielił wyczerpującej odpowiedzi.Polecam wszystkim
Wiola
Jak zwykle szybko i rzetelnie.
Joanna
Jestem bardzo zadowolona z porady, jasna wyczerpująca odpowiedz na każde pytanie. Polecam.
Ewa
Dziękuję prawnikowi, który bardzo mi pomógł w zawikłanej dla mnie sprawie, nikt inny jak w "eporady24" nie pomógłby mi lepiej, wielki szacunek dla Pana !!! dziękuję za tak wyczerpujące informacje, opinia dla Pana to 5x2/5 ocen najwyższych, polecam wszystkim zainteresowanych swoimi problemami tylko w : eporady24...
Janina
Odpowiedz udzielona bardzo szybko, precyzyjnie, konkretnie. W końcu zrozumiałam dlaczego tak a nie inaczej mam postąpić. Jestem bardzo zadowolona z porady.
Agnieszka
Kompetentna i szybka odpowiedź powołująca się na konkretne przepisy prawne i orzeczenia Sądu. Miły kontakt Ekspertem.
Ewa, nauczyciel
O pomoc prawna zwracałam się już dwukrotnie. Pytania dotyczyły różnych zagadnień. W obu przypadkach otrzymałam profesjonalne, wyczerpujące odpowiedzi . Wytłumaczono mi moje prawa i obowiązki. Za każdym razem po zadaniu dodatkowych pytań na mój panel przychodziła informacja, która rozwiewała moje wątpliwości. Odpowiedzi są udzielane prawie natychmiast. 
Elżbieta
Jestem bardzo zadowolony ze szczegółowej i szybkiej odpowiedzi 
Piotr, logistyk, 49 lat
Bardzo dziękuję za odpowiedź, która wyjaśniła wszystkie moje wątpliwości. Szybka i fachowa porada, bez wychodzenia z domu. Sprawa godna polecenia każdemu, kto takiej pomocy potrzebuje!
Teresa
Odpowiedz byla wyczerpująca i pomocna w mojej sytuacji.
Stanisława
Super!!! Odpowiedz na pytanie sprawnie i szybko zostało załatwione.
Gabriela, ekonomista. 61 lat
Szybka wyczerpującą porada, cena przystępna
Andrzej, kierownik wsparcia, 64 lata
Korzystam od czasu do czasu i otrzymuję wyczerpujące odpowiedzi.
Aleksandra
Dziękuję za udzielenie wyczerpującej informacji
lidia
Szybkość udzielenia porady bez wychodzenia z domu
Anna, 60 lat, księgowa
Bardzo szybkie i wyczerpujące odpowiedzi na zadane pytania. Dodatkowym atutem jest możliwość zadawania pytań dodatkowych związanych z poruszaną kwestią.
Daniel, 45 lat
5 piszę to jako b. doświadczony człowiek m.in. nauczyciel, socjolog, politolog, oficer LWP, ale kiedyś skończyłem 2- lata szkołę naczelników więzień itd, itd.
Franciszek, 77 lat

Rodzeństwo może należeć do grona spadkobierców ustawowych – jeżeli spadkodawca nie pozostawił swych zstępnych; tak zdecydował ustawodawca w przepisach o dziedziczeniu ustawowym (dziedziczeniu z ustawy) – art. 931 i następne Kodeksu cywilnego (K.c.). Z przepisami o dziedziczeniu ustawowym (nawet wyłącznie hipotetycznym w określonym przypadku) ściśle łączą się przepisy o zachowku (art. 991 i następne K.c.).

Swoistą listę (kategorii) osób potencjalnie uprawnionych z tytułu zachowku ustawodawca zawarł w art. 991 K.c., który stanowi:

„§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

Jak widać, rodzeństwo jest poza tą swoistą listą. Oznacza to, że rodzeństwu spadkodawcy (a tym bardziej dzieciom rodzeństwa lub dalszym krewnym spadkodawcy) nie może przysługiwać zachowek po spadkodawcy – niezależnie od tego, jak bardzo takie osoby liczą na zachowek (np. w związku z testamentem spadkodawcy, który uważają za krzywdzący dla nich). Nieprzysługiwanie zachowku rodzeństwu spadkodawcy może wiązać się ze wskazanym przez Pana kryterium czasowym – jeżeli wiąże się to z darowizną.

Interesuje Cię ten temat? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Proszę zwrócić uwagę także na treść artykułu 994 K.c.:

„§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

§ 2. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

§ 3. Przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa.”

Zacytowany art. 994 K.c. jest jednym z przepisów o obliczaniu „substratu zachowku” (art. 993 i następne K.c.) – to jest o obliczaniu wartości (ekonomicznej), z którą zestawia się wynik(i) „operacji na ułamkach” (z artykułu 991 K.c. oraz z właściwych w danym przypadku przepisów o dziedziczeniu ustawowym). Treść paragrafu 1 w artykule 994 K.c. sformułowano w sposób mogący budzić wątpliwości – dlatego dość sporo orzeczeń zawiera objaśnienia w tym zakresie. Także z tych objaśnień wynika, że wskazana w odnośnym przepisie cezura („granica czasowa”) 10 lat tyczy się darowizn dokonanych na rzecz osób spoza grona spadkobierców (nie tylko z ustawy, bo nie można wykluczyć dziedziczenia testamentowego) oraz spoza grona uprawnionych do zachowku. Artykuł 994 K.c. wskazuje wyraźnie na to, że przy obliczaniu zachowku bierze się pod uwagę (znaczniejszej wartości) darowizny, bo umowa darowizny (art. 888 i następne K.c.) jest umową specyficzną (na jej podstawie dochodzi do jednostronnego przesunięcia majątkowego: kosztem majątku darczyńcy zwiększa się majątek obdarowanego). Ustawowe określenie spadku zawarto w art. 922 K.c., zaś otwarcia spadku dotyczy głównie art. 924 K.c. (Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.).

Jak widać, samo dokonanie darowizny (art. 888 i następne K.c.) na rzecz osoby spoza grona spadkobierców albo uprawnionych do zachowku nie oznacza, by ktokolwiek uprawniony do zachowku miał być od zachowku wykluczony. Pozbawieniu uprawnienia z tytułu zachowku służy wydziedziczenie (art. 1008 – art. 1011 K.c.). Niekiedy w związku z darowiznami zawierane są umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia (art. 1048 i następne K.c.); na ogół dziedziczenia zrzeka się obdarowany, a nie osoba trzecia (np. dziecko darczyńcy, na rzecz którego darowizny nie uczyniono). Na zrzeczenie się dziedziczenia w imieniu małoletniego dziecka prawdopodobnie nie byłoby zgody „sądu opiekuńczego”.

Pańska siostra (to jest aktualnie potencjalny darczyńca) żyje. Jeżeli mieszkanie zostanie Panu przez nią podarowane, to – o ile w przyszłości będzie obowiązywał art. 994 § 1 K.c. lub przepis o treści wywołującej takie same skutki prawne – od upływu czasu między dokonaniem darowizny a czasem śmierci Pańskiej siostry będzie zależało to, czy wartość darowanego Panu mieszkania powinna być uwzględniana przy obliczaniu „substratu zachowku” (art. 993 i następne K.c.); o ile zachowek po Pańskiej siostrze będzie komuś przysługiwał. Nie tylko nie wiemy, jak długo będzie żyła Pańska siostra, ale również inne ważne okoliczności pozostają pod znakiem zapytania. Osoby stanu wolnego są uprawnione wstąpić w związek małżeński. Ludzie nie tylko umierają (z czym wiążą się szczególnie zagadnienia „prawa spadkowego”), ale także przychodzą na świat. Zmienia się stan majątkowy ludzi; w różny sposób i w różnych okolicznościach – przykładowo: dziedziczenie (na ogół kojarzone ze wzrostem majątku może wiązać się z kłopotami, zwłaszcza odziedziczenie dużych długów spadkowych), bardzo korzystna transakcja, otrzymanie darowizny, wielka wygrana w grze losowej. Nie sposób więc przewidzieć nie tylko daty otwarcia spadku po Pańskiej siostrze, ale także wartości spadku po niej oraz ewentualnych roszczeń z tytułu zachowku po niej.

Wskazany w art. 994 K.c. dziesięcioletni okres można uznać za szansę na uniknięcie w przyszłości związanych z zachowkiem problemów, ale trudno byłoby go uznać za gwarancję wolności od tego rodzaju problemów. Proszę zwrócić uwagę także na to, że obdarowany może być zobowiązany do wspierania darczyńcy, który znalazł się w niedostatku (art. 897 K.c.). Ustawodawca przewidział także możność odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego (art. 898 i następne K.c.) – jeżeli Pan przyjmie darowiznę, to przyda się zachowywanie (przynajmniej) poprawnych relacji z Pańską siostrą oraz z osobami jej szczególnie bliskimi.

Niekiedy ludzie zbyt śpiesznie decydują się na zawarcie umowy darowizny. Czasami darowizny dokonuje się w związku z rozliczeniem (całkowicie albo tylko częściowo) nakładów obdarowanego na rzecz darowaną, choć właściwsza byłaby inna umowa.

Pan zna sytuację (między innymi majątkową) własną oraz swej siostry i ta wiedza może pomóc w przewidywaniu wystąpienia określonego ryzyka w przyszłości.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zachowek bez postępowania sądowego

Mam otrzymać pewną kwotę pieniężną od drugiej żony mojego dziadka. Jest to część kwoty otrzymanej przez drugą żonę mojego dziadka ze sprzedaży mieszkania, które należało do niej i do mojego dziadka, a następnie po śmierci dziadka w całości do niej (otrzymała całość mieszkania no mocy testamentu). W mieszkaniu tym całe życie mieszkałam ja z siostrą i rodzicami (mój ojciec jest pasierbem drugiej żony mojego dziadka). Druga żona mojego dziadka chce przekazać mi i mojej siostrze część pieniędzy ze sprzedaży mieszkania jako zachowek po dziadku (a nie jako darowiznę, od której musiałybyśmy płacić podatek). Czy jest to całkowicie zgodne z prawem? Czy w takim wypadku ja i moja siostra jesteśmy zwolnione od podatku od otrzymanej kwoty? Jakie formalności powinny zostać dopełnione (czy powinno to zostać przeprowadzone u notariusza, czy wystarczy inny dokument itp.)?

Darowizna na wnuka a pominięcie dzieci, co z zachowkiem?

Przed 16 laty babcia darowała mi mieszkanie, w akcie notarialnym wartość darowizny określono na 50 tys. zł. Babcia niedawno zmarła, nie zostawiła testamentu, bo też nie miała żadnego innego majątku, nie miała też żadnych długów. W chwili jej śmierci nie żył już żaden z jej dwóch mężów. Babcia miała czworo dzieci: dwoje z pierwszego małżeństwa i dwoje z drugiego. Jednemu z dzieci 15 lat temu darowała 20 tys. zł. Czy jako wnuk będę musiał spłacić zachowek żyjącym dzieciom babci (art. 996 K.c.)?

Brak opieki nad rodzicami a żądanie zachowku

Po śmierci syna w 1991 r. rodzice sporządzili testament, w którym do spadku powołali swojego wnuka (syna zmarłego syna). W 2012 r., celem uporządkowania spraw własnościowych za życia, przenieśli na tegoż wnuka prawo własności do nieruchomości. Na rzecz dziadków ustanowiona została służebność osobista. W październiku 2013 r. zmarł dziadek. Babcia żyje. W marcu 2018 r. córka dziadka (ciocia wnuka) wystąpiła do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po swoim ojcu – celem dochodzenia zachowku. Czy córka ma prawo domagać się zachowku? Dodam, że ów dom jest wart ok. 60 tys. zł. Licząc opłatę za opiekę 1000 zł miesięcznie, którą uiszczał wnuk, jest to prawie wartość darowizny. Córka rodzicami się nie interesowała.

Zachowek od spadkobierców męża zmarłej mamy

Moja zmarła mama testamentem powołała do spadku swojego męża, który nie jest moim ojcem. Mąż matki przyjął spadek i chciał przenieść prawo do swojego mieszkania na mnie. Niestety z powodów zdrowotnych nie zdążył tego uczynić, a teraz znajduje się w szpitalu i rokowania są bardzo złe. Czy po jego śmierci będę mogła dochodzić zachowku po swojej mamie od jego spadkobierców?

Darowizna mieszkania od rodziców ze służebnością a zachowek dla brata

Moi rodzice przed 10 laty umową darowizny przenieśli na mnie prawo własności mieszkania. Na rzecz rodziców ustanowiona została służebność osobista. Mam przyrodniego brata, którego biologiczną matką jest moja mama. Czy bratu należy się zachowek, a jeżeli tak, to w jakiej części? Załóżmy, że wartość rynkowa mieszkania wynosi 300 tys. zł.

Siostra straszy roszczeniem o zachowek od darowizny dziadków

Babcia i dziadek przepisali mi mieszkanie w 1998 r. w formie darowizny. Dziadek zmarł 2004 r., a babcia w 2014. Teraz moja siostra ma do mnie pretensje o tę decyzję dziadków i straszy mnie sprawą w sądzie. Czy jej się coś należy? Dodam, że moja mama, córka babci i dziadka, żyje siostra chce jej pomóc złożyć wniosku o sprawę spadkową przeciwko mnie. Co może wyniknąć z takiej sprawy? Czy mamie się coś należy?

Opieka nad babcią i remont mieszkania a zachowek dla jej dzieci

Moi teściowie mieszkali w mieszkaniu komunalnym. Teść zmarł w 2006 r., a teściowa w 2008 r. wykupiła to mieszkanie z naszą pomocą finansową (daliśmy całą kwotę pod warunkiem, że to mieszkanie za życia daruje naszej córce). Tak też się stało. W 2009 r. notarialnie babcia darowała wnuczce mieszkanie. Dodam, że było ono w bardzo złym stanie technicznym – urząd gminy sporządził wycenę. Babcia cały czas mieszkała w tym mieszkaniu, a my się nią opiekowaliśmy, nie otrzymując żadnej pomocy od rodzeństwa męża. Zrobiliśmy w nim generalny remont, na co mamy rachunki. Niestety babcia w ubiegłym roku zmarła. Czy jej pozostałym dzieciom należy się zachowek? Jeśli tak, to od jakiej wartości – sprzed remontu czy po remoncie?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »