Porady Prawne przez internet

Masz problem związany z zachowkiem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Mniejsza darowizna, czy należy się wyrównanie?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-07-14

Dostałem mniejszą darowiznę niż siostra, czy należy mi się wyrównanie w zachowku? Akty notarialne obu darowizn zostały sporządzone 19 lat temu, ojciec zmarł 14 lat temu, a matka 5 lat temu. Czy mogę występować do siostry o zachowek?

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego zstępnym (czyli m.in. Panu), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

Według § 2 art. 991 K.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Na podstawie powyższych przepisów, jeżeli, tak jak w Pana sytuacji, otrzymał Pan już pewną korzyść majątkową (np. w drodze darowizny), ale wartość tej korzyści jest mniejsza niż przysługujący Panu zachowek, to przysługuje Panu roszczenie o uzupełnienie sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku.

To, czy Pan może żądać od siostry jakiejkolwiek kwoty (w grę wchodzi tylko uzupełnienie zachowku, bo otrzymał Pan od rodziców jakąś darowiznę, tyle że mniejszą), zależy od wartości darowizny, jaką na Pana rzecz uczynili rodzice.

Jeżeli wartość darowizny jest mniejsza niż przysługujący Panu zachowek po śmierci każdego z rodziców, to mógłby Pan żądać od swojej siostry uzupełnienia zachowku. Jednakże w Pana sprawie istotną kwestią jest ustalenie, czy roszczenie o uzupełnienie zachowku nie zostało przedawnione.

Roszczenie o zachowek ma charakter majątkowy, wobec czego podlega przedawnieniu według zasad ogólnych, unormowanych w art. 117 i nast. K.c.

Z kolei zgodnie z art. 1007 § 1 K.c. roszczenie uprawnionego z tytułu zachowku przedawnia się z upływem 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu.

Natomiast stosownie do § 2 cytowanego artykułu roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy).

W dniu 23 października 2011 r. wprowadzone zostały zmiany w Kodeksie cywilnym, które zmieniły w sposób istotny dotychczasowe przepisy odnoszące się do przedawnienia roszczenia o zachowek. Do 23 października 2011 roku obowiązywał trzyletni termin przedawnienia roszczenia o zachowek, a nie pięcioletni, a więc takie roszczenia szybciej ulegały przedawnieniu.

Od dnia wejścia w życie zmian do art. 1007 K.c. roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu lub pięciu lat od dnia otwarcia spadku (czyli zasadniczo śmierci spadkodawcy).

Nowy pięcioletni termin przedawniania roszczenia o zachowek ma zastosowanie również do roszczeń o zachowek powstałych przed dniem wejścia zmian do K.c., a więc przed dniem 23 października 2011 r., a które w tym dniu nie były jeszcze przedawnione.

Jak wynika z opisu sprawy, od śmierci Pana rodziców minęło już 5 lat, a więc zakładam, że roszczenie o zachowek po rodzicach zostało już przedawnione, co oznacza, że nie będzie mógł Pan teraz skutecznie dochodzić zachowku od siostry z uwagi na upływ pięciu lat od śmierci każdego z rodziców.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>


Podobne materiały

Przepisanie domu na syna

Mam dwoje dzieci: syna, który niedługo skończy 12 lat, i 18-letnią córkę; ona natomiast ma roczne dziecko). Niestety córka notorycznie mnie okrada,...

Darowizna do majątku wspólnego a zachowek

Przed 18 laty zmarł mój ojciec i tego samego roku, 3 miesiące później –  mój brat. Kilka lat później przeprowadziliśmy sądownie...

Czy nie mogę starać się o zachowek?

Cztery lata temu zmarła moja mama. W testamencie cały swój udział w domy przepisała mojego bratu. Rodzice nie żyją. Jest nas czworo rodzeństwa....

Nieodpłatne przysporzenie od spadkodawcy

Mój mąż umową o częściowy dział spadku oraz zniesienia współwłasności dokonał nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości na rzecz...

Prawo dzieci z pierwszego małżeństwa do zachowku

Matka zmarła w 1970 roku. Po jej śmierci ojciec ożenił się po raz drugi i miał z drugą żoną córkę. Cały majątek jeszcze za życia...

Substrat zachowku i scheda spadkowa – roszczenia spadkobiercy

Niedawno zmarła moja mama, nie pozostawiając testamentu. Dowiedziałem się od brata, że w żadnej części nie dziedziczę po mamie jej domu, gdyż trzy...

Wysokie żądania zapłaty zachowku

Jestem spadkobiercą III grupy. Otrzymałem w spadku (testament) nieruchomość. Zapłaciłem za jej wycenę. Zmarła miała 2 dzieci (dorosły syn...

Założenie sprawy o zachowek

Pół roku temu zakończyła się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po mojej żonie. Spadkobierczynią testamentową została siostrzenica zmarłej (córka...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »